अद्वैतभारती

मूलमात्रम् · The Advaitabharati files do not have this passage yet; the Sanskrit is from Advaita Sharada, and there is no translation.

मन्त्रः १மந்த்ர꞉ 1 / २३23

अथ हैनमुद्दालक आरुणिः पप्रच्छ याज्ञवल्क्येति होवाच मद्रेष्ववसाम पतञ्जलस्य काप्यस्य गृहेषु यज्ञमधीयानास्तस्यासीद्भार्या गन्धर्वगृहीता तमपृच्छाम कोऽसीति सोऽब्रवीत्कबन्ध आथर्वण इति सोऽब्रवीत्पतञ्जलं काप्यं याज्ञिकांश्च वेत्थ नु त्वं काप्य तत्सूत्रं येनायं च लोकः परश्च लोकः सर्वाणि च भूतानि सन्दृब्धानि भवन्तीति सोऽब्रवीत्पतञ्जलः काप्यो नाहं तद्भगवन्वेदेति सोऽब्रवीत्पतञ्जलं काप्यं याज्ञिकांश्च वेत्थ नु त्वं काप्य तमन्तर्यामिणं य इमं च लोकं परं च लोकं सर्वाणि च भूतानि योऽन्तरो यमयतीति सोऽब्रवीत्पतञ्जलः काप्यो नाहं तं भगवन्वेदेति सोऽब्रवीत्पतञ्जलं काप्यं याज्ञिकांश्च यो वै तत्काप्य सूत्रं विद्यात्तं चान्तर्यामिणमिति स ब्रह्मवित्स लोकवित्स देववित्स वेदवित्स भूतवित्स आत्मवित्स सर्वविदिति तेभ्योऽब्रवीत्तदहं वेद तच्चेत्त्वं याज्ञवल्क्य सूत्रमविद्वांस्तं चान्तर्यामिणं ब्रह्मगवीरुदजसे मूर्धा ते विपतिष्यतीति वेद वा अहं गौतम तत्सूत्रं तं चान्तर्यामिणमिति यो वा इदं कश्चिद्ब्रूयाद्वेद वेदेति यथा वेत्थ तथा ब्रूहीति ॥ १ ॥அத2 ஹைநமுத்3தா3லக ஆருணி꞉ பப்ரச்ச2 யாஜ்ஞவல்க்யேதி ஹோவாச மத்3ரேஷ்வவஸாம பதஞ்ஜலஸ்ய காப்யஸ்ய க்3ருஹேஷு யஜ்ஞமதீ4யாநாஸ்தஸ்யாஸீத்3பா4ர்யா க3ந்த4ர்வக்3ருஹீதா தமப்ருச்சா2ம கோ(அ)ஸீதி ஸோ(அ)ப்3ரவீத்கப3ந்த4 ஆத2ர்வண இதி ஸோ(அ)ப்3ரவீத்பதஞ்ஜலம் காப்யம் யாஜ்ஞிகாம்ஶ்ச வேத்த2 நு த்வம் காப்ய தத்ஸூத்ரம் யேநாயம் ச லோக꞉ பரஶ்ச லோக꞉ ஸர்வாணி ச பூ4தாநி ஸந்த்3ருப்3தா4நி ப4வந்தீதி ஸோ(அ)ப்3ரவீத்பதஞ்ஜல꞉ காப்யோ நாஹம் தத்3ப4க3வந்வேதே3தி ஸோ(அ)ப்3ரவீத்பதஞ்ஜலம் காப்யம் யாஜ்ஞிகாம்ஶ்ச வேத்த2 நு த்வம் காப்ய தமந்தர்யாமிணம் ய இமம் ச லோகம் பரம் ச லோகம் ஸர்வாணி ச பூ4தாநி யோ(அ)ந்தரோ யமயதீதி ஸோ(அ)ப்3ரவீத்பதஞ்ஜல꞉ காப்யோ நாஹம் தம் ப4க3வந்வேதே3தி ஸோ(அ)ப்3ரவீத்பதஞ்ஜலம் காப்யம் யாஜ்ஞிகாம்ஶ்ச யோ வை தத்காப்ய ஸூத்ரம் வித்3யாத்தம் சாந்தர்யாமிணமிதி ஸ ப்3ரஹ்மவித்ஸ லோகவித்ஸ தே3வவித்ஸ வேத3வித்ஸ பூ4தவித்ஸ ஆத்மவித்ஸ ஸர்வவிதி3தி தேப்4யோ(அ)ப்3ரவீத்தத3ஹம் வேத3 தச்சேத்த்வம் யாஜ்ஞவல்க்ய ஸூத்ரமவித்3வாம்ஸ்தம் சாந்தர்யாமிணம் ப்3ரஹ்மக3வீருத3ஜஸே மூர்தா4 தே விபதிஷ்யதீதி வேத3 வா அஹம் கௌ3தம தத்ஸூத்ரம் தம் சாந்தர்யாமிணமிதி யோ வா இத3ம் கஶ்சித்3ப்3ரூயாத்3வேத3 வேதே3தி யதா2 வேத்த2 ததா2 ப்3ரூஹீதி ॥ 1 ॥

தமிழ்இம்மந்திரத்தின் தமிழ்ப் பொருள் மூலத்தில் இல்லை.
