ब्रह्मसूत्रभाष्यम् २.१.२५

सूत्रम् २५ஸூத்ரம் 25 / ३७37

उपसंहारदर्शनाधिकरणम्உபஸம்ஹாரத³ர்ஶநாதி⁴கரணம்

देवादिवदपि लोके ॥ २५ ॥தே³வாதி³வத³பி லோகே ॥ 25 ॥

தமிழ்இம்மந்திரத்தின் தமிழ்ப் பொருள் மூலத்தில் இல்லை.

संस्कृतम्

தமிழ்

स्यादेतत् — उपपद्यते क्षीरादीनामचेतनानामनपेक्ष्यापि बाह्यं साधनं दध्यादिभावः, दृष्टत्वात् । चेतनाः पुनः कुलालादयः साधनसामग्रीमपेक्ष्यैव तस्मै तस्मै कार्याय प्रवर्तमाना दृश्यन्ते । कथं ब्रह्म चेतनं सत् असहायं प्रवर्तेतेति — देवादिवदिति ब्रूमः — यथा लोके देवाः पितर ऋषय इत्येवमादयो महाप्रभावाश्चेतना अपि सन्तोऽनपेक्ष्यैव किञ्चिद्बाह्यं साधनमैश्वर्यविशेषयोगादभिध्यानमात्रेण स्वत एव बहूनि नानासंस्थानानि शरीराणि प्रासादादीनि रथादीनि च निर्मिमाणा उपलभ्यन्ते, मन्त्रार्थवादेतिहासपुराणप्रामाण्यात् । तन्तुनाभश्च स्वत एव तन्तून्सृजति । बलाका चान्तरेणैव शुक्रं गर्भं धत्ते । पद्मिनी चानपेक्ष्य किञ्चित्प्रस्थानसाधनं सरोन्तरात्सरोन्तरं प्रतिष्ठते । एवं चेतनमपि ब्रह्म अनपेक्ष्य बाह्यं साधनं स्वत एव जगत्स्रक्ष्यति ।ஸ்யாதே³தத் — உபபத்³யதே க்ஷீராதீ³நாமசேதநாநாமநபேக்ஷ்யாபி பா³ஹ்யம் ஸாத⁴நம் த³த்⁴யாதி³பா⁴வ꞉, த்³ருஷ்டத்வாத் । சேதநா꞉ புந꞉ குலாலாத³ய꞉ ஸாத⁴நஸாமக்³ரீமபேக்ஷ்யைவ தஸ்மை தஸ்மை கார்யாய ப்ரவர்தமாநா த்³ருஶ்யந்தே । கத²ம் ப்³ரஹ்ம சேதநம் ஸத் அஸஹாயம் ப்ரவர்தேதேதி — தே³வாதி³வதி³தி ப்³ரூம꞉ — யதா² லோகே தே³வா꞉ பிதர ருஷய இத்யேவமாத³யோ மஹாப்ரபா⁴வாஶ்சேதநா அபி ஸந்தோ(அ)நபேக்ஷ்யைவ கிஞ்சித்³பா³ஹ்யம் ஸாத⁴நமைஶ்வர்யவிஶேஷயோகா³த³பி⁴த்⁴யாநமாத்ரேண ஸ்வத ஏவ ப³ஹூநி நாநாஸம்ஸ்தா²நாநி ஶரீராணி ப்ராஸாதா³தீ³நி ரதா²தீ³நி ச நிர்மிமாணா உபலப்⁴யந்தே, மந்த்ரார்த²வாதே³திஹாஸபுராணப்ராமாண்யாத் । தந்துநாப⁴ஶ்ச ஸ்வத ஏவ தந்தூந்ஸ்ருஜதி । ப³லாகா சாந்தரேணைவ ஶுக்ரம் க³ர்ப⁴ம் த⁴த்தே । பத்³மிநீ சாநபேக்ஷ்ய கிஞ்சித்ப்ரஸ்தா²நஸாத⁴நம் ஸரோந்தராத்ஸரோந்தரம் ப்ரதிஷ்ட²தே । ஏவம் சேதநமபி ப்³ரஹ்ம அநபேக்ஷ்ய பா³ஹ்யம் ஸாத⁴நம் ஸ்வத ஏவ ஜக³த்ஸ்ரக்ஷ்யதி ।

