तैत्तिरीयोपनिषद्भाष्यम् १.५.३

मन्त्रः ३மந்த்ர꞉ 3 / ३3

मह इति ब्रह्म । ब्रह्मणा वाव सर्वे वेदा महीयन्ते । भूरिति वै प्राणः । भुव इत्यपानः । सुवरिति व्यानः । मह इत्यन्नम् । अन्नेन वाव सर्वे प्राणा महीयन्ते । ता वा एताश्चतस्रश्चतुर्धा । चतस्रश्चतस्रो व्याहृतयः । ता यो वेद स वेद ब्रह्म । सर्वेऽस्मै देवा बलिमावहन्ति ॥ ३ ॥மஹ இதி ப்³ரஹ்ம । ப்³ரஹ்மணா வாவ ஸர்வே வேதா³ மஹீயந்தே । பூ⁴ரிதி வை ப்ராண꞉ । பு⁴வ இத்யபாந꞉ । ஸுவரிதி வ்யாந꞉ । மஹ இத்யந்நம் । அந்நேந வாவ ஸர்வே ப்ராணா மஹீயந்தே । தா வா ஏதாஶ்சதஸ்ரஶ்சதுர்தா⁴ । சதஸ்ரஶ்சதஸ்ரோ வ்யாஹ்ருதய꞉ । தா யோ வேத³ ஸ வேத³ ப்³ரஹ்ம । ஸர்வே(அ)ஸ்மை தே³வா ப³லிமாவஹந்தி ॥ 3 ॥

தமிழ்இம்மந்திரத்தின் தமிழ்ப் பொருள் மூலத்தில் இல்லை.

संस्कृतम्

தமிழ்

भूर्भुवः सुवरिति इतीत्युक्तोपप्रदर्शनार्थः । एतास्तिस्र इति च प्रदर्शितानां परामर्शार्थः। परामृष्टाः स्मार्यन्ते वाइति अनेन । तिस्र एताः प्रसिद्धा व्याहृतयः स्मर्यन्ते तावत् । तासामियं चतुर्थी व्याहृतिर्मह इति । तामेतां चतुर्थीं महाचमसस्यापत्यं माहाचमस्यः प्रवेदयते । उ ह स्म, इत्येतेषां वृत्तानुकथनार्थत्वाद्विदितवान्द दर्शेत्यर्थः। माहाचमस्यग्रहणमार्षानुस्मरणार्थम् । ऋषिस्मरणमप्युपासनाङ्गमिति गम्यत इहोपदेशात् ।பூ⁴ர்பு⁴வ꞉ ஸுவரிதி இதீத்யுக்தோபப்ரத³ர்ஶநார்த²꞉ । ஏதாஸ்திஸ்ர இதி ச ப்ரத³ர்ஶிதாநாம் பராமர்ஶார்த²꞉। பராம்ருஷ்டா꞉ ஸ்மார்யந்தே வாஇதி அநேந । திஸ்ர ஏதா꞉ ப்ரஸித்³தா⁴ வ்யாஹ்ருதய꞉ ஸ்மர்யந்தே தாவத் । தாஸாமியம் சதுர்தீ² வ்யாஹ்ருதிர்மஹ இதி । தாமேதாம் சதுர்தீ²ம் மஹாசமஸஸ்யாபத்யம் மாஹாசமஸ்ய꞉ ப்ரவேத³யதே । உ ஹ ஸ்ம, இத்யேதேஷாம் வ்ருத்தாநுகத²நார்த²த்வாத்³விதி³தவாந்த³ த³ர்ஶேத்யர்த²꞉। மாஹாசமஸ்யக்³ரஹணமார்ஷாநுஸ்மரணார்த²ம் । ருஷிஸ்மரணமப்யுபாஸநாங்க³மிதி க³ம்யத இஹோபதே³ஶாத் ।