संस्कृतम्
தமிழ்
इदानीं ब्रह्मलोकानाम् अन्तरतमं सूत्रं वक्तव्यमिति तदर्थ आरम्भः ; तच्च आगमेनैव प्रष्टव्यमिति इतिहासेन आगमोपन्यासः क्रियते — अथ हैनम् उद्दालको नामतः, अरुणस्यापत्यम् आरुणिः पप्रच्छ ; याज्ञवल्क्येति होवाच ; मद्रेषु देशेषु अवसाम उषितवन्तः, पतञ्जलस्य — पतञ्जलो नामतः — तस्यैव कपिगोत्रस्य काप्यस्य गृहेषु यज्ञमधीयानाः यज्ञशास्त्राध्ययनं कुर्वाणाः । तस्य आसीत् भार्या गन्धर्वगृहीता ; तमपृच्छाम — कोऽसीति । सोऽब्रवीत् — कबन्धो नामतः, अथर्वणोऽपत्यम् आथर्वण इति । सोऽब्रवीद्गन्धर्वः पतञ्जलं काप्यं याज्ञिकांश्च तच्छिष्यान् — वेत्थ नु त्वं हे काप्य जानीषे तत्सूत्रम् ; किं तत् ? येन सूत्रेण अयं च लोकः इदं च जन्म, परश्च लोकः परं च प्रतिपत्तव्यं जन्म, सर्वाणि च भूतानि ब्रह्मादिस्तम्बपर्यन्तानि, सन्दृब्धानि सङ्ग्रथितानि स्रगिव सूत्रेण विष्टब्धानि भवन्ति येन — तत् किं सूत्रं वेत्थ । सोऽब्रवीत् एवं पृष्टः काप्यः — नाहं तद्भगवन्वेदेति — तत् सूत्रं नाहं जाने हे भगवन्निति सम्पूजयन्नाह । सोऽब्रवीत् पुनर्गन्धर्वः उपाध्यायमस्मांश्च — वेत्थ नु त्वं काप्य तमन्तर्यामिणम् — अन्तर्यामीति विशेष्यते — य इमं च लोकं परं च लोकं सर्वाणि च भूतानि यः अन्तरः अभ्यन्तरः सन् यमयति नियमयति, दारुयन्त्रमिव भ्रामयति, स्वं स्वमुचितव्यापारं कारयतीति । सोऽब्रवीदेवमुक्तः पतञ्जलः काप्यः — नाहं तं जाने भगवन्निति सम्पूजयन्नाह । सोऽब्रवीत्पुनर्गन्धर्वः ; सूत्रतदन्तर्गतान्तर्यामिणोर्विज्ञानं स्तूयते — यः कश्चिद्वै तत् सूत्रं हे काप्य विद्यात् विजानीयात् तं च अन्तर्यामिणं सूत्रान्तर्गतं तस्यैव सूत्रस्य नियन्तारं विद्यात् यः इत्येवमुक्तेन प्रकारेण — स हि ब्रह्मवित् परमात्मवित् , स लोकांश्च भूरादीनन्तर्यामिणा नियम्यमानान् लोकान् वेत्ति, स देवांश्चाग्न्यादीन् लोकिनः जानाति, वेदांश्च सर्वप्रमाणभूतान्वेत्ति, भूतानि च ब्रह्मादीनि सूत्रेण ध्रियमाणानि तदन्तर्गतेनान्तर्यामिणा नियम्यमानानि वेत्ति, स आत्मानं च कर्तृत्वभोक्तृत्वविशिष्टं तेनैवान्तर्यामिणा नियम्यमानं वेत्ति, सर्वं च जगत् तथाभूतं वेत्ति — इति ; एवं स्तुते