संस्कृतम्
தமிழ்
ब्रह्मापरम्, सर्वभावस्य, साध्यत्वोपपत्तेः। न हि परस्य ब्रह्मणः सर्वभावपत्तिर्विज्ञानसाध्या। विज्ञानसाध्यां च सर्वभावापत्तिमाह-“तस्मात्तत्सर्वमभवत्” इति। तस्माद्ब्रह्म वा इदमग्र आसीदित्यपरं ब्रह्मेह भवितुमर्हति।ப்3ரஹ்மாபரம், ஸர்வபா4வஸ்ய, ஸாத்4யத்வோபபத்தே꞉। ந ஹி பரஸ்ய ப்3ரஹ்மண꞉ ஸர்வபா4வபத்திர்விஜ்ஞாநஸாத்4யா। விஜ்ஞாநஸாத்4யாம் ச ஸர்வபா4வாபத்திமாஹ-“தஸ்மாத்தத்ஸர்வமப4வத்” இதி। தஸ்மாத்3ப்3ரஹ்ம வா இத3மக்3ர ஆஸீதி3த்யபரம் ப்3ரஹ்மேஹ ப4விதுமர்ஹதி।
मनुष्याधिकाराद्वा तद्भावी ब्राह्मणः स्यात्।“सर्वं भविष्यन्तो मनुष्या मन्यन्ते” इति हि मनुष्याः प्रकृताः, तेषां चाभ्युदयनिःश्रेयससाधने विशेषतोऽधिकार इत्युक्तम्, न परस्य ब्रह्मणो नाप्यपरस्य प्रजापतेः। अतो द्वैतैकत्वापरब्रह्मविद्यया कर्मसहितया अपरब्रह्मभावमुपसम्पन्नो भोज्यादपावृत्तः सर्वप्राप्त्यो-च्छिन्नकामकर्मबन्धनः परब्रह्मभावी ब्रह्मविद्याहेतोर्ब्रह्मेत्यभिधीयते। दृष्टश्च लोके भाविनीं वृत्तिमाश्रित्य शब्दप्रयोगः-यथा“ओदनं पचति” इति, शास्त्रे च-“परिव्राजकः सर्वभूताभयदक्षिणाम्”इत्यादि, तथेहेति केचिद् - ब्रह्म ब्रह्मभावी पुरुषो ब्राह्मणः- इति व्याचक्षते।மநுஷ்யாதி4காராத்3வா தத்3பா4வீ ப்3ராஹ்மண꞉ ஸ்யாத்।“ஸர்வம் ப4விஷ்யந்தோ மநுஷ்யா மந்யந்தே” இதி ஹி மநுஷ்யா꞉ ப்ரக்ருதா꞉, தேஷாம் சாப்4யுத3யநி꞉ஶ்ரேயஸஸாத4நே விஶேஷதோ(அ)தி4கார இத்யுக்தம், ந பரஸ்ய ப்3ரஹ்மணோ நாப்யபரஸ்ய ப்ரஜாபதே꞉। அதோ த்3வைதைகத்வாபரப்3ரஹ்மவித்3யயா கர்மஸஹிதயா அபரப்3ரஹ்மபா4வமுபஸம்பந்நோ போ4ஜ்யாத3பாவ்ருத்த꞉ ஸர்வப்ராப்த்யோ-ச்சி2ந்நகாமகர்மப3ந்த4ந꞉ பரப்3ரஹ்மபா4வீ ப்3ரஹ்மவித்3யாஹேதோர்ப்3ரஹ்மேத்யபி4தீ4யதே। த்3ருஷ்டஶ்ச லோகே பா4விநீம் வ்ருத்திமாஶ்ரித்ய ஶப்3த3ப்ரயோக3꞉-யதா2“ஓத3நம் பசதி” இதி, ஶாஸ்த்ரே ச-“பரிவ்ராஜக꞉ ஸர்வபூ4தாப4யத3க்ஷிணாம்”இத்யாதி3, ததே2ஹேதி கேசித்3 - ப்3ரஹ்ம ப்3ரஹ்மபா4வீ புருஷோ ப்3ராஹ்மண꞉- இதி வ்யாசக்ஷதே।
तन्न, सर्वभावापत्तेरनित्यत्वदोषात्। न हि सोऽस्ति लोके परमार्थतो यो निमित्तवशाभावान्तरमापद्यते नित्यश्चेति। तथा ब्रह्मविज्ञाननिमित्तकृता चेत्सर्वभावापत्तिः, नित्या चेति विरुद्धम्। अनित्यत्वे च कर्मफलतुल्यतेत्युक्तो दोषः।தந்ந, ஸர்வபா4வாபத்தேரநித்யத்வதோ3ஷாத்। ந ஹி ஸோ(அ)ஸ்தி லோகே பரமார்த2தோ யோ நிமித்தவஶாபா4வாந்தரமாபத்3யதே நித்யஶ்சேதி। ததா2 ப்3ரஹ்மவிஜ்ஞாநநிமித்தக்ருதா சேத்ஸர்வபா4வாபத்தி꞉, நித்யா சேதி விருத்3த4ம்। அநித்யத்வே ச கர்மப2லதுல்யதேத்யுக்தோ தோ3ஷ꞉।
अविद्याकृतासर्वत्वनिवृत्तिं चेत् सर्वभावापत्तिं ब्रह्मविद्याफलं मन्यसे, ब्रह्मभाविपुरुषकल्पना व्यर्था स्यात्, प्राग्ब्रह्मविज्ञानादपि सर्वो जन्तुर्ब्रह्मत्वान्नित्यमेव सर्वभावापन्नः परमार्थतः, अविद्यया त्वब्रह्मत्वमसर्वत्वं चाध्यारोपितम्, यथा शुक्तिकायां रजतम्, व्योम्नि वा तलमलवत्त्वादि, तथेह ब्रह्मण्यध्यारोपितमविद्यया अब्रह्मत्वमसर्वत्वं च ब्रह्मविद्यया निवर्त्यत इति मन्यसे यदि, तदा युक्तम्“यत्परमार्थत आसीत्परं ब्रह्म”, ब्रह्म शब्दस्य मुख्यार्थभूतम्“ब्रह्म वा इदमग्र आसीत्” इत्यस्मिन्वाक्ये उच्यते इति वक्तुम् यथाभूतार्थवादित्वाद्वेदस्य। न त्वियं कल्पना युक्ता, ब्रह्मशब्दार्थविपरीतो ब्रह्मभावी पुरुषो ब्रह्मेत्युच्यत इति श्रुतहान्यश्रुतकल्पनाया अन्याय्यत्वान्महत्तरे प्रयोजनान्तरेऽसति।அவித்3யாக்ருதாஸர்வத்வநிவ்ருத்திம் சேத் ஸர்வபா4வாபத்திம் ப்3ரஹ்மவித்3யாப2லம் மந்யஸே, ப்3ரஹ்மபா4விபுருஷகல்பநா வ்யர்தா2 ஸ்யாத், ப்ராக்3ப்3ரஹ்மவிஜ்ஞாநாத3பி ஸர்வோ ஜந்துர்ப்3ரஹ்மத்வாந்நித்யமேவ ஸர்வபா4வாபந்ந꞉ பரமார்த2த꞉, அவித்3யயா த்வப்3ரஹ்மத்வமஸர்வத்வம் சாத்4யாரோபிதம், யதா2 ஶுக்திகாயாம் ரஜதம், வ்யோம்நி வா தலமலவத்த்வாதி3, ததே2ஹ ப்3ரஹ்மண்யத்4யாரோபிதமவித்3யயா அப்3ரஹ்மத்வமஸர்வத்வம் ச ப்3ரஹ்மவித்3யயா நிவர்த்யத இதி மந்யஸே யதி3, ததா3 யுக்தம்“யத்பரமார்த2த ஆஸீத்பரம் ப்3ரஹ்ம”, ப்3ரஹ்ம ஶப்3த3ஸ்ய முக்2யார்த2பூ4தம்“ப்3ரஹ்ம வா இத3மக்3ர ஆஸீத்” இத்யஸ்மிந்வாக்யே உச்யதே இதி வக்தும் யதா2பூ4தார்த2வாதி3த்வாத்3வேத3ஸ்ய। ந த்வியம் கல்பநா யுக்தா, ப்3ரஹ்மஶப்3தா3ர்த2விபரீதோ ப்3ரஹ்மபா4வீ புருஷோ ப்3ரஹ்மேத்யுச்யத இதி ஶ்ருதஹாந்யஶ்ருதகல்பநாயா அந்யாய்யத்வாந்மஹத்தரே ப்ரயோஜநாந்தரே(அ)ஸதி।
अविद्याकृतव्यतिरेकेणाब्रह्मत्वमसर्वत्वं च विद्यत एवेति चेन्न, तस्य ब्रह्मविद्ययापोहानुपपत्तेः। न हि क्वचि-त्साक्षाद्वस्तुधर्मस्यापोढ्री दृष्टा कर्त्री वा ब्रह्मविद्या। अविद्यायास्तु सर्वत्रैव निवर्तिका दृश्यते। तथेहाप्यब्रह्मत्वमसर्वत्वं चाविद्याकृतमेव निवर्त्यतां ब्रह्मविद्यया। न तु पारमार्थिकं वस्तु कर्तुं निवर्तयितुं वार्हति ब्रह्मविद्या। तस्मार्थैव श्रुतहान्यश्रुतकल्पना।அவித்3யாக்ருதவ்யதிரேகேணாப்3ரஹ்மத்வமஸர்வத்வம் ச வித்3யத ஏவேதி சேந்ந, தஸ்ய ப்3ரஹ்மவித்3யயாபோஹாநுபபத்தே꞉। ந ஹி க்வசி-த்ஸாக்ஷாத்3வஸ்துத4ர்மஸ்யாபோட்4ரீ த்3ருஷ்டா கர்த்ரீ வா ப்3ரஹ்மவித்3யா। அவித்3யாயாஸ்து ஸர்வத்ரைவ நிவர்திகா த்3ருஶ்யதே। ததே2ஹாப்யப்3ரஹ்மத்வமஸர்வத்வம் சாவித்3யாக்ருதமேவ நிவர்த்யதாம் ப்3ரஹ்மவித்3யயா। ந து பாரமார்தி2கம் வஸ்து கர்தும் நிவர்தயிதும் வார்ஹதி ப்3ரஹ்மவித்3யா। தஸ்மார்தை2வ ஶ்ருதஹாந்யஶ்ருதகல்பநா।
पूर्व - ब्रह्मण्यविद्यानुपपत्तिरिति चेत्?பூர்வ - ப்3ரஹ்மண்யவித்3யாநுபபத்திரிதி சேத்?