येयं माहाचमस्येन दृष्टा व्याहृतिर्मह इति तद्ब्रह्म महद्धि ब्रह्म । महश्च व्याहृतिः । किं पुनस्तत् ? स आत्मा । आप्नोतेर्व्याप्तिकर्मणः आत्मा । इतराश्च व्याहृतयो लोका देवा वेदाः प्राणाश्च मह इत्यनेन व्याहृत्यात्मनादित्यचन्द्रब्रह्मान्नभूतेन व्याप्यन्ते यतः अतोऽङ्गान्यवयवा अन्या देवताः । देवताग्रहणमुपलक्षणार्थं लोकादीनाम् । मह इत्येतस्य व्याहृत्यात्मनोदेवलोकादयः सर्वेऽवयवभूताः यतोऽत आहादित्यादिभिर्लोकादयो महीयन्तेइति । आत्मनोह्यङ्गानि महीयन्ते महनं वृद्धिरुपचयः महीयन्ते वर्धन्त इत्यर्थः ।யேயம் மாஹாசமஸ்யேந த்³ருஷ்டா வ்யாஹ்ருதிர்மஹ இதி தத்³ப்³ரஹ்ம மஹத்³தி⁴ ப்³ரஹ்ம । மஹஶ்ச வ்யாஹ்ருதி꞉ । கிம் புநஸ்தத் ? ஸ ஆத்மா । ஆப்நோதேர்வ்யாப்திகர்மண꞉ ஆத்மா । இதராஶ்ச வ்யாஹ்ருதயோ லோகா தே³வா வேதா³꞉ ப்ராணாஶ்ச மஹ இத்யநேந வ்யாஹ்ருத்யாத்மநாதி³த்யசந்த்³ரப்³ரஹ்மாந்நபூ⁴தேந வ்யாப்யந்தே யத꞉ அதோ(அ)ங்கா³ந்யவயவா அந்யா தே³வதா꞉ । தே³வதாக்³ரஹணமுபலக்ஷணார்த²ம் லோகாதீ³நாம் । மஹ இத்யேதஸ்ய வ்யாஹ்ருத்யாத்மநோதே³வலோகாத³ய꞉ ஸர்வே(அ)வயவபூ⁴தா꞉ யதோ(அ)த ஆஹாதி³த்யாதி³பி⁴ர்லோகாத³யோ மஹீயந்தேஇதி । ஆத்மநோஹ்யங்கா³நி மஹீயந்தே மஹநம் வ்ருத்³தி⁴ருபசய꞉ மஹீயந்தே வர்த⁴ந்த இத்யர்த²꞉ ।

अयं लोकोऽग्निर्ऋग्वेदः प्राण इति प्रथमा व्याहृतिर्भुरिति । एवमुत्तरोत्तरैकैका चतुर्धा भवति । मह इति ब्रह्म । ब्रह्मेत्योंकारः, शब्दाधिकारेऽन्यस्यासंभवात् । उक्तार्थमन्यत् ।அயம் லோகோ(அ)க்³நிர்ருக்³வேத³꞉ ப்ராண இதி ப்ரத²மா வ்யாஹ்ருதிர்பு⁴ரிதி । ஏவமுத்தரோத்தரைகைகா சதுர்தா⁴ ப⁴வதி । மஹ இதி ப்³ரஹ்ம । ப்³ரஹ்மேத்யோம்கார꞉, ஶப்³தா³தி⁴காரே(அ)ந்யஸ்யாஸம்ப⁴வாத் । உக்தார்த²மந்யத் ।

ता वा एताश्चतस्रश्चतुर्धेति । ता वा एता भूर्भुवः सुवर्मह इति चतस्र एकैकशश्चतुर्धा चतुष्प्रकाराः । धाशब्दः प्रकारवचनः । चतस्रश्चचतस्रः सत्यश्चतुर्धा भवन्तीत्यर्थः । तासां यथाक्लृप्तानां पुनरुपदेशस्तथैवोपासननियमार्थः । ता यथोक्तव्याहृतीर्यो वेद स वेद विजानाति । किं ब्रह्म ।தா வா ஏதாஶ்சதஸ்ரஶ்சதுர்தே⁴தி । தா வா ஏதா பூ⁴ர்பு⁴வ꞉ ஸுவர்மஹ இதி சதஸ்ர ஏகைகஶஶ்சதுர்தா⁴ சதுஷ்ப்ரகாரா꞉ । தா⁴ஶப்³த³꞉ ப்ரகாரவசந꞉ । சதஸ்ரஶ்சசதஸ்ர꞉ ஸத்யஶ்சதுர்தா⁴ ப⁴வந்தீத்யர்த²꞉ । தாஸாம் யதா²க்ல்ருப்தாநாம் புநருபதே³ஶஸ்ததை²வோபாஸநநியமார்த²꞉ । தா யதோ²க்தவ்யாஹ்ருதீர்யோ வேத³ ஸ வேத³ விஜாநாதி । கிம் ப்³ரஹ்ம ।