सूत्रान्तर्यामिविज्ञाने प्रलुब्धः काप्योऽभिमुखीभूतः, वयं च ; तेभ्यश्च अस्मभ्यम् अभिमुखीभूतेभ्यः अब्रवीद्गन्धर्वः सूत्रमन्तर्यामिणं च ; तदहं सूत्रान्तर्यामिविज्ञानं वेद गन्धर्वाल्लब्धागमः सन् ; तच्चेत् याज्ञवल्क्य सूत्रम् , तं चान्तर्यामिणम् अविद्वांश्चेत् , अब्रह्मवित्सन् यदि ब्रह्मगवीरुदजसे ब्रह्मविदां स्वभूता गा उदजस उन्नयसि त्वम् अन्यायेन, ततो मच्छापदग्धस्य मूर्धा शिरः ते तव विस्पष्टं पतिष्यति । एवमुक्तो याज्ञवल्क्य आह — वेद जानामि अहम् , हे गौतमेति गोत्रतः, तत्सूत्रम् — यत् गन्धर्वस्तुभ्यमुक्तवान् ; यं च अन्तर्यामिणं गन्धर्वाद्विदितवन्तो यूयम् , तं च अन्तर्यामिणं वेद अहम् — इति ; एवमुक्ते प्रत्याह गौतमः — यः कश्चित्प्राकृत इदं यत्त्वयोक्तं ब्रूयात् — कथम् ? वेद वेदेति — आत्मानं श्लाघयन् , किं तेन गर्जितेन ? कार्येण दर्शय ; यथा वेत्थ, तथा ब्रूहीति ॥இதா3நீம் ப்3ரஹ்மலோகாநாம் அந்தரதமம் ஸூத்ரம் வக்தவ்யமிதி தத3ர்த2 ஆரம்ப4꞉ ; தச்ச ஆக3மேநைவ ப்ரஷ்டவ்யமிதி இதிஹாஸேந ஆக3மோபந்யாஸ꞉ க்ரியதே — அத2 ஹைநம் உத்3தா3லகோ நாமத꞉, அருணஸ்யாபத்யம் ஆருணி꞉ பப்ரச்ச2 ; யாஜ்ஞவல்க்யேதி ஹோவாச ; மத்3ரேஷு தே3ஶேஷு அவஸாம உஷிதவந்த꞉, பதஞ்ஜலஸ்ய — பதஞ்ஜலோ நாமத꞉ — தஸ்யைவ கபிகோ3த்ரஸ்ய காப்யஸ்ய க்3ருஹேஷு யஜ்ஞமதீ4யாநா꞉ யஜ்ஞஶாஸ்த்ராத்4யயநம் குர்வாணா꞉ । தஸ்ய ஆஸீத் பா4ர்யா க3ந்த4ர்வக்3ருஹீதா ; தமப்ருச்சா2ம — கோ(அ)ஸீதி । ஸோ(அ)ப்3ரவீத் — கப3ந்தோ4 நாமத꞉, அத2ர்வணோ(அ)பத்யம் ஆத2ர்வண இதி । ஸோ(அ)ப்3ரவீத்3க3ந்த4ர்வ꞉ பதஞ்ஜலம் காப்யம் யாஜ்ஞிகாம்ஶ்ச தச்சி2ஷ்யாந் — வேத்த2 நு த்வம் ஹே காப்ய ஜாநீஷே தத்ஸூத்ரம் ; கிம் தத் ? யேந ஸூத்ரேண அயம் ச லோக꞉ இத3ம் ச ஜந்ம, பரஶ்ச லோக꞉ பரம் ச ப்ரதிபத்தவ்யம் ஜந்ம, ஸர்வாணி ச பூ4தாநி ப்3ரஹ்மாதி3ஸ்தம்ப3பர்யந்தாநி, ஸந்த்3ருப்3தா4நி ஸங்க்3ரதி2தாநி ஸ்ரகி3வ ஸூத்ரேண விஷ்டப்3தா4நி ப4வந்தி யேந — தத் கிம் ஸூத்ரம் வேத்த2 । ஸோ(அ)ப்3ரவீத் ஏவம் ப்ருஷ்ட꞉ காப்ய꞉ — நாஹம் தத்3ப4க3வந்வேதே3தி — தத் ஸூத்ரம் நாஹம் ஜாநே ஹே ப4க3வந்நிதி ஸம்பூஜயந்நாஹ । ஸோ(அ)ப்3ரவீத் புநர்க3ந்த4ர்வ꞉ உபாத்4யாயமஸ்மாம்ஶ்ச — வேத்த2 நு த்வம் காப்ய