स यदि ब्रूयात् — य एते देवादयो ब्रह्मणो दृष्टान्ता उपात्तास्ते दार्ष्टान्तिकेन ब्रह्मणा न समाना भवन्ति । शरीरमेव ह्यचेतनं देवादीनां शरीरान्तरादिविभूत्युत्पादने उपादानम् । न तु चेतन आत्मा । तन्तुनाभस्य च क्षुद्रतरजन्तुभक्षणाल्लाला कठिनतामापद्यमाना तन्तुर्भवति । बलाका च स्तनयित्नुरवश्रवणाद्गर्भं धत्ते । पद्मिनी च चेतनप्रयुक्ता सती अचेतनेनैव शरीरेण सरोन्तरात्सरोन्तरमुपसर्पति, वल्लीव वृक्षम् । न तु स्वयमेवाचेतना सरोन्तरोपसर्पणे व्याप्रियते । तस्मान्नैते ब्रह्मणो दृष्टान्ता इति — तं प्रति ब्रूयात् — नायं दोषः । कुलालादिदृष्टान्तवैलक्षण्यमात्रस्य विवक्षितत्वादिति — यथा हि कुलालादीनां देवादीनां च समाने चेतनत्वे कुलालादयः कार्यारम्भे बाह्यं साधनमपेक्षन्ते, न देवादयः । तथा ब्रह्म चेतनमपि न बाह्यं साधनमपेक्षिष्यत इत्येतावद्वयं देवाद्युदाहरणेन विवक्षामः । तस्माद्यथैकस्य सामर्थ्यं दृष्टं तथा सर्वेषामेव भवितुमर्हतीति नास्त्येकान्त इत्यभिप्रायः ॥ २५ ॥ஸ யதி³ ப்³ரூயாத் — ய ஏதே தே³வாத³யோ ப்³ரஹ்மணோ த்³ருஷ்டாந்தா உபாத்தாஸ்தே தா³ர்ஷ்டாந்திகேந ப்³ரஹ்மணா ந ஸமாநா ப⁴வந்தி । ஶரீரமேவ ஹ்யசேதநம் தே³வாதீ³நாம் ஶரீராந்தராதி³விபூ⁴த்யுத்பாத³நே உபாதா³நம் । ந து சேதந ஆத்மா । தந்துநாப⁴ஸ்ய ச க்ஷுத்³ரதரஜந்துப⁴க்ஷணால்லாலா கடி²நதாமாபத்³யமாநா தந்துர்ப⁴வதி । ப³லாகா ச ஸ்தநயித்நுரவஶ்ரவணாத்³க³ர்ப⁴ம் த⁴த்தே । பத்³மிநீ ச சேதநப்ரயுக்தா ஸதீ அசேதநேநைவ ஶரீரேண ஸரோந்தராத்ஸரோந்தரமுபஸர்பதி, வல்லீவ வ்ருக்ஷம் । ந து ஸ்வயமேவாசேதநா ஸரோந்தரோபஸர்பணே வ்யாப்ரியதே । தஸ்மாந்நைதே ப்³ரஹ்மணோ த்³ருஷ்டாந்தா இதி — தம் ப்ரதி ப்³ரூயாத் — நாயம் தோ³ஷ꞉ । குலாலாதி³த்³ருஷ்டாந்தவைலக்ஷண்யமாத்ரஸ்ய விவக்ஷிதத்வாதி³தி — யதா² ஹி குலாலாதீ³நாம் தே³வாதீ³நாம் ச ஸமாநே சேதநத்வே குலாலாத³ய꞉ கார்யாரம்பே⁴ பா³ஹ்யம் ஸாத⁴நமபேக்ஷந்தே, ந தே³வாத³ய꞉ । ததா² ப்³ரஹ்ம சேதநமபி ந பா³ஹ்யம் ஸாத⁴நமபேக்ஷிஷ்யத இத்யேதாவத்³வயம் தே³வாத்³யுதா³ஹரணேந விவக்ஷாம꞉ । தஸ்மாத்³யதை²கஸ்ய ஸாமர்த்²யம் த்³ருஷ்டம் ததா² ஸர்வேஷாமேவ ப⁴விதுமர்ஹதீதி நாஸ்த்யேகாந்த இத்யபி⁴ப்ராய꞉ ॥ 25 ॥

இது இருக்கட்டும்; பால் முதலான அசேதனங்களுக்கு வெளி ஸாதனத்தை அபேக்ஷிக்காமலே தயிர் முதலானதாக ஆவது. நேரில் காணப்படுவதால் பொருத்தமாக ஆகலாம். குயவன் முதலான சேதனர்களோ ஸாதன ஸாமக்ரியை அபேக்ஷித்துத்தான் அந்தந்த கார்யத்தை உத்தேசித்து பிரவிருத்திப்பதாக காணப்படு கிறார்கள். சேதனமான பிரஹ்மம் ஸஹாயமில்லாமல் எப்படி பிரவிருத்திக்கும்? என்று