शङ्का- ननु- “तद्ब्रह्म स आत्मा” इति ज्ञाते ब्रह्मणि, न वक्तव्यमविज्ञातवत्स वेद ब्रह्मेति ।ஶங்கா- நநு- “தத்³ப்³ரஹ்ம ஸ ஆத்மா” இதி ஜ்ஞாதே ப்³ரஹ்மணி, ந வக்தவ்யமவிஜ்ஞாதவத்ஸ வேத³ ப்³ரஹ்மேதி ।

(समाधानम्)- न । तद्विशेषविवक्षुत्वाददोषः । सत्यं विज्ञातं चतुर्थव्याहृत्यात्मा ब्रह्मेति न तु तद्विशेषो हृदयान्तरुपलभ्यत्वं मनोमयत्वादिश्च । “शान्तिसमृद्धम्” इत्येवमन्तो विशेषण विशेष्यरूपो धर्मपूगो न विज्ञायत इति तद्विवक्षुहि शास्त्रमविज्ञातमिव ब्रह्म मत्वा स वेद ब्रह्मेत्याह । अतो न दोषः । यो हि वक्ष्यमाणेन धर्मपूगेण विशिष्टं ब्रह्म वेद स वेद ब्रह्मेत्यभिप्रायः । अतो वक्ष्यमाणानुवाकेनैकवाक्यताऽस्योभयोर्ह्यनुवाकयोरेकमुपासनम् ।(ஸமாதா⁴நம்)- ந । தத்³விஶேஷவிவக்ஷுத்வாத³தோ³ஷ꞉ । ஸத்யம் விஜ்ஞாதம் சதுர்த²வ்யாஹ்ருத்யாத்மா ப்³ரஹ்மேதி ந து தத்³விஶேஷோ ஹ்ருத³யாந்தருபலப்⁴யத்வம் மநோமயத்வாதி³ஶ்ச । “ஶாந்திஸம்ருத்³த⁴ம்” இத்யேவமந்தோ விஶேஷண விஶேஷ்யரூபோ த⁴ர்மபூகோ³ ந விஜ்ஞாயத இதி தத்³விவக்ஷுஹி ஶாஸ்த்ரமவிஜ்ஞாதமிவ ப்³ரஹ்ம மத்வா ஸ வேத³ ப்³ரஹ்மேத்யாஹ । அதோ ந தோ³ஷ꞉ । யோ ஹி வக்ஷ்யமாணேந த⁴ர்மபூகே³ண விஶிஷ்டம் ப்³ரஹ்ம வேத³ ஸ வேத³ ப்³ரஹ்மேத்யபி⁴ப்ராய꞉ । அதோ வக்ஷ்யமாணாநுவாகேநைகவாக்யதா(அ)ஸ்யோப⁴யோர்ஹ்யநுவாகயோரேகமுபாஸநம் ।

लिङ्गाच्च,भूरित्यग्नौ प्रतितिष्ठतीत्यादिकं लिङ्गमुपासनैकत्वे, विधायकाभावाच्च । न हि “वेद” “उपासितव्यः” इति विधायकः कश्चिच्छब्दोऽस्ति । व्याहृत्यनुवाके ‘ता यो वेद’ इति च वक्ष्यमाणार्थत्वान्नोपासनाभेदकः । वक्ष्यमाणार्थत्वं च तद्विशेषविवक्षुत्वादित्यादिनोक्तम् । सर्वे देवा अस्मा एवं विदुषेऽङ्गभूता आवहन्त्यानयन्ति बलिं स्वाराज्यप्राप्तौ सत्यामित्यर्थः ॥லிங்கா³ச்ச,பூ⁴ரித்யக்³நௌ ப்ரதிதிஷ்ட²தீத்யாதி³கம் லிங்க³முபாஸநைகத்வே, விதா⁴யகாபா⁴வாச்ச । ந ஹி “வேத³” “உபாஸிதவ்ய꞉” இதி விதா⁴யக꞉ கஶ்சிச்ச²ப்³தோ³(அ)ஸ்தி । வ்யாஹ்ருத்யநுவாகே ‘தா யோ வேத³’ இதி ச வக்ஷ்யமாணார்த²த்வாந்நோபாஸநாபே⁴த³க꞉ । வக்ஷ்யமாணார்த²த்வம் ச தத்³விஶேஷவிவக்ஷுத்வாதி³த்யாதி³நோக்தம் । ஸர்வே தே³வா அஸ்மா ஏவம் விது³ஷே(அ)ங்க³பூ⁴தா ஆவஹந்த்யாநயந்தி ப³லிம் ஸ்வாராஜ்யப்ராப்தௌ ஸத்யாமித்யர்த²꞉ ॥