सिद्धान्ती - न, ब्रह्मणि विद्याविधानात्। न हि शुक्तिकायां रजताध्यारोपणेऽसति शुक्तिकात्वं ज्ञाप्यते चक्षुर्गोचरा-पन्नायाम्- इयं शुक्तिका न रजतम्, इति। तथा“सदेवेदं सर्वम्”“ब्रह्मैवेदं सर्वम्”“आत्मैवेदं सर्वम्”“नेदं द्वैतमस्त्यब्रह्म” इति ब्रह्मण्येकत्वविज्ञानं न विधातव्यं ब्रह्मण्यविद्याध्यारोपणायाम-सत्याम्।ஸித்3தா4ந்தீ - ந, ப்3ரஹ்மணி வித்3யாவிதா4நாத்। ந ஹி ஶுக்திகாயாம் ரஜதாத்4யாரோபணே(அ)ஸதி ஶுக்திகாத்வம் ஜ்ஞாப்யதே சக்ஷுர்கோ3சரா-பந்நாயாம்- இயம் ஶுக்திகா ந ரஜதம், இதி। ததா2“ஸதே3வேத3ம் ஸர்வம்”“ப்3ரஹ்மைவேத3ம் ஸர்வம்”“ஆத்மைவேத3ம் ஸர்வம்”“நேத3ம் த்3வைதமஸ்த்யப்3ரஹ்ம” இதி ப்3ரஹ்மண்யேகத்வவிஜ்ஞாநம் ந விதா4தவ்யம் ப்3ரஹ்மண்யவித்3யாத்4யாரோபணாயாம-ஸத்யாம்।
पूर्व - न ब्रूमः - शुक्तिकायामिव ब्रह्मण्यतद्धर्माध्यारोपणा नास्तीति, किं तर्हि? न ब्रह्म स्वात्मन्यतद्धर्माध्यारोपनिमित्तम्, अविद्याकर्तृ चेति।பூர்வ - ந ப்3ரூம꞉ - ஶுக்திகாயாமிவ ப்3ரஹ்மண்யதத்3த4ர்மாத்4யாரோபணா நாஸ்தீதி, கிம் தர்ஹி? ந ப்3ரஹ்ம ஸ்வாத்மந்யதத்3த4ர்மாத்4யாரோபநிமித்தம், அவித்3யாகர்த்ரு சேதி।
सिद्धान्ती - भवत्वेवं नाविद्याकर्तृ भ्रान्तं च ब्रह्म। किन्तु नैवाब्रह्माविद्याकर्ता चेतनो भ्रान्तोऽन्य इष्यते।“नान्योऽतोऽस्ति विज्ञाता” (बृ० उ० ३। ७। २३)“नान्यदतोऽस्ति विज्ञातृ” (३। ८। ११)“तत्त्वमसि” (छा० उ० ६। ८-१६)“आत्मानमेवावेत्। अहं ब्रह्मास्मि” (बृ० उ० १। ४। १०)“अन्योऽसावन्योऽहमस्मीति न स वेद” (१। ४। १०) इत्यादि श्रुतिभ्यः। स्मृतिभ्यश्च-“समं सर्वेषु भूतेषु” (गीता १३। २७)“अहमात्मा गुडाकेश” (गीता १०। २०)“शुनि चैव श्वपाके च” (गीता ५। १८)“यस्तु सर्वाणि भूतानि” (ईशा० उ० ७) इत्यादिभ्यः।“यस्मिन्सर्वाणि भूतानि” इति च मन्त्रवर्णात्।ஸித்3தா4ந்தீ - ப4வத்வேவம் நாவித்3யாகர்த்ரு ப்4ராந்தம் ச ப்3ரஹ்ம। கிந்து நைவாப்3ரஹ்மாவித்3யாகர்தா சேதநோ ப்4ராந்தோ(அ)ந்ய இஷ்யதே।“நாந்யோ(அ)தோ(அ)ஸ்தி விஜ்ஞாதா” (ப்3ரு0 உ0 3। 7। 23)“நாந்யத3தோ(அ)ஸ்தி விஜ்ஞாத்ரு” (3। 8। 11)“தத்த்வமஸி” (சா20 உ0 6। 8-16)“ஆத்மாநமேவாவேத்। அஹம் ப்3ரஹ்மாஸ்மி” (ப்3ரு0 உ0 1। 4। 10)“அந்யோ(அ)ஸாவந்யோ(அ)ஹமஸ்மீதி ந ஸ வேத3” (1। 4। 10) இத்யாதி3 ஶ்ருதிப்4ய꞉। ஸ்ம்ருதிப்4யஶ்ச-“ஸமம் ஸர்வேஷு பூ4தேஷு” (கீ3தா 13। 27)“அஹமாத்மா கு3டா3கேஶ” (கீ3தா 10। 20)“ஶுநி சைவ ஶ்வபாகே ச” (கீ3தா 5। 18)“யஸ்து ஸர்வாணி பூ4தாநி” (ஈஶா0 உ0 7) இத்யாதி3ப்4ய꞉।“யஸ்மிந்ஸர்வாணி பூ4தாநி” இதி ச மந்த்ரவர்ணாத்।
पूर्व - नन्वेवं शास्त्रोपदेशानर्थक्यमिति।பூர்வ - நந்வேவம் ஶாஸ்த்ரோபதே3ஶாநர்த2க்யமிதி।
सिद्धान्ती - बाढमेवम् अवगतेऽस्त्वेवानर्थक्यम्।ஸித்3தா4ந்தீ - பா3ட4மேவம் அவக3தே(அ)ஸ்த்வேவாநர்த2க்யம்।
पूर्व - अवगमानर्थक्यमपीति चेत्?பூர்வ - அவக3மாநர்த2க்யமபீதி சேத்?
सिद्धान्ती - न, अवगमनिवृत्तेर्दृष्टत्वात्।ஸித்3தா4ந்தீ - ந, அவக3மநிவ்ருத்தேர்த்3ருஷ்டத்வாத்।
पूर्व - तन्निवृत्तेरप्यनुपपत्तिरेकत्व इति चेत्?பூர்வ - தந்நிவ்ருத்தேரப்யநுபபத்திரேகத்வ இதி சேத்?
सिद्धान्ती - न, दृष्टविरोधात्। दृश्यते ह्येकत्वविज्ञानादेवानवगमनिवृत्तिः। दृश्यमानमप्यनुपपन्नमिति ब्रुवतो दृष्टविरोधः स्यात्, न च दृष्टविरोधः केनचिदप्यभ्युपगम्यते। न च दृष्टेऽनुपपन्नं नाम, दृष्टत्वादेव। दर्शनानुपपत्तिरिति चेत्तत्राप्येषैव युक्तिः।ஸித்3தா4ந்தீ - ந, த்3ருஷ்டவிரோதா4த்। த்3ருஶ்யதே ஹ்யேகத்வவிஜ்ஞாநாதே3வாநவக3மநிவ்ருத்தி꞉। த்3ருஶ்யமாநமப்யநுபபந்நமிதி ப்3ருவதோ த்3ருஷ்டவிரோத4꞉ ஸ்யாத், ந ச த்3ருஷ்டவிரோத4꞉ கேநசித3ப்யப்4யுபக3ம்யதே। ந ச த்3ருஷ்டே(அ)நுபபந்நம் நாம, த்3ருஷ்டத்வாதே3வ। த3ர்ஶநாநுபபத்திரிதி சேத்தத்ராப்யேஷைவ யுக்தி꞉।
“पुण्यो वै पुण्येन कर्मणा भवति” (बृ० उ० ३। २। १३) “तं विद्याकर्मणी समन्वारभेते” (४। ४। २)“मन्ता बोद्धा कर्ता विज्ञानात्मा पुरुषः” (प्र० उ० ४।९) इत्येवमादि-श्रुतिस्मृतिन्यायेभ्यः परस्माद्विलक्षणोऽन्यः संसार्यवगम्यते। तद्विलक्षणश्च परः“स एष नेति नेति” (बृ० उ० ३। ९। २६)“अशनायाद्यत्येति”“य आत्मापहतपाप्मा विजरो विमृत्युः” (छा०उ०८।७।१)“एतस्य वा अक्षरस्य प्रशासने” (बृ०उ०३।८।९) इत्यादिश्रुतिभ्यः। कणादाक्षपादादितर्कशास्त्रेषु च संसारिविलक्षण ईश्वर उपपत्तितः साध्यते। संसार दुःखापन-यार्थित्वप्रवृत्तिदर्शनात्स्फुटमन्यत्वमीश्वरात्संसारिणोऽवगम्यते।“अवाक्यनादरः” (छा०उ०३।१४।२)“न मे पार्थास्ति” (गीता ३। २२) इति श्रुतिस्मृतिभ्यः।“புண்யோ வை புண்யேந கர்மணா ப4வதி” (ப்3ரு0 உ0 3। 2। 13) “தம் வித்3யாகர்மணீ ஸமந்வாரபே4தே” (4। 4। 2)“மந்தா போ3த்3தா4 கர்தா விஜ்ஞாநாத்மா புருஷ꞉” (ப்ர0 உ0 4।9) இத்யேவமாதி3-ஶ்ருதிஸ்ம்ருதிந்யாயேப்4ய꞉ பரஸ்மாத்3விலக்ஷணோ(அ)ந்ய꞉ ஸம்ஸார்யவக3ம்யதே। தத்3விலக்ஷணஶ்ச பர꞉“ஸ ஏஷ நேதி நேதி” (ப்3ரு0 உ0 3। 9। 26)“அஶநாயாத்3யத்யேதி”“ய ஆத்மாபஹதபாப்மா விஜரோ விம்ருத்யு꞉” (சா20உ08।7।1)“ஏதஸ்ய வா அக்ஷரஸ்ய ப்ரஶாஸநே” (ப்3ரு0உ03।8।9) இத்யாதி3ஶ்ருதிப்4ய꞉। கணாதா3க்ஷபாதா3தி3தர்கஶாஸ்த்ரேஷு ச ஸம்ஸாரிவிலக்ஷண ஈஶ்வர உபபத்தித꞉ ஸாத்4யதே। ஸம்ஸார து3꞉கா2பந-யார்தி2த்வப்ரவ்ருத்தித3ர்ஶநாத்ஸ்பு2டமந்யத்வமீஶ்வராத்ஸம்ஸாரிணோ(அ)வக3ம்யதே।“அவாக்யநாத3ர꞉” (சா20உ03।14।2)“ந மே பார்தா2ஸ்தி” (கீ3தா 3। 22) இதி ஶ்ருதிஸ்ம்ருதிப்4ய꞉।
“सोऽन्वेष्टव्यः स विजिज्ञासितव्यः” (छा० उ० ८। ७। १)“तं विदित्वा न लिप्यते” (बृ० उ० ४। ४। २३)“ब्रह्मविदाप्नति परम्” (तै० उ० २। १। १) “एकधैवानुद्रष्टव्यमेतत्” (बृ० उ० ४। ४। २०) “यो वा एतदक्षरं गार्ग्यविदित्वा” (३। ८। १०)“तमेव धीरो विज्ञाय” (४। ४। २१) “प्रणवो धनुः शरो ह्यात्मा ब्रह्म तल्लक्ष्यमुच्यते” (मु० उ० २। २। ४) इत्यादिकर्मकर्तृनिर्देशाच्च।“ஸோ(அ)ந்வேஷ்டவ்ய꞉ ஸ விஜிஜ்ஞாஸிதவ்ய꞉” (சா20 உ0 8। 7। 1)“தம் விதி3த்வா ந லிப்யதே” (ப்3ரு0 உ0 4। 4। 23)“ப்3ரஹ்மவிதா3ப்நதி பரம்” (தை0 உ0 2। 1। 1) “ஏகதை4வாநுத்3ரஷ்டவ்யமேதத்” (ப்3ரு0 உ0 4। 4। 20) “யோ வா ஏதத3க்ஷரம் கா3ர்க்3யவிதி3த்வா” (3। 8। 10)“தமேவ தீ4ரோ விஜ்ஞாய” (4। 4। 21) “ப்ரணவோ த4நு꞉ ஶரோ ஹ்யாத்மா ப்3ரஹ்ம தல்லக்ஷ்யமுச்யதே” (மு0 உ0 2। 2। 4) இத்யாதி3கர்மகர்த்ருநிர்தே3ஶாச்ச।
पूर्व - मुमुक्षोश्च गतिमार्गविशेषदेशोपदेशात्। असति भेदे कस्य कुतो गतिः स्यात्? तदभावे च दक्षिणोत्तरमार्गविशेषानुपपत्तिः, गन्तव्यदेशानुपपत्तिश्चेति। भिन्नस्य तु परस्मादात्मनः सर्वमेतदुपपन्नम्।பூர்வ - முமுக்ஷோஶ்ச க3திமார்க3விஶேஷதே3ஶோபதே3ஶாத்। அஸதி பே4தே3 கஸ்ய குதோ க3தி꞉ ஸ்யாத்? தத3பா4வே ச த3க்ஷிணோத்தரமார்க3விஶேஷாநுபபத்தி꞉, க3ந்தவ்யதே3ஶாநுபபத்திஶ்சேதி। பி4ந்நஸ்ய து பரஸ்மாதா3த்மந꞉ ஸர்வமேதது3பபந்நம்।
कर्मज्ञानसाधनोपदेशाच्चभिन्नश्चेद्ब्रह्मणः संसारी स्यात्, युक्तस्तं प्रत्यभ्युदयनिःश्रेयससाधनयोः कर्मज्ञानयोरुपदेशो नेश्वरस्याप्तकामत्वात्। तस्माद्युक्तं ब्रह्मेति ब्रह्मभावी पुरुष उच्यत इति चेत्?கர்மஜ்ஞாநஸாத4நோபதே3ஶாச்சபி4ந்நஶ்சேத்3ப்3ரஹ்மண꞉ ஸம்ஸாரீ ஸ்யாத், யுக்தஸ்தம் ப்ரத்யப்4யுத3யநி꞉ஶ்ரேயஸஸாத4நயோ꞉ கர்மஜ்ஞாநயோருபதே3ஶோ நேஶ்வரஸ்யாப்தகாமத்வாத்। தஸ்மாத்3யுக்தம் ப்3ரஹ்மேதி ப்3ரஹ்மபா4வீ புருஷ உச்யத இதி சேத்?
सिद्धान्ती- न, ब्रह्मोपदेशानर्थक्यप्रसङ्गात्। संसारी चेद्ब्रह्मभाव्यब्रह्म सन् विदित्वात्मानमेवाहं ब्रह्मास्मीति सर्वमभवत्तस्य संसार्यात्मविज्ञानादेव सर्वात्मावस्य फलस्य सिद्धत्वात्परब्रह्मोपदेशस्य ध्रुवमानर्थक्यं प्राप्तम्।ஸித்3தா4ந்தீ- ந, ப்3ரஹ்மோபதே3ஶாநர்த2க்யப்ரஸங்கா3த்। ஸம்ஸாரீ சேத்3ப்3ரஹ்மபா4வ்யப்3ரஹ்ம ஸந் விதி3த்வாத்மாநமேவாஹம் ப்3ரஹ்மாஸ்மீதி ஸர்வமப4வத்தஸ்ய ஸம்ஸார்யாத்மவிஜ்ஞாநாதே3வ ஸர்வாத்மாவஸ்ய ப2லஸ்ய ஸித்3த4த்வாத்பரப்3ரஹ்மோபதே3ஶஸ்ய த்4ருவமாநர்த2க்யம் ப்ராப்தம்।
पूर्व - तद्विज्ञानस्य क्वचित्पुरुषार्थर्साधनेऽ-विनियोगात्संसारिण एवाहं ब्रह्मास्मीति ब्रह्मत्वसम्पादनार्थ उपदेश इति चेत्। अनिर्ज्ञाते हि ब्रह्मस्वरूपे किं सम्पादयेदहं ब्रह्मास्मीति। निर्ज्ञातलक्षणे हि ब्रह्मणि शक्या सम्पत्कर्तुम्।பூர்வ - தத்3விஜ்ஞாநஸ்ய க்வசித்புருஷார்த2ர்ஸாத4நே(அ)-விநியோகா3த்ஸம்ஸாரிண ஏவாஹம் ப்3ரஹ்மாஸ்மீதி ப்3ரஹ்மத்வஸம்பாத3நார்த2 உபதே3ஶ இதி சேத்। அநிர்ஜ்ஞாதே ஹி ப்3ரஹ்மஸ்வரூபே கிம் ஸம்பாத3யேத3ஹம் ப்3ரஹ்மாஸ்மீதி। நிர்ஜ்ஞாதலக்ஷணே ஹி ப்3ரஹ்மணி ஶக்யா ஸம்பத்கர்தும்।
सिद्धान्ती - नः“अयमात्मा ब्रह्म” (बृ० उ० २। ५। १९) “यत्साक्षादपरोक्षाद्ब्रह्म” (३। ४। १) “य आत्मा” (छा० उ० ८। ७। १) “तत्सत्यं स आत्मा”(छा० उ० ६। ८। ७) “ब्रह्मविदाप्नोति परम्” (तै० उ० २। १। १) इति प्रकृत्य“तस्माद्वा एतस्मादात्मनः” (२। १। १) इति सहस्रशो ब्रह्मात्मशब्दयोः सामानाधिकरण्यादेकार्थत्वमेवेत्यवगम्यते। अन्यस्य ह्यन्यत्वे सम्पत्क्रियते नैकत्वे।“इदं सर्वं यदयमात्मा” (बृ० उ० २। ४। ६) इति च प्रकृतस्यैव द्रष्टव्यस्यात्मन एकत्वं दर्शयति। तस्मान्नात्मनो ब्रह्मत्वसम्पदुपपत्तिः।ஸித்3தா4ந்தீ - ந꞉“அயமாத்மா ப்3ரஹ்ம” (ப்3ரு0 உ0 2। 5। 19) “யத்ஸாக்ஷாத3பரோக்ஷாத்3ப்3ரஹ்ம” (3। 4। 1) “ய ஆத்மா” (சா20 உ0 8। 7। 1) “தத்ஸத்யம் ஸ ஆத்மா”(சா20 உ0 6। 8। 7) “ப்3ரஹ்மவிதா3ப்நோதி பரம்” (தை0 உ0 2। 1। 1) இதி ப்ரக்ருத்ய“தஸ்மாத்3வா ஏதஸ்மாதா3த்மந꞉” (2। 1। 1) இதி ஸஹஸ்ரஶோ ப்3ரஹ்மாத்மஶப்3த3யோ꞉ ஸாமாநாதி4கரண்யாதே3கார்த2த்வமேவேத்யவக3ம்யதே। அந்யஸ்ய ஹ்யந்யத்வே ஸம்பத்க்ரியதே நைகத்வே।“இத3ம் ஸர்வம் யத3யமாத்மா” (ப்3ரு0 உ0 2। 4। 6) இதி ச ப்ரக்ருதஸ்யைவ த்3ரஷ்டவ்யஸ்யாத்மந ஏகத்வம் த3ர்ஶயதி। தஸ்மாந்நாத்மநோ ப்3ரஹ்மத்வஸம்பது3பபத்தி꞉।
न चाप्यन्यत्प्रयोजनं ब्रह्मोपदेशस्य गम्यते,“ब्रह्म वेद ब्रह्मैव भवति” (मु० उ० ३। २। ९)“अभयं वै जनक प्राप्तोऽसि” (बृ० उ० ४। २। ४)“अभयं हि वै ब्रह्म भवति” (४। ४। २५) इति च तदापत्तिश्रवणात्। सम्पत्तिश्चेत्तदापत्तिर्न स्यात्। न ह्यन्यस्यान्यभाव उप्पद्यते।ந சாப்யந்யத்ப்ரயோஜநம் ப்3ரஹ்மோபதே3ஶஸ்ய க3ம்யதே,“ப்3ரஹ்ம வேத3 ப்3ரஹ்மைவ ப4வதி” (மு0 உ0 3। 2। 9)“அப4யம் வை ஜநக ப்ராப்தோ(அ)ஸி” (ப்3ரு0 உ0 4। 2। 4)“அப4யம் ஹி வை ப்3ரஹ்ம ப4வதி” (4। 4। 25) இதி ச ததா3பத்திஶ்ரவணாத்। ஸம்பத்திஶ்சேத்ததா3பத்திர்ந ஸ்யாத்। ந ஹ்யந்யஸ்யாந்யபா4வ உப்பத்3யதே।
पूर्व- वचनात् सम्पत्तेरपि तद्भावापत्तिः स्यादिति चेत्?பூர்வ- வசநாத் ஸம்பத்தேரபி தத்3பா4வாபத்தி꞉ ஸ்யாதி3தி சேத்?