"தேவர் முதலானவரைப்போல" என்று சொல்லு கிறோம். எப்படி உலகத்தில் தேவர்கள், பித்ருக்கள், ரிஷிகள் என்பது முதலான மஹா பிரபாவமுள்ளவர்கள் சேதனர்களாக இருந்த போதிலும் எவ்வித வெளி ஸாதனத்தையும் அபேக்ஷிக்காமல் ஐசுவர்ய விசேஷத்தின் சேர்க்கையால் நினைப் பதினாலேயே தானாகவே பலவித நிலையிலுள்ள பல சரீரங்களையும் மாளிகை முதலானவைகளையும் ரதம் முதலானவைகளையும் நிர்மாணம் செய்வதாக பிரமாணமான மந்திரம் அர்த்தவாதம் இதிஹாசம் புராணம் இவைகளின் மூலம் அறியப்படுகின்றனர்.

சிலந்தியும் தானாகவே நூலை ஸ்ருஷ்டிக்கிறது; கொக்கு சுக்கிரமில்லாமலே கர்ப்பம் தரிக்கிறது; தாமரைக்கொடி போவதற்கு எவ்வித ஸாதனத்தையும் அபேக்ஷிக்காமல் ஒரு குளத்திலிருந்து வேறு குளத்திற்குப் புறப்படுகிறது. இவ்விதம் சேதனமாயுள்ள பிரஹ்மமும் வெளி ஸாதனத்தை அபேக்ஷிக்காமல் தானாக ஜகத்தை ஸ்ருஷ்டிக்கும்.

‘பிரஹ்மத்திற்கு திருஷ்டாந்தமாக எந்த இந்த தேவர் முதலானவர்கள் சொல்லப்பட்டார்களோ அவர்கள் தார்ஷ்டாந்திகமான பிரஹ்மத்துடன் ஸமானமாக இல்லை. தேவாதிகளுடைய அசேதனமாயுள்ள சரீரம் தான் வேறு சரீரம் முதலான விபூதிகளை உண்டுபண்ணும் உபாதான காரணமே தவிர, சேதனமான ஆத்மா அல்ல. சிலந்திக்கும் தன்னைவிட சிறிய பூச்சியைத் தின்பதினால் எச்சில் கெட்டியாயிருக்கும் தன்மையை அடைந்து நூலாக ஆகிறது; கொக்கும் இடியின் சப்தத்தைக் கேட்பதினால் கர்ப்பம் தரிக்கிறது; தாமரைக்கொடியும் கொடிமரத்தை யடைவதுபோல, சேதனத்தினால் ஏவப்பட்டு அசேதன மான சரீரத்தி னாலேயே ஒரு குளத்திலிருந்து வேறு குளம் போகிறதே தவிற தான் அசேதனமாகவேயிருந்துகொண்டு தானாகவே இன்னொரு குளத்திற்குப் போவதில்லை. ஆகையால் இவை பிரஹ்மத்திற்கு திருஷ்டாந்தங்கள் ஆகாது' என்று அவன் சொல்வானேயானால், அவனுக்கு பதில் சொல்ல வேண்டும். இது தோஷமல்ல குயவன் முதலான திருஷ்டாந்தத்திலிருந்து வேறுபடுவதை மாத்திரம் சொல்ல விரும்புவதால் என்று குயவன் முதலானவர்களுக்கும் தேவர் முதலானவர்களுக்கும் சேதனமாய் இருக்கும் தன்மை ஸமானமாயிருந்த போதிலும், குயவன் முதலானவர்கள் கார்யத்தையுண்டு பண்ண வெளி ஸாதனத்தை அபேக்ஷிக்கிறார்கள், தேவர் முதலானவர்கள் அபேக்ஷிக்கிறதில்லை, என்பது எப்படியோ அப்படியே பிரஹ்மமும் சேதனமாயிருந்த போதிலும் வெளி ஸாதனத்தை அபேக்ஷிக்கிறதில்லை என்பதை மாத்திரம் தேவாதி திருஷ்டாந்தத்தினால் சொல்ல நாங்கள் விரும்புகிறோம்.

ஆகையால், ஒரு வஸ்துவின் ஸாமர்த்தியம் எப்படி காணப்படுகிறதோ, அப்படியே எல்லாவற்றிற்கும் இருக்க வேண்டுமென்பது அவசியமில்லையென்று அபிப்பிராயம்.