(ச.பா) भूर्भुवः सुवरिति (பூ: புவ: ஸுவ: என்று) இதில் உள்ள “इति” (என்ற) சப்தம் முன்பு கூறிய (வியாகிருதிகளைக் காண்பிக்கப்பதர்க்காக “एतास्तिस्र” என்ற சப்தமும் முன்பு காண்பிக்கப்பட்ட வ்யாஹ்ருதிகளை விரிவாக விளக்குவதற்காக ஆகும். “वै” என்ற அவ்வியயத்தால் விளக்கப்பட்ட வியாஹ்ருதிகளை ஞாபக படுத்தப்பட்டுள்ளது. அதாவது மூன்று பிரசித்தமான வியாகிருதிகளைக் காண்பித்து அதில் “महः” (மஹ:) என்பது நான்காவது வியாஹ்ருதியாகும். இந்த நான்காவது வ்யாஹ்ருதியை மஹாசமஸ்யருடைய பிள்ளை மாஹாசமஸ்யர் அறிந்திருக்கிறார். “उ ह स्म” (உ. ஹ.ஸ்ம) ஆகிய நிபாதங்கள் நடந்ததை ஸ்மரிப்பதற்காக இருப்பதால் அவர் அறிந்திருந்தார். பார்த்தார் என்று பொருள். (வியாகிருதியின் த்ரஷ்ட்டா) ரி:யை ஞாபகபடுத்துவதற்காக மாஹாசமஸ்யர் என்ற பெயர் கூறப்பட்டது. இவ்வாறு உபதேசிக்கப்பட்டதால் என்ன அறிகிறோம் எனில் ரி:யை ஸ்மரிப்பது உபாசனையின் ஒரு அங்கம் என்று.

எந்த महः(மஹ:) என்று வியாகிருதி மாஹாசமஸ்யரால் பார்க்கப்பட்டதோ அது பிரஹ்மமாகும். பிரஹ்மம் மஹத்தானது, அன்றோ! வியாகிருதியும் மஹத்தானது (महः = மஹ:) அது ஆத்மாவாகும், வியாப்த்தி அர்த்தமுடைய (आप्) ஆப்தாத்துவினால் ஆத்மசப்தம் கிடைக்கிறது. தேவ, வேத, மேலும் பிராண ரூபமற்றவியாகிருதிகள் ஆதித்தியன், சந்திரன் பிரஹ்மம், அவ்வாறே அன்னரூப வ்யாஹ்ருதி ஆத்மாவான மஹத்தில் வியாபிக்கிறது. ஆகையால் மற்றதேவதைகள் அங்கமாகும். அதாவது அவயவங்களாகும். லோகாதிகளை உபலக்ஷணமாக செய்வதன் பொருட்டு இங்கு தேவதா சப்தம் எடுத்துக் கொள்ளப்பட்டது “महः” (மஹ:) என்ற இந்த வியாகிருதி யாத்மாவிற்கு எல்லா தேவலோகம் முதலியவைகள் அவயவபூதங்களாய் இருக்கின்றனவோ அதனால் ஆதித்தியன் முதலியவைகளால் லோகம் முதலியவைகள் மஹிமை அடைகின்றன என்று கூறப்படுகிறது. ஆத்மாவினால் அல்லவா அவயவங்கள் மஹிமையை அடைகின்றன. महत् (மஹத்) என்ற சப்தத்தின் அர்த்தம் விருத்தி (வளர்ச்சி) என்பதாகும். மஹீயந்தே (महीयन्ते) என்றால் விருத்தி அடைகின்றன என்பது பொருள்.

இந்த லோகம், அக்னி, ரிக்வேதம், பிராணன் என்பது முதலாவதான “भूः” (பூ:)என்ற வ்யாஹ்ருதியாகும். இவ்வாறு உத்தரோத்திர ஒவ்வொரு வ்யாஹ்ருதியும் நான்கு, நான்கு பிரகாரமாய் இருக்கிறது. “महः” (மஹ:) என்பது பிரஹ்மம். பிரஹ்மத்தின் அர்த்தம் ஓம்காரமாகும், ஏன்எனில் சப்த அதிகரணத்தில் வேறு ஒன்றும் பிரஹ்மமாக ஆகமுடியாது ஸம்பவிக்காது வேறு அர்த்தம் என்பது முன்பே கூறப்பட்டது.