सिद्धान्ती - न, सम्पत्तेः प्रत्ययमात्रत्वात्। विज्ञानस्य च मिथ्याज्ञाननिवर्तकत्वव्यतिरेकेणाकारकत्व-मित्यवोचाम। न च वचनं वस्तुनः सामर्थ्यजनकम्। ज्ञापकं हि शास्त्रं न कारकमिति स्थितिः।“स एष इह प्रविष्टः” (बृ० उ० १। ४। ७) इत्यादिवाक्येषु च परस्यैव प्रवेश इति स्थितम्। तस्माद्ब्रह्मेति न ब्रह्मभाविपुरुषकल्पना साध्वी।ஸித்3தா4ந்தீ - ந, ஸம்பத்தே꞉ ப்ரத்யயமாத்ரத்வாத்। விஜ்ஞாநஸ்ய ச மித்2யாஜ்ஞாநநிவர்தகத்வவ்யதிரேகேணாகாரகத்வ-மித்யவோசாம। ந ச வசநம் வஸ்துந꞉ ஸாமர்த்2யஜநகம்। ஜ்ஞாபகம் ஹி ஶாஸ்த்ரம் ந காரகமிதி ஸ்தி2தி꞉।“ஸ ஏஷ இஹ ப்ரவிஷ்ட꞉” (ப்3ரு0 உ0 1। 4। 7) இத்யாதி3வாக்யேஷு ச பரஸ்யைவ ப்ரவேஶ இதி ஸ்தி2தம்। தஸ்மாத்3ப்3ரஹ்மேதி ந ப்3ரஹ்மபா4விபுருஷகல்பநா ஸாத்4வீ।
इष्टार्थबाधनाच्च। सैन्धवघनवदनन्तरम-बाह्यमेकरसं ब्रह्मेति विज्ञानं सर्वस्यामुपनिषदि प्रतिपिपादयिषितोऽर्थः। काण्डद्वयेऽप्यन्तेऽवधारणादवगम्यते“इत्यनुशासनम्”“एतावदरेखल्वमृतत्वम्” इति।இஷ்டார்த2பா3த4நாச்ச। ஸைந்த4வக4நவத3நந்தரம-பா3ஹ்யமேகரஸம் ப்3ரஹ்மேதி விஜ்ஞாநம் ஸர்வஸ்யாமுபநிஷதி3 ப்ரதிபிபாத3யிஷிதோ(அ)ர்த2꞉। காண்ட3த்3வயே(அ)ப்யந்தே(அ)வதா4ரணாத3வக3ம்யதே“இத்யநுஶாஸநம்”“ஏதாவத3ரேக2ல்வம்ருதத்வம்” இதி।
तथा सर्वशाखोपनिषत्सु च ब्रह्मैकत्वविज्ञानं नििश्चतोऽर्थः। तत्र यदि संसारी ब्रह्मणोऽन्य आत्मानमेवावेदिति कल्प्येत, इष्टस्यार्थस्य बाधनं स्यात्। तथा च शास्त्रमुपक्रमोपसंहारयोर्विरोधादसमञ्जसं कल्पितं स्यात्।ததா2 ஸர்வஶாகோ2பநிஷத்ஸு ச ப்3ரஹ்மைகத்வவிஜ்ஞாநம் நிிஶ்சதோ(அ)ர்த2꞉। தத்ர யதி3 ஸம்ஸாரீ ப்3ரஹ்மணோ(அ)ந்ய ஆத்மாநமேவாவேதி3தி கல்ப்யேத, இஷ்டஸ்யார்த2ஸ்ய பா3த4நம் ஸ்யாத்। ததா2 ச ஶாஸ்த்ரமுபக்ரமோபஸம்ஹாரயோர்விரோதா4த3ஸமஞ்ஜஸம் கல்பிதம் ஸ்யாத்।
व्यपदेशानुपपत्तेश्च। यदि च“आत्मानमेवावेत्” इति संसारी कल्प्येत, ब्रह्मविद्या इति व्यपदेशो न स्यात्। आत्मानमेवावेदिति संसारिण एव वेद्यत्वोपपत्तेः। आत्मेति वेदितुरन्यदुच्यत इति चेन्न, अहं ब्रह्मास्मीति विशेषणात्। अन्यश्चेद्वेद्यः स्यादयमसाविति वा विशेष्येत न त्वहमस्मीति अहमस्मीति विशेषणादात्मानमेवावेदिति चावधारणान्नििश्चतमात्मैव ब्रह्मेत्यवगम्यते। तथा च सत्युपपन्नो ब्रह्मविद्याव्यपदेशो नान्यथा। संसारिविद्या ह्यन्यथा स्यात्। न च ब्रह्मत्वाब्रह्मत्वे ह्येकस्योपपन्ने परमार्थतः, तमः प्रकाशाविव भानोर्विरुद्धत्वात्।வ்யபதே3ஶாநுபபத்தேஶ்ச। யதி3 ச“ஆத்மாநமேவாவேத்” இதி ஸம்ஸாரீ கல்ப்யேத, ப்3ரஹ்மவித்3யா இதி வ்யபதே3ஶோ ந ஸ்யாத்। ஆத்மாநமேவாவேதி3தி ஸம்ஸாரிண ஏவ வேத்3யத்வோபபத்தே꞉। ஆத்மேதி வேதி3துரந்யது3ச்யத இதி சேந்ந, அஹம் ப்3ரஹ்மாஸ்மீதி விஶேஷணாத்। அந்யஶ்சேத்3வேத்3ய꞉ ஸ்யாத3யமஸாவிதி வா விஶேஷ்யேத ந த்வஹமஸ்மீதி அஹமஸ்மீதி விஶேஷணாதா3த்மாநமேவாவேதி3தி சாவதா4ரணாந்நிிஶ்சதமாத்மைவ ப்3ரஹ்மேத்யவக3ம்யதே। ததா2 ச ஸத்யுபபந்நோ ப்3ரஹ்மவித்3யாவ்யபதே3ஶோ நாந்யதா2। ஸம்ஸாரிவித்3யா ஹ்யந்யதா2 ஸ்யாத்। ந ச ப்3ரஹ்மத்வாப்3ரஹ்மத்வே ஹ்யேகஸ்யோபபந்நே பரமார்த2த꞉, தம꞉ ப்ரகாஶாவிவ பா4நோர்விருத்3த4த்வாத்।
न चोभयनिमित्तत्वे ब्रह्मविद्येति नििश्चतो व्यपदेशो युक्तः। तदा ब्रह्मविद्या संसारिविद्या च स्यात्। न च वस्तुनोऽर्धजरतीयत्वं कल्पयितुं युक्तं तत्त्वज्ञानविवक्षायाम्, श्रोतुः संशयो हि तथा स्यात्। नििश्चतं च ज्ञानं पुरुषार्थसाधनमिष्यते“यस्य स्यादद्धा न विचिकित्सास्ति” (छा० उ० ३। १४। ४)“संशयात्मा विनश्यति” (गीता ४। ४०) इति श्रुतिस्मृतिभ्याम्। अतो न संशयितो वाक्यार्थो वाच्यः परहितार्थिना।ந சோப4யநிமித்தத்வே ப்3ரஹ்மவித்3யேதி நிிஶ்சதோ வ்யபதே3ஶோ யுக்த꞉। ததா3 ப்3ரஹ்மவித்3யா ஸம்ஸாரிவித்3யா ச ஸ்யாத்। ந ச வஸ்துநோ(அ)ர்த4ஜரதீயத்வம் கல்பயிதும் யுக்தம் தத்த்வஜ்ஞாநவிவக்ஷாயாம், ஶ்ரோது꞉ ஸம்ஶயோ ஹி ததா2 ஸ்யாத்। நிிஶ்சதம் ச ஜ்ஞாநம் புருஷார்த2ஸாத4நமிஷ்யதே“யஸ்ய ஸ்யாத3த்3தா4 ந விசிகித்ஸாஸ்தி” (சா20 உ0 3। 14। 4)“ஸம்ஶயாத்மா விநஶ்யதி” (கீ3தா 4। 40) இதி ஶ்ருதிஸ்ம்ருதிப்4யாம்। அதோ ந ஸம்ஶயிதோ வாக்யார்தோ2 வாச்ய꞉ பரஹிதார்தி2நா।
पूर्व - ब्रह्मणि साधकत्वकल्पना अस्मदादिष्वव अपेशला“तदात्मानमेवावेत्तस्मात्तत्सर्वमभवत्” इति- इति चेत्?பூர்வ - ப்3ரஹ்மணி ஸாத4கத்வகல்பநா அஸ்மதா3தி3ஷ்வவ அபேஶலா“ததா3த்மாநமேவாவேத்தஸ்மாத்தத்ஸர்வமப4வத்” இதி- இதி சேத்?
सिद्धान्ती - न, शास्त्रोपालम्भात्। न ह्यस्मत्कल्पनेयम्, शास्त्रकृता तु, तस्माच्छास्त्रस्यायमुपालम्भः। न च ब्रह्मण इष्टं चिकीर्षुणा शास्त्रार्थविपरीतकल्पनया स्वार्थपरित्यागः कार्यः। न चैतावत्येवाक्षमा युक्ता भवतः। सर्वं हि नानात्वं ब्रह्मणि कल्पितमेव“एकधैवानुद्रष्टव्यम्” (बृ० उ० ४। ४। २०) “नेह नानास्ति किञ्चन” (४। ४। १९) “यत्र हि द्वैतमिव भवति” (२। ४। १४)“एकमेवाद्वितीयम्” (छा० उ० ६। २। १) इत्यादि वाक्यशतेभ्यः। सर्वो हि लोकव्यवहारो ब्रह्मण्येव कल्पितो न परमार्थः सन्, इत्यत्यल्पमिदमुच्यते“इयमेव कल्पना अपेशला” इति।ஸித்3தா4ந்தீ - ந, ஶாஸ்த்ரோபாலம்பா4த்। ந ஹ்யஸ்மத்கல்பநேயம், ஶாஸ்த்ரக்ருதா து, தஸ்மாச்சா2ஸ்த்ரஸ்யாயமுபாலம்ப4꞉। ந ச ப்3ரஹ்மண இஷ்டம் சிகீர்ஷுணா ஶாஸ்த்ரார்த2விபரீதகல்பநயா ஸ்வார்த2பரித்யாக3꞉ கார்ய꞉। ந சைதாவத்யேவாக்ஷமா யுக்தா ப4வத꞉। ஸர்வம் ஹி நாநாத்வம் ப்3ரஹ்மணி கல்பிதமேவ“ஏகதை4வாநுத்3ரஷ்டவ்யம்” (ப்3ரு0 உ0 4। 4। 20) “நேஹ நாநாஸ்தி கிஞ்சந” (4। 4। 19) “யத்ர ஹி த்3வைதமிவ ப4வதி” (2। 4। 14)“ஏகமேவாத்3விதீயம்” (சா20 உ0 6। 2। 1) இத்யாதி3 வாக்யஶதேப்4ய꞉। ஸர்வோ ஹி லோகவ்யவஹாரோ ப்3ரஹ்மண்யேவ கல்பிதோ ந பரமார்த2꞉ ஸந், இத்யத்யல்பமித3முச்யதே“இயமேவ கல்பநா அபேஶலா” இதி।
तस्माद् यत्प्रविष्टं स्रष् ब्रह्म तद्ब्रह्म। वैशब्दोऽवधारणार्थः। इदं शरीरस्थं यद् गृह्यते, अग्रे प्राक्प्रतिबोधादपि ब्रह्मैवासीत्, सर्वं चेदम्। किन्त्वप्रतिबोधात्“अब्रह्मास्म्यसर्वं च” इत्यात्मन्यध्यारोपात्“कर्ताहं क्रियावान्फलानां च भोक्ता सुखी दुःखी संसारी” इति चाध्यारोपयति। परमार्थतस्तु ब्रह्मैव तद्विलक्षणं सर्वं च। तत्कथिञ्चदार्येण दयालुना प्रतिबोधितम्“नासि संसारी” इत्यात्मानमेवावेत्स्वाभाविकम्। अविद्याध्यारोपितविशेषवर्जितमिति एवशब्दस्यार्थः।தஸ்மாத்3 யத்ப்ரவிஷ்டம் ஸ்ரஷ் ப்3ரஹ்ம தத்3ப்3ரஹ்ம। வைஶப்3தோ3(அ)வதா4ரணார்த2꞉। இத3ம் ஶரீரஸ்த2ம் யத்3 க்3ருஹ்யதே, அக்3ரே ப்ராக்ப்ரதிபோ3தா4த3பி ப்3ரஹ்மைவாஸீத், ஸர்வம் சேத3ம்। கிந்த்வப்ரதிபோ3தா4த்“அப்3ரஹ்மாஸ்ம்யஸர்வம் ச” இத்யாத்மந்யத்4யாரோபாத்“கர்தாஹம் க்ரியாவாந்ப2லாநாம் ச போ4க்தா ஸுகீ2 து3꞉கீ2 ஸம்ஸாரீ” இதி சாத்4யாரோபயதி। பரமார்த2தஸ்து ப்3ரஹ்மைவ தத்3விலக்ஷணம் ஸர்வம் ச। தத்கதி2ஞ்சதா3ர்யேண த3யாலுநா ப்ரதிபோ3தி4தம்“நாஸி ஸம்ஸாரீ” இத்யாத்மாநமேவாவேத்ஸ்வாபா4விகம்। அவித்3யாத்4யாரோபிதவிஶேஷவர்ஜிதமிதி ஏவஶப்3த3ஸ்யார்த2꞉।
पूर्व - ब्रूहि कौऽसावात्मा स्वाभाविकः, यमात्मानं विदितवद्ब्रह्म।பூர்வ - ப்3ரூஹி கௌ(அ)ஸாவாத்மா ஸ்வாபா4விக꞉, யமாத்மாநம் விதி3தவத்3ப்3ரஹ்ம।
सिद्धान्ती - ननु न स्मरस्यात्मानम्, दर्शितो ह्यसौ, य इह प्रविश्य प्राणित्यपानिति व्यानित्युदानिति समानितीति।ஸித்3தா4ந்தீ - நநு ந ஸ்மரஸ்யாத்மாநம், த3ர்ஶிதோ ஹ்யஸௌ, ய இஹ ப்ரவிஶ்ய ப்ராணித்யபாநிதி வ்யாநித்யுதா3நிதி ஸமாநிதீதி।
पूर्व - ननु“असौ गौः, असावश्वः” इत्येवमसौ व्यपदिश्यते भवता नात्मानं प्रत्यक्षं दर्शयसि।பூர்வ - நநு“அஸௌ கௌ3꞉, அஸாவஶ்வ꞉” இத்யேவமஸௌ வ்யபதி3ஶ்யதே ப4வதா நாத்மாநம் ப்ரத்யக்ஷம் த3ர்ஶயஸி।
सिद्धान्ती - एवं तर्हि द्रष्टा श्रोता मन्ता विज्ञाता, स आत्मेति।ஸித்3தா4ந்தீ - ஏவம் தர்ஹி த்3ரஷ்டா ஶ்ரோதா மந்தா விஜ்ஞாதா, ஸ ஆத்மேதி।
पूर्व - नन्वत्रापि दर्शनादिक्रियाकर्तुः स्वरूपं न प्रत्यक्षं दर्शयसि। न हि गमिरेव गन्तुः स्वरूपं छिदिर्वा छेत्तुः।பூர்வ - நந்வத்ராபி த3ர்ஶநாதி3க்ரியாகர்து꞉ ஸ்வரூபம் ந ப்ரத்யக்ஷம் த3ர்ஶயஸி। ந ஹி க3மிரேவ க3ந்து꞉ ஸ்வரூபம் சி2தி3ர்வா சே2த்து꞉।
सिद्धान्ती - एवं तर्हि दृष्टेर्द्रष्टा श्रुतेः श्रोता मतेर्मन्ता विज्ञातेर्विज्ञाता, स आत्मेति।ஸித்3தா4ந்தீ - ஏவம் தர்ஹி த்3ருஷ்டேர்த்3ரஷ்டா ஶ்ருதே꞉ ஶ்ரோதா மதேர்மந்தா விஜ்ஞாதேர்விஜ்ஞாதா, ஸ ஆத்மேதி।
पूर्व - नन्वत्र को विशेषो द्रष्टरि? यदि दृष्टेर्द्रष्टा, यदि वा घटस्य द्रष्टा, सर्वथापि द्रष्टैव। द्रष्टव्य एव तु भवान्विशेषमाह दृष्टेर्द्रष्टेति द्रष्टा तु यदि दृष्टेः, यदि वा घटस्य, द्रष्टा द्रष्टैव।பூர்வ - நந்வத்ர கோ விஶேஷோ த்3ரஷ்டரி? யதி3 த்3ருஷ்டேர்த்3ரஷ்டா, யதி3 வா க4டஸ்ய த்3ரஷ்டா, ஸர்வதா2பி த்3ரஷ்டைவ। த்3ரஷ்டவ்ய ஏவ து ப4வாந்விஶேஷமாஹ த்3ருஷ்டேர்த்3ரஷ்டேதி த்3ரஷ்டா து யதி3 த்3ருஷ்டே꞉, யதி3 வா க4டஸ்ய, த்3ரஷ்டா த்3ரஷ்டைவ।
सिद्धान्ती - न, विशेषोपपत्तेः। अस्त्यत्र विशेषः-दृष्टेर्द्रष्टा स दृष्टिश्चेद् भवति नित्यमेव पश्यति दृष्टिम्, न कदाचिदपि दृष्टिर्न दृश्यते द्रष्टा, तत्र द्रष्टुर्दृष्टा नित्यया भवितव्यम्, अनित्या चेद् द्रष्टुर्दृष्टिः. तत्र दृश्या या दृष्टिः सा कदाचिन्न दृश्येतापि, यथानित्यया दृष्टा घटादि वस्तु। न च तद्वद् दृष्टेर्द्रष्टा कदाचिदपि न पश्यति दृष्टिम्।ஸித்3தா4ந்தீ - ந, விஶேஷோபபத்தே꞉। அஸ்த்யத்ர விஶேஷ꞉-த்3ருஷ்டேர்த்3ரஷ்டா ஸ த்3ருஷ்டிஶ்சேத்3 ப4வதி நித்யமேவ பஶ்யதி த்3ருஷ்டிம், ந கதா3சித3பி த்3ருஷ்டிர்ந த்3ருஶ்யதே த்3ரஷ்டா, தத்ர த்3ரஷ்டுர்த்3ருஷ்டா நித்யயா ப4விதவ்யம், அநித்யா சேத்3 த்3ரஷ்டுர்த்3ருஷ்டி꞉. தத்ர த்3ருஶ்யா யா த்3ருஷ்டி꞉ ஸா கதா3சிந்ந த்3ருஶ்யேதாபி, யதா2நித்யயா த்3ருஷ்டா க4டாதி3 வஸ்து। ந ச தத்3வத்3 த்3ருஷ்டேர்த்3ரஷ்டா கதா3சித3பி ந பஶ்யதி த்3ருஷ்டிம்।
पूर्व - किं द्वे दृष्टी द्रष्टुः- नित्या अदृश्या, अन्या अनित्या दृश्येति?பூர்வ - கிம் த்3வே த்3ருஷ்டீ த்3ரஷ்டு꞉- நித்யா அத்3ருஶ்யா, அந்யா அநித்யா த்3ருஶ்யேதி?
सिद्धान्ती - बाढम्, प्रसिद्धा तावदनित्या दृष्टिः अन्धानन्धत्वदर्शनात्। नित्यैव चेत्सर्वोऽनन्ध एव स्यात्। द्रष्टुस्तु नित्या दृष्टिः“न हि द्रष्टुर्दृष्टेर्विपरिलोपो विद्यते”इति श्रुतेः। अनुमानाच्च- अन्धस्यापि घटाद्याभासविषया स्वप्ने दृष्टिरुपलभ्यते, सा तर्हीतरदृष्टिनाशे न नश्यति, सा द्रष्टुर्दृष्टिः। तयाविपरिलुप्तया नित्यया दृष्टा स्वरूपभूतया स्वयञ्ज्योतिः समाख्ययेतरामनित्यां दृष्टिं स्वप्नबुद्धान्तयोर्वासनाप्रत्ययरूपां नित्यमेवपश्यन्दृष्टेर्द्रष्टा भवति। एवञ्च सति दृष्टिरेव स्वरूपमस्याग्न्यौष्ण्यवत्, न काणादानामिव दष्टिव्यतिरिक्तोऽन्यश्चेतनो द्रष्टा।ஸித்3தா4ந்தீ - பா3ட4ம், ப்ரஸித்3தா4 தாவத3நித்யா த்3ருஷ்டி꞉ அந்தா4நந்த4த்வத3ர்ஶநாத்। நித்யைவ சேத்ஸர்வோ(அ)நந்த4 ஏவ ஸ்யாத்। த்3ரஷ்டுஸ்து நித்யா த்3ருஷ்டி꞉“ந ஹி த்3ரஷ்டுர்த்3ருஷ்டேர்விபரிலோபோ வித்3யதே”இதி ஶ்ருதே꞉। அநுமாநாச்ச- அந்த4ஸ்யாபி க4டாத்3யாபா4ஸவிஷயா ஸ்வப்நே த்3ருஷ்டிருபலப்4யதே, ஸா தர்ஹீதரத்3ருஷ்டிநாஶே ந நஶ்யதி, ஸா த்3ரஷ்டுர்த்3ருஷ்டி꞉। தயாவிபரிலுப்தயா நித்யயா த்3ருஷ்டா ஸ்வரூபபூ4தயா ஸ்வயஞ்ஜ்யோதி꞉ ஸமாக்2யயேதராமநித்யாம் த்3ருஷ்டிம் ஸ்வப்நபு3த்3தா4ந்தயோர்வாஸநாப்ரத்யயரூபாம் நித்யமேவபஶ்யந்த்3ருஷ்டேர்த்3ரஷ்டா ப4வதி। ஏவஞ்ச ஸதி த்3ருஷ்டிரேவ ஸ்வரூபமஸ்யாக்3ந்யௌஷ்ண்யவத், ந காணாதா3நாமிவ த3ஷ்டிவ்யதிரிக்தோ(அ)ந்யஶ்சேதநோ த்3ரஷ்டா।
तद्ब्रह्म आत्मानमेव नित्यदृग्रूपमध्यारोपिता-नित्यदृष्टादिवर्जितमेवावेद्विदितवत्।தத்3ப்3ரஹ்ம ஆத்மாநமேவ நித்யத்3ருக்3ரூபமத்4யாரோபிதா-நித்யத்3ருஷ்டாதி3வர்ஜிதமேவாவேத்3விதி3தவத்।