தமந்தர்யாமிணம் — அந்தர்யாமீதி விஶேஷ்யதே — ய இமம் ச லோகம் பரம் ச லோகம் ஸர்வாணி ச பூ4தாநி ய꞉ அந்தர꞉ அப்4யந்தர꞉ ஸந் யமயதி நியமயதி, தா3ருயந்த்ரமிவ ப்4ராமயதி, ஸ்வம் ஸ்வமுசிதவ்யாபாரம் காரயதீதி । ஸோ(அ)ப்3ரவீதே3வமுக்த꞉ பதஞ்ஜல꞉ காப்ய꞉ — நாஹம் தம் ஜாநே ப4க3வந்நிதி ஸம்பூஜயந்நாஹ । ஸோ(அ)ப்3ரவீத்புநர்க3ந்த4ர்வ꞉ ; ஸூத்ரதத3ந்தர்க3தாந்தர்யாமிணோர்விஜ்ஞாநம் ஸ்தூயதே — ய꞉ கஶ்சித்3வை தத் ஸூத்ரம் ஹே காப்ய வித்3யாத் விஜாநீயாத் தம் ச அந்தர்யாமிணம் ஸூத்ராந்தர்க3தம் தஸ்யைவ ஸூத்ரஸ்ய நியந்தாரம் வித்3யாத் ய꞉ இத்யேவமுக்தேந ப்ரகாரேண — ஸ ஹி ப்3ரஹ்மவித் பரமாத்மவித் , ஸ லோகாம்ஶ்ச பூ4ராதீ3நந்தர்யாமிணா நியம்யமாநாந் லோகாந் வேத்தி, ஸ தே3வாம்ஶ்சாக்3ந்யாதீ3ந் லோகிந꞉ ஜாநாதி, வேதா3ம்ஶ்ச ஸர்வப்ரமாணபூ4தாந்வேத்தி, பூ4தாநி ச ப்3ரஹ்மாதீ3நி ஸூத்ரேண த்4ரியமாணாநி தத3ந்தர்க3தேநாந்தர்யாமிணா நியம்யமாநாநி வேத்தி, ஸ ஆத்மாநம் ச கர்த்ருத்வபோ4க்த்ருத்வவிஶிஷ்டம் தேநைவாந்தர்யாமிணா நியம்யமாநம் வேத்தி, ஸர்வம் ச ஜக3த் ததா2பூ4தம் வேத்தி — இதி ; ஏவம் ஸ்துதே ஸூத்ராந்தர்யாமிவிஜ்ஞாநே ப்ரலுப்3த4꞉ காப்யோ(அ)பி4முகீ2பூ4த꞉, வயம் ச ; தேப்4யஶ்ச அஸ்மப்4யம் அபி4முகீ2பூ4தேப்4ய꞉ அப்3ரவீத்3க3ந்த4ர்வ꞉ ஸூத்ரமந்தர்யாமிணம் ச ; தத3ஹம் ஸூத்ராந்தர்யாமிவிஜ்ஞாநம் வேத3 க3ந்த4ர்வால்லப்3தா4க3ம꞉ ஸந் ; தச்சேத் யாஜ்ஞவல்க்ய ஸூத்ரம் , தம் சாந்தர்யாமிணம் அவித்3வாம்ஶ்சேத் , அப்3ரஹ்மவித்ஸந் யதி3 ப்3ரஹ்மக3வீருத3ஜஸே ப்3ரஹ்மவிதா3ம் ஸ்வபூ4தா கா3 உத3ஜஸ உந்நயஸி த்வம் அந்யாயேந, ததோ மச்சா2பத3க்3த4ஸ்ய மூர்தா4 ஶிர꞉ தே தவ விஸ்பஷ்டம் பதிஷ்யதி । ஏவமுக்தோ யாஜ்ஞவல்க்ய ஆஹ — வேத3 ஜாநாமி அஹம் , ஹே கௌ3தமேதி கோ3த்ரத꞉, தத்ஸூத்ரம் — யத் க3ந்த4ர்வஸ்துப்4யமுக்தவாந் ; யம் ச அந்தர்யாமிணம் க3ந்த4ர்வாத்3விதி3தவந்தோ யூயம் , தம் ச அந்தர்யாமிணம் வேத3 அஹம் — இதி ; ஏவமுக்தே ப்ரத்யாஹ கௌ3தம꞉ — ய꞉ கஶ்சித்ப்ராக்ருத இத3ம் யத்த்வயோக்தம் ப்3ரூயாத் — கத2ம் ? வேத3 வேதே3தி — ஆத்மாநம் ஶ்லாக4யந் , கிம் தேந க3ர்ஜிதேந ? கார்யேண த3ர்ஶய ; யதா2 வேத்த2, ததா2 ப்3ரூஹீதி ॥
இப்பகுதிக்கு மொழிபெயர்ப்பு இன்னும் இல்லை.