அந்த நான்கு விதமான வியாக்ருதிகளும் நான்கு, நான்கு பிரகாரங்களாய் இருக்கின்றன. அவைகள்: “भूः भुवः सुवः महः” (பூ: புவ: ஸுவ: மஹ:) என்ற நான்கு வ்யாஹ்ருதிகளும் ஒவ்வொன்றும் நான்கு பிரகாரங்களாய் இருக்கின்றன. “धा” (தா) என்ற சப்தம் பிரகாரங்களாக உள்ளன. நான்கும், நான்கு நான்கு பிரகராமாய் ஆகின்றன என்பது பொருள். அவைகள் எவ்விதமாய் கல்பனை செய்யப்பட்டதோ அவ்வாறு உபாசனை செய்வதற்கான நியமம் செய்வதற்காக அதை மறுபடியும் உபதேசம் செய்கிறார் என்பது பொருள். இவ்வாறு கூறப்பட்ட வ்யாஹ்ருதிகளை எவன் அறிகிறானோ அவனே அறிந்தவனாகிறான். எதை அறிகிறான்? பிரஹ்மத்தை அறிகிறான்.

சங்கை- அது பிரஹ்மம், அது ஆத்மா என்ற வாக்கியத்தின் மூலமாய் (மஹ: ரூப வாயிலாய்) பிரஹ்மத்தை அறியப்பட்டதாய் இருந்தாலும் அதை அறியாததைப்போல் அந்த பிரஹ்மத்தை அறிகிறான் என்று கூறுவது ஸரியல்ல.

ஸமாதானம் - இவ்வாறு சங்கை கொள்ள வேண்டியதில்லை ஏன் எனில் இந்த (பிரஹ்மஞான) விஷயத்தில் விசேஷங்கள் கூறவேண்டியதாய் இருப்பதால் இவ்வாறு கூறுவது தோஷமல்ல. இவ்வாறு கூறியது சரிதான். இந்த ஞானம் உண்டானது. நான்காவது வியாகிருதி ரூப பிரஹ்மம். ஆனால் ஹ்ருதயத்தின் உள்ளே அடையப்படுவதும் அவ்வாறே மனோமயத்துவாதி ரூபத்திற்கு விசேஷத்தின் ஞானம் உண்டாகவில்லை. இனி வரப்போகின்ற அனுவாகத்தில் “शान्तिसमृद्धम्” (சாந்தி சம்ருத்தம்) வரையிலும் விசேஷண விசேஹ்ய ரூப தர்ம சமூகத்தை அறியவில்லை என்று அதை விவரிப்பதற்காக சாஸ்திரம் பிரஹ்மத்தை அறியவில்லை என்று நினைத்து அந்த பிரஹ்மத்தை அறிகிறது என்று கூறப்பட்டது. ஆகையால் முற்கூறியது தோஷமல்ல. எவன் ஒருவன் இனிக்கூறப்போகிற தர்ம ஸமூகத்துடன் கூடிய பிரஹ்மத்தை அறிகிறோனோ அவனே பிரஹ்மத்தை அறிகிறவனாகின்றான் என்பது அபிப்பிராயம். ஆகையால் இனி கூறப்போகிற அனுவாகமும் இந்த அனுவாகமும் சேர்ந்து ஒரே உபாசனையாகும்.

லிங்கமாய் இருப்பதாலும் “भूरित्यग्नौ प्रतितिष्ठति” (பூரிதி அக்னௌ பிரதிஷ்ட்டதி) என்பது பலச்ருதியாகிய இந்த இரண்டு அனுவாக்கங்களும் ஒரே உபாசனை என்பதற்கு லிங்கமாகும். ஏன்எனில் விதானம் செய்யும் சப்தம் இல்லாததால் “वेद” (வேத) “उपासितव्य”(உபாசித்தவ்ய) என்ற விதானம் செய்யும் ஒரு சப்தமும் இல்லை. வ்யாஹ்ருதி அனுவாகத்தில் “ता यो वेद” (தா. யோ. வேத) என்று இனிகூறப்போகிற அர்த்தமாய் இருப்பதால் உபாசனத்தில் பேதமில்லை. இனிக்கூறப்போகின்ற அனுவாகமானது அதன் விசேஷத்தை விவரிக்கப்போவதாக கூறப்பட்டுள்ளது. இவ்வாறு அறிந்த உபாஸகன் எல்லா தேவகணங்களுக்கும் அங்க பூதமாக பலியை அளிக்கிறான். அதாவது அவனுக்கு ஸ்வராஜ்ய பிராப்தி ஆன உடன் அந்த தேவதைகள் பலியைத்தருகின்றன.