पूर्व - ननु विप्रतिषिद्धं“न विज्ञातेर्विज्ञातारं विजानीयाः” (बृ० उ० ३। ४। २) इति श्रुतेः, विज्ञातुर्विज्ञानम्।பூர்வ - நநு விப்ரதிஷித்3த4ம்“ந விஜ்ஞாதேர்விஜ்ஞாதாரம் விஜாநீயா꞉” (ப்3ரு0 உ0 3। 4। 2) இதி ஶ்ருதே꞉, விஜ்ஞாதுர்விஜ்ஞாநம்।
- सिद्धान्ती- न, एवं विज्ञानान्न विप्रतिषेधः। एवं दृष्टेर्द्रष्टेति विज्ञायत एव। अन्यज्ञानानपेक्षत्वाच्च- न च द्रष्टुर्नित्यैव दृष्टिरित्येवं विज्ञाते द्रष्टृविषयां दृष्टिमन्यामाकाते। निवर्तते हि द्रष्टृविषयदृष्टाकाा तदसम्भवादेव। न ह्यविद्यमाने विषय आकाा कस्यचिदुपजायते। न च दृश्या दृष्टिर्द्रष्टारं विषयी-कर्तुमुत्सहते, यतस्तामाकेत। न च स्वरूपविषयाकाास्वस्यैव। तस्मादज्ञानाध्यारोपणनिवृत्तिरेव“आत्मानमेवावेत्” इत्युक्तम्, नात्मनो विषयीकरणम्।- ஸித்3தா4ந்தீ- ந, ஏவம் விஜ்ஞாநாந்ந விப்ரதிஷேத4꞉। ஏவம் த்3ருஷ்டேர்த்3ரஷ்டேதி விஜ்ஞாயத ஏவ। அந்யஜ்ஞாநாநபேக்ஷத்வாச்ச- ந ச த்3ரஷ்டுர்நித்யைவ த்3ருஷ்டிரித்யேவம் விஜ்ஞாதே த்3ரஷ்ட்ருவிஷயாம் த்3ருஷ்டிமந்யாமாகாதே। நிவர்ததே ஹி த்3ரஷ்ட்ருவிஷயத்3ருஷ்டாகாா தத3ஸம்ப4வாதே3வ। ந ஹ்யவித்3யமாநே விஷய ஆகாா கஸ்யசிது3பஜாயதே। ந ச த்3ருஶ்யா த்3ருஷ்டிர்த்3ரஷ்டாரம் விஷயீ-கர்துமுத்ஸஹதே, யதஸ்தாமாகேத। ந ச ஸ்வரூபவிஷயாகாாஸ்வஸ்யைவ। தஸ்மாத3ஜ்ஞாநாத்4யாரோபணநிவ்ருத்திரேவ“ஆத்மாநமேவாவேத்” இத்யுக்தம், நாத்மநோ விஷயீகரணம்।
तत्कथमवेत्? इत्याह- अहं दृष्टेर्द्रष्टा आत्मा ब्रह्मास्मि भवामीति ब्रह्मैति- यत्साक्षादपरोक्षात्सर्वान्तर आत्मा अशनायाद्यतीतो नेति नेत्यस्थूलमनण्वित्येवमादिलक्षणम्, तदेवाहमस्मि, नान्यः संसारी, यथा भवानाहेति। तस्मादेवं विज्ञानात्तद्ब्रह्म सर्वमभवत्- अब्रह्माध्यारोपणापगमात् तत्कार्यस्यासर्वत्वस्य निवृत्त्या सर्वमभवत्। तस्माद्युक्तमेव मनुष्या मन्यन्ते यद्ब्रह्मविद्यया सर्वं भविष्याम इति।தத்கத2மவேத்? இத்யாஹ- அஹம் த்3ருஷ்டேர்த்3ரஷ்டா ஆத்மா ப்3ரஹ்மாஸ்மி ப4வாமீதி ப்3ரஹ்மைதி- யத்ஸாக்ஷாத3பரோக்ஷாத்ஸர்வாந்தர ஆத்மா அஶநாயாத்3யதீதோ நேதி நேத்யஸ்தூ2லமநண்வித்யேவமாதி3லக்ஷணம், ததே3வாஹமஸ்மி, நாந்ய꞉ ஸம்ஸாரீ, யதா2 ப4வாநாஹேதி। தஸ்மாதே3வம் விஜ்ஞாநாத்தத்3ப்3ரஹ்ம ஸர்வமப4வத்- அப்3ரஹ்மாத்4யாரோபணாபக3மாத் தத்கார்யஸ்யாஸர்வத்வஸ்ய நிவ்ருத்த்யா ஸர்வமப4வத்। தஸ்மாத்3யுக்தமேவ மநுஷ்யா மந்யந்தே யத்3ப்3ரஹ்மவித்3யயா ஸர்வம் ப4விஷ்யாம இதி।
यत्पृष्टम्“किमु तद्ब्रह्मावेद् यस्मात्तत्सर्वम-भवत्” इति, तन्निर्णीतम्-“ब्रह्म वा इदमग्र आसीत् तदात्मानमेवावेदहं ब्रह्मास्मीति तस्मात्त सर्वमभवत्”इति।யத்ப்ருஷ்டம்“கிமு தத்3ப்3ரஹ்மாவேத்3 யஸ்மாத்தத்ஸர்வம-ப4வத்” இதி, தந்நிர்ணீதம்-“ப்3ரஹ்ம வா இத3மக்3ர ஆஸீத் ததா3த்மாநமேவாவேத3ஹம் ப்3ரஹ்மாஸ்மீதி தஸ்மாத்த ஸர்வமப4வத்”இதி।
तत्तत्र यो यो देवानां मध्ये प्रत्यबुध्यत प्रतिबुद्धवानात्मानं यथोक्तेन विधिना, स एव प्रतिबुद्ध आत्मा तद्ब्रह्माभवत्। तथर्षीणां तथा मनुष्याणां च मध्ये। देवानामित्यादि लोकदृष्टपेक्षया न ब्रह्मत्वबुुोच्यते।“पुरः पुरुष आविशत्” इति सर्वत्र ब्रह्मैवानुप्रविष्टमित्यवोचाम। अतः शरीराद्युपाधि-जनितलोकदृष्टपेक्षया देवानामित्याद्युच्यते। परमार्थतस्तु तत्र तत्र ब्रह्मैवाग्र आसीत्प्राक्प्रतिबोधाद् देवादिशरीरेष्वन्यथैव विभाव्यमानम्। तदात्मानमेवावेत्तथैव च सर्वमभवत्।தத்தத்ர யோ யோ தே3வாநாம் மத்4யே ப்ரத்யபு3த்4யத ப்ரதிபு3த்3த4வாநாத்மாநம் யதோ2க்தேந விதி4நா, ஸ ஏவ ப்ரதிபு3த்3த4 ஆத்மா தத்3ப்3ரஹ்மாப4வத்। தத2ர்ஷீணாம் ததா2 மநுஷ்யாணாம் ச மத்4யே। தே3வாநாமித்யாதி3 லோகத்3ருஷ்டபேக்ஷயா ந ப்3ரஹ்மத்வபுு3ோச்யதே।“புர꞉ புருஷ ஆவிஶத்” இதி ஸர்வத்ர ப்3ரஹ்மைவாநுப்ரவிஷ்டமித்யவோசாம। அத꞉ ஶரீராத்3யுபாதி4-ஜநிதலோகத்3ருஷ்டபேக்ஷயா தே3வாநாமித்யாத்3யுச்யதே। பரமார்த2தஸ்து தத்ர தத்ர ப்3ரஹ்மைவாக்3ர ஆஸீத்ப்ராக்ப்ரதிபோ3தா4த்3 தே3வாதி3ஶரீரேஷ்வந்யதை2வ விபா4வ்யமாநம்। ததா3த்மாநமேவாவேத்ததை2வ ச ஸர்வமப4வத்।
अस्या ब्रह्मविद्यायाः सर्वभावापत्तिः फलमित्येतस्यार्थस्य द्रढिम्ने मन्त्रानुदाहरति श्रुतिः। कथम्? तद् ब्रह्म एतदात्मानमेव“अहमस्मि”इति पश्यन्नेतस्मादेव ब्रह्मणो दर्शनादृषिर्वामदेवाख्यः प्रतिपेदे ह प्रतिपन्नवान्किल। स एतस्मिन्ब्रह्मात्मदर्शनेऽवस्थित एतान्मन्त्रान्ददर्श-“अहं मनुरभवं सूर्यश्च” इत्यादीन्।அஸ்யா ப்3ரஹ்மவித்3யாயா꞉ ஸர்வபா4வாபத்தி꞉ ப2லமித்யேதஸ்யார்த2ஸ்ய த்3ரடி4ம்நே மந்த்ராநுதா3ஹரதி ஶ்ருதி꞉। கத2ம்? தத்3 ப்3ரஹ்ம ஏததா3த்மாநமேவ“அஹமஸ்மி”இதி பஶ்யந்நேதஸ்மாதே3வ ப்3ரஹ்மணோ த3ர்ஶநாத்3ருஷிர்வாமதே3வாக்2ய꞉ ப்ரதிபேதே3 ஹ ப்ரதிபந்நவாந்கில। ஸ ஏதஸ்மிந்ப்3ரஹ்மாத்மத3ர்ஶநே(அ)வஸ்தி2த ஏதாந்மந்த்ராந்த3த3ர்ஶ-“அஹம் மநுரப4வம் ஸூர்யஶ்ச” இத்யாதீ3ந்।
“तदेतद्ब्रह्म पश्यन्”इति ब्रह्मविद्या परामृश्यते।“अहं मनुरभवं सूर्यश्च” इत्यादिना सर्वभावापत्तिं ब्रह्मविद्याफलं परामृशति। पश्यन्सर्वात्मभावं फलं प्रतिपेदे इत्यस्मात्प्रयोगाद् ब्रह्मविद्यासहायसाधनसाध्यं मोक्षं दर्शयति, भुञ्जानस्तृप्यतीति यद्वत्।“ததே3தத்3ப்3ரஹ்ம பஶ்யந்”இதி ப்3ரஹ்மவித்3யா பராம்ருஶ்யதே।“அஹம் மநுரப4வம் ஸூர்யஶ்ச” இத்யாதி3நா ஸர்வபா4வாபத்திம் ப்3ரஹ்மவித்3யாப2லம் பராம்ருஶதி। பஶ்யந்ஸர்வாத்மபா4வம் ப2லம் ப்ரதிபேதே3 இத்யஸ்மாத்ப்ரயோகா3த்3 ப்3ரஹ்மவித்3யாஸஹாயஸாத4நஸாத்4யம் மோக்ஷம் த3ர்ஶயதி, பு4ஞ்ஜாநஸ்த்ருப்யதீதி யத்3வத்।
सेयं ब्रह्मविद्यया सर्वभावापत्तिरासीन्महतां देवादीनां वीर्यातिशयात्। नेदानीमैदंयुगीनानां विशेषतो मनुष्याणाम्, अल्पवीर्यत्वादिति स्यात्कस्यचिद्धिः, तदुत्थापनायाह- तदिदं प्रकृतं ब्रह्म यत्सर्वभूतानुप्रविष्टं दृष्टिक्रियादिलिङ्गम्, एतर्ह्येतस्मिन्नपि वर्तमानकाले यः किश्चावृत्तबाह्यौत्सुक्य आत्मानमेवैवं वेद“अहं ब्रह्मास्मि” इति अपोह्योपाधिजनितभ्रान्तिविज्ञानाध्यारोपितान्विशेषान् संसारधर्मा-नगन्धितमनन्तरमबाह्यं ब्रह्मैवाहमस्मि केवलमिति- सोऽविद्या-कृतासर्वत्वनिवृत्तेर्ब्रह्मविज्ञानादिदं सर्वं भवति। न हि महावीर्येषु वामदेवादिषु हीनवीर्येषु वा वार्तमानिकेषु मनुष्येषु ब्रह्मणो विशेषस्तद्विज्ञानस्य वास्ति।ஸேயம் ப்3ரஹ்மவித்3யயா ஸர்வபா4வாபத்திராஸீந்மஹதாம் தே3வாதீ3நாம் வீர்யாதிஶயாத்। நேதா3நீமைத3ம்யுகீ3நாநாம் விஶேஷதோ மநுஷ்யாணாம், அல்பவீர்யத்வாதி3தி ஸ்யாத்கஸ்யசித்3தி4꞉, தது3த்தா2பநாயாஹ- ததி3த3ம் ப்ரக்ருதம் ப்3ரஹ்ம யத்ஸர்வபூ4தாநுப்ரவிஷ்டம் த்3ருஷ்டிக்ரியாதி3லிங்க3ம், ஏதர்ஹ்யேதஸ்மிந்நபி வர்தமாநகாலே ய꞉ கிஶ்சாவ்ருத்தபா3ஹ்யௌத்ஸுக்ய ஆத்மாநமேவைவம் வேத3“அஹம் ப்3ரஹ்மாஸ்மி” இதி அபோஹ்யோபாதி4ஜநிதப்4ராந்திவிஜ்ஞாநாத்4யாரோபிதாந்விஶேஷாந் ஸம்ஸாரத4ர்மா-நக3ந்தி4தமநந்தரமபா3ஹ்யம் ப்3ரஹ்மைவாஹமஸ்மி கேவலமிதி- ஸோ(அ)வித்3யா-க்ருதாஸர்வத்வநிவ்ருத்தேர்ப்3ரஹ்மவிஜ்ஞாநாதி3த3ம் ஸர்வம் ப4வதி। ந ஹி மஹாவீர்யேஷு வாமதே3வாதி3ஷு ஹீநவீர்யேஷு வா வார்தமாநிகேஷு மநுஷ்யேஷு ப்3ரஹ்மணோ விஶேஷஸ்தத்3விஜ்ஞாநஸ்ய வாஸ்தி।
वार्तमानिकेषु पुरुषेषु तु ब्रह्मविद्याफले अनैकान्तिकता शत इत्यत आह- तस्य ह ब्रह्मविज्ञातुर्यथोक्तेन विधिना देवा महावीर्याश्च नापि अभूत्य अभवनाय ब्रह्मसर्वभावस्य, नेषते न पर्याप्ताः, किमुतान्ये।வார்தமாநிகேஷு புருஷேஷு து ப்3ரஹ்மவித்3யாப2லே அநைகாந்திகதா ஶத இத்யத ஆஹ- தஸ்ய ஹ ப்3ரஹ்மவிஜ்ஞாதுர்யதோ2க்தேந விதி4நா தே3வா மஹாவீர்யாஶ்ச நாபி அபூ4த்ய அப4வநாய ப்3ரஹ்மஸர்வபா4வஸ்ய, நேஷதே ந பர்யாப்தா꞉, கிமுதாந்யே।
ब्रह्मविद्याफलप्राप्तौ विघ्नकरणे देवादय ईशत इति का शङ्का? इत्युच्यते- देवादीन्प्रति ऋणवत्त्वान्मर्त्यानाम्।“ब्रह्मचर्येण ऋषिभ्यो यज्ञेन देवेभ्यः प्रजया पितृभ्यः” इति हि जायमानमेवर्णवन्तं पुरुषं दर्शयति श्रुतिः। पशुनिदर्शनाच्च“अथोऽयं वा” (बृ० उ० १। ४। १६) इत्यादिलोकश्रुतेश्चात्मनो वृत्तिपरिपिपालयिषयाधमर्णानिव देवाः परतन्त्रान्मनुष्यान्प्रत्य-मृतत्वप्राप्तिं प्रति विघ्नं कुर्युरिति न्याय्यैवैषा शङ्का।ப்3ரஹ்மவித்3யாப2லப்ராப்தௌ விக்4நகரணே தே3வாத3ய ஈஶத இதி கா ஶங்கா? இத்யுச்யதே- தே3வாதீ3ந்ப்ரதி ருணவத்த்வாந்மர்த்யாநாம்।“ப்3ரஹ்மசர்யேண ருஷிப்4யோ யஜ்ஞேந தே3வேப்4ய꞉ ப்ரஜயா பித்ருப்4ய꞉” இதி ஹி ஜாயமாநமேவர்ணவந்தம் புருஷம் த3ர்ஶயதி ஶ்ருதி꞉। பஶுநித3ர்ஶநாச்ச“அதோ2(அ)யம் வா” (ப்3ரு0 உ0 1। 4। 16) இத்யாதி3லோகஶ்ருதேஶ்சாத்மநோ வ்ருத்திபரிபிபாலயிஷயாத4மர்ணாநிவ தே3வா꞉ பரதந்த்ராந்மநுஷ்யாந்ப்ரத்ய-ம்ருதத்வப்ராப்திம் ப்ரதி விக்4நம் குர்யுரிதி ந்யாய்யைவைஷா ஶங்கா।
स्वपशून्स्वशरीराणीव च रक्षन्ति देवाः। महत्तरां हि वृत्तिं कर्माधीनां दर्शयिष्यति देवादिनां बहुपशुसमतयैकैकस्य पुरुषस्य।“तस्मादेषां तत्र प्रियं यदेतन्मनुष्या विद्युः”(१। ४। १०) इति हि वक्ष्यति।“यथा ह वै स्वाय लोकायारिष्टिमिच्छेदव ्ँ हेवंविदे सर्वाणि भूतान्यरिष्टिमिच्छन्ति” (१। ४। १६) इति च।ஸ்வபஶூந்ஸ்வஶரீராணீவ ச ரக்ஷந்தி தே3வா꞉। மஹத்தராம் ஹி வ்ருத்திம் கர்மாதீ4நாம் த3ர்ஶயிஷ்யதி தே3வாதி3நாம் ப3ஹுபஶுஸமதயைகைகஸ்ய புருஷஸ்ய।“தஸ்மாதே3ஷாம் தத்ர ப்ரியம் யதே3தந்மநுஷ்யா வித்3யு꞉”(1। 4। 10) இதி ஹி வக்ஷ்யதி।“யதா2 ஹ வை ஸ்வாய லோகாயாரிஷ்டிமிச்சே2த3வ ்ம்ˮ ஹேவம்விதே3 ஸர்வாணி பூ4தாந்யரிஷ்டிமிச்ச2ந்தி” (1। 4। 16) இதி ச।
ब्रह्मवित्त्वे पारार्थ्यनिवृत्तेर्न स्वलोकत्वं पशुत्वञ्चे-त्यभिप्रायोऽप्रियारिष्टिवचनाभ्यामवगम्यते। तस्माद्ब्रह्मविदो ब्रह्मविद्याफलप्राप्तिं प्रति कुर्युरेव विघ्नं देवाः, प्रभाववन्तश्च हि ते।ப்3ரஹ்மவித்த்வே பாரார்த்2யநிவ்ருத்தேர்ந ஸ்வலோகத்வம் பஶுத்வஞ்சே-த்யபி4ப்ராயோ(அ)ப்ரியாரிஷ்டிவசநாப்4யாமவக3ம்யதே। தஸ்மாத்3ப்3ரஹ்மவிதோ3 ப்3ரஹ்மவித்3யாப2லப்ராப்திம் ப்ரதி குர்யுரேவ விக்4நம் தே3வா꞉, ப்ரபா4வவந்தஶ்ச ஹி தே।
शङ्का- नन्वेवं सत्यन्यास्वपि कर्मफलप्राप्तिषु-देवानां विघ्नकरणं पेयपानसमम्। हन्त तर्ह्यविस्रम्भोऽभ्युदय-निःश्रेयससाधनानुष्द्भानेषु। तथेश्वरस्याचिन्त्यशक्तित्वाद्विघ्नकरणे प्रभुत्वम्। तथा कालकर्ममन्त्रौषधितपसाम्। एषां हि फलसम्पत्तिविपत्तिहेतुत्वं शास्त्रे लोके च प्रसिद्धम्। अतोऽप्यनाश्वासः शास्त्रार्थानुष्द्भाने।ஶங்கா- நந்வேவம் ஸத்யந்யாஸ்வபி கர்மப2லப்ராப்திஷு-தே3வாநாம் விக்4நகரணம் பேயபாநஸமம்। ஹந்த தர்ஹ்யவிஸ்ரம்போ4(அ)ப்4யுத3ய-நி꞉ஶ்ரேயஸஸாத4நாநுஷ்த்3பா4நேஷு। ததே2ஶ்வரஸ்யாசிந்த்யஶக்தித்வாத்3விக்4நகரணே ப்ரபு4த்வம்। ததா2 காலகர்மமந்த்ரௌஷதி4தபஸாம்। ஏஷாம் ஹி ப2லஸம்பத்திவிபத்திஹேதுத்வம் ஶாஸ்த்ரே லோகே ச ப்ரஸித்3த4ம்। அதோ(அ)ப்யநாஶ்வாஸ꞉ ஶாஸ்த்ரார்தா2நுஷ்த்3பா4நே।
समाधानम् - न, सर्वपदार्थानां नियतनिमित्तोपादानात्, जगद्वैचित्र्यदर्शनाच्च। स्वभावपक्षे च तदुभयानुपपत्तेः।“सुखदुःखादि फलनिमित्तं कर्म” इत्येतस्मिन्पक्षे स्थिते वेदस्मृतिन्यायलोकपरिगृहीते, देवेश्वरकालास्तावन्न कर्मफलविपर्यासकर्तारः, कर्मणां कािकारकत्वात्। कर्म हि शुभाशुभं पुरुषाणां देवकालेश्वरादिकारकमनपेक्ष्य नात्मानं प्रति लभते, लब्धात्मकमपि फलदानेऽसमर्थम्, क्रियाया हि कारकाद्यनेकनिमित्तोपादान-स्वाभाव्यात्। तस्मात्क्रियानुगुणा हि देवेश्वरादय इति कर्मसु तावन्न फलप्राप्तिं प्रत्यविस्रम्भः।ஸமாதா4நம் - ந, ஸர்வபதா3ர்தா2நாம் நியதநிமித்தோபாதா3நாத், ஜக3த்3வைசித்ர்யத3ர்ஶநாச்ச। ஸ்வபா4வபக்ஷே ச தது3ப4யாநுபபத்தே꞉।“ஸுக2து3꞉கா2தி3 ப2லநிமித்தம் கர்ம” இத்யேதஸ்மிந்பக்ஷே ஸ்தி2தே வேத3ஸ்ம்ருதிந்யாயலோகபரிக்3ருஹீதே, தே3வேஶ்வரகாலாஸ்தாவந்ந கர்மப2லவிபர்யாஸகர்தார꞉, கர்மணாம் காிகாரகத்வாத்। கர்ம ஹி ஶுபா4ஶுப4ம் புருஷாணாம் தே3வகாலேஶ்வராதி3காரகமநபேக்ஷ்ய நாத்மாநம் ப்ரதி லப4தே, லப்3தா4த்மகமபி ப2லதா3நே(அ)ஸமர்த2ம், க்ரியாயா ஹி காரகாத்3யநேகநிமித்தோபாதா3ந-ஸ்வாபா4வ்யாத்। தஸ்மாத்க்ரியாநுகு3ணா ஹி தே3வேஶ்வராத3ய இதி கர்மஸு தாவந்ந ப2லப்ராப்திம் ப்ரத்யவிஸ்ரம்ப4꞉।
कर्मणामप्येषां वशानुगत्वं क्वचित्, स्वसामर्थ्यस्याप्रणोद्यत्वात्। कर्माकालदैवद्रव्यादिस्वभावानां गुणप्रधानभावस्त्वनियतो दुर्विज्ञेयश्चेति तत्कृतो मोहो लोकस्यर्मैव कारकं नान्यत्फलप्राप्ताविति केचित्, दैवमेवेत्यपरे, काल इत्येके द्रव्यादिस्वभाव इति केचित्, सर्व एते संहता एवेत्यपरे। तत्र कर्मणः प्राधान्यमङ्ग ीकृत्य वेदस्मृतिवादाः-“पुण्यो वै पुण्येन कर्मणा भवति पापः पापेन” (बृ० उ० ३। २। १३) इत्यादयः। यद्यप्येषां स्वविषये कस्यचित्प्राधान्योद्भव इतरेषां तत्कालीनप्राधान्य-शक्तिस्तम्भः, तथापि न कर्मणः फलप्राप्तिं प्रत्यनैकान्तिकत्वम्, शास्त्रन्यायनिर्धारितत्वात्कर्मप्राधान्यस्य।கர்மணாமப்யேஷாம் வஶாநுக3த்வம் க்வசித், ஸ்வஸாமர்த்2யஸ்யாப்ரணோத்3யத்வாத்। கர்மாகாலதை3வத்3ரவ்யாதி3ஸ்வபா4வாநாம் கு3ணப்ரதா4நபா4வஸ்த்வநியதோ து3ர்விஜ்ஞேயஶ்சேதி தத்க்ருதோ மோஹோ லோகஸ்யர்மைவ காரகம் நாந்யத்ப2லப்ராப்தாவிதி கேசித், தை3வமேவேத்யபரே, கால இத்யேகே த்3ரவ்யாதி3ஸ்வபா4வ இதி கேசித், ஸர்வ ஏதே ஸம்ஹதா ஏவேத்யபரே। தத்ர கர்மண꞉ ப்ராதா4ந்யமங்க3 ீக்ருத்ய வேத3ஸ்ம்ருதிவாதா3꞉-“புண்யோ வை புண்யேந கர்மணா ப4வதி பாப꞉ பாபேந” (ப்3ரு0 உ0 3। 2। 13) இத்யாத3ய꞉। யத்3யப்யேஷாம் ஸ்வவிஷயே கஸ்யசித்ப்ராதா4ந்யோத்3ப4வ இதரேஷாம் தத்காலீநப்ராதா4ந்ய-ஶக்திஸ்தம்ப4꞉, ததா2பி ந கர்மண꞉ ப2லப்ராப்திம் ப்ரத்யநைகாந்திகத்வம், ஶாஸ்த்ரந்யாயநிர்தா4ரிதத்வாத்கர்மப்ராதா4ந்யஸ்ய।
न, अविद्यापगममात्रत्वाद् ब्रह्मप्राप्तिफलस्ययदुक्तं ब्रह्मप्राप्ति फलं प्रति देवा विघ्नं कुर्युरिति, तत्र न देवानां विघ्नकरणे सामर्थ्यम्, कस्मात्? विद्याकालानन्तरितत्वाद् ब्रह्मप्राप्तिफलस्य। कथम्? यथा लोके द्रष्टुश्चक्षुष आलोकेन संयोगो यत्कालः, तत्काल एव रूपाभिव्यक्तिः। एवमात्मविषयं विज्ञानं यत्कालम्, तत्काल एव तद्विषयाज्ञानतिरोभावः स्यात्। अतो ब्रह्मविद्यायां सत्यामविद्याकार्यानुपपत्तेः प्रदीप इव तमः कार्यस्य, केन कस्य विघ्नं कुर्युर्देवाः- यत्रात्मत्वमेव देवानां ब्रह्मविदः।ந, அவித்3யாபக3மமாத்ரத்வாத்3 ப்3ரஹ்மப்ராப்திப2லஸ்யயது3க்தம் ப்3ரஹ்மப்ராப்தி ப2லம் ப்ரதி தே3வா விக்4நம் குர்யுரிதி, தத்ர ந தே3வாநாம் விக்4நகரணே ஸாமர்த்2யம், கஸ்மாத்? வித்3யாகாலாநந்தரிதத்வாத்3 ப்3ரஹ்மப்ராப்திப2லஸ்ய। கத2ம்? யதா2 லோகே த்3ரஷ்டுஶ்சக்ஷுஷ ஆலோகேந ஸம்யோகோ3 யத்கால꞉, தத்கால ஏவ ரூபாபி4வ்யக்தி꞉। ஏவமாத்மவிஷயம் விஜ்ஞாநம் யத்காலம், தத்கால ஏவ தத்3விஷயாஜ்ஞாநதிரோபா4வ꞉ ஸ்யாத்। அதோ ப்3ரஹ்மவித்3யாயாம் ஸத்யாமவித்3யாகார்யாநுபபத்தே꞉ ப்ரதீ3ப இவ தம꞉ கார்யஸ்ய, கேந கஸ்ய விக்4நம் குர்யுர்தே3வா꞉- யத்ராத்மத்வமேவ தே3வாநாம் ப்3ரஹ்மவித3꞉।
तदेतदाह- आत्मा स्वरूपं ध्येयं यत्तत्सर्वशास्त्रैर्विज्ञेयं ब्रह्म, हि यस्मात्, एषां देवानाम्, स ब्रह्मविद्भवति। ब्रह्मविद्यासमकालमेवाविद्यामात्रव्यवधाना-पगमाच्छुक्तिकायाइव रजताभासायाः शुक्तिकात्वमित्यवोचाम। अतो नात्मनः प्रतिकूलत्वे देवानां प्रयत्नः सम्भवति। यस्य ह्यनात्मभूतं फलं देशकालनिमित्तान्तरितम्, तत्रानात्मविषये सफलः प्रयत्नो विघ्नाचरणाय देवानाम्। न त्विह विद्यासमकाल आत्मभूते देशकालनिमित्तानन्तरिते, अवसरानुपपत्तेः।ததே3ததா3ஹ- ஆத்மா ஸ்வரூபம் த்4யேயம் யத்தத்ஸர்வஶாஸ்த்ரைர்விஜ்ஞேயம் ப்3ரஹ்ம, ஹி யஸ்மாத், ஏஷாம் தே3வாநாம், ஸ ப்3ரஹ்மவித்3ப4வதி। ப்3ரஹ்மவித்3யாஸமகாலமேவாவித்3யாமாத்ரவ்யவதா4நா-பக3மாச்சு2க்திகாயாஇவ ரஜதாபா4ஸாயா꞉ ஶுக்திகாத்வமித்யவோசாம। அதோ நாத்மந꞉ ப்ரதிகூலத்வே தே3வாநாம் ப்ரயத்ந꞉ ஸம்ப4வதி। யஸ்ய ஹ்யநாத்மபூ4தம் ப2லம் தே3ஶகாலநிமித்தாந்தரிதம், தத்ராநாத்மவிஷயே ஸப2ல꞉ ப்ரயத்நோ விக்4நாசரணாய தே3வாநாம்। ந த்விஹ வித்3யாஸமகால ஆத்மபூ4தே தே3ஶகாலநிமித்தாநந்தரிதே, அவஸராநுபபத்தே꞉।
पूर्व - एवं तर्हि विद्याप्रत्ययसन्तत्यभावाद् विपरीतप्रत्ययतत्कार्ययोश्च दर्शनाद् अन्त्य एवात्मप्रत्ययोऽविद्या-निवर्तको न तु पूर्व इति।பூர்வ - ஏவம் தர்ஹி வித்3யாப்ரத்யயஸந்தத்யபா4வாத்3 விபரீதப்ரத்யயதத்கார்யயோஶ்ச த3ர்ஶநாத்3 அந்த்ய ஏவாத்மப்ரத்யயோ(அ)வித்3யா-நிவர்தகோ ந து பூர்வ இதி।
सिद्धान्ती - न, प्रथमेनानैकान्तिकत्वात्। यदि हि प्रथम आत्मविषयः प्रत्ययोऽविद्यां न निवर्तयति, तथान्त्योऽपि, तुल्यविषयत्वात्।ஸித்3தா4ந்தீ - ந, ப்ரத2மேநாநைகாந்திகத்வாத்। யதி3 ஹி ப்ரத2ம ஆத்மவிஷய꞉ ப்ரத்யயோ(அ)வித்3யாம் ந நிவர்தயதி, ததா2ந்த்யோ(அ)பி, துல்யவிஷயத்வாத்।
पूर्व - एवं तर्हि सन्ततोऽविद्यानिवर्तको न विच्छिन्न इति।பூர்வ - ஏவம் தர்ஹி ஸந்ததோ(அ)வித்3யாநிவர்தகோ ந விச்சி2ந்ந இதி।
सिद्धान्ती - न, जीवनादौ सति सन्तत्यनुपपत्तेः। न हि जीवनादिहेतुके प्रत्यये सति विद्याप्रत्ययसन्ततिरुपपद्यते, विरोधात्। अथ जीवनादिप्रत्ययतिरस्करणेनैव आमरणान्ताद्विद्या-सन्ततिरिति चेन्न, प्रत्ययेयत्तासन्तानानवधारणाच्छास्त्रार्था-नवधारणदोषात्। इयतां प्रत्ययानां सन्ततिरविद्याया निवर्तिकेत्यनवधारणाच्छास्त्रार्थो नावध्रियेत, तच्चानिष्टम्।ஸித்3தா4ந்தீ - ந, ஜீவநாதௌ3 ஸதி ஸந்தத்யநுபபத்தே꞉। ந ஹி ஜீவநாதி3ஹேதுகே ப்ரத்யயே ஸதி வித்3யாப்ரத்யயஸந்ததிருபபத்3யதே, விரோதா4த்। அத2 ஜீவநாதி3ப்ரத்யயதிரஸ்கரணேநைவ ஆமரணாந்தாத்3வித்3யா-ஸந்ததிரிதி சேந்ந, ப்ரத்யயேயத்தாஸந்தாநாநவதா4ரணாச்சா2ஸ்த்ரார்தா2-நவதா4ரணதோ3ஷாத்। இயதாம் ப்ரத்யயாநாம் ஸந்ததிரவித்3யாயா நிவர்திகேத்யநவதா4ரணாச்சா2ஸ்த்ரார்தோ2 நாவத்4ரியேத, தச்சாநிஷ்டம்।
पूर्व - सन्ततिमात्रत्वेऽवधारित एवेति चेत्?பூர்வ - ஸந்ததிமாத்ரத்வே(அ)வதா4ரித ஏவேதி சேத்?
सिद्धान्ती - न, आद्यन्तयोरविशेषात्। प्रथमा विद्याप्रत्ययसन्ततिर्मरणकालान्ता वेति विशेषाभावात्, आद्यन्तयोः प्रत्ययोः पूर्वोक्तौ दोषौ प्रसज्येयाताम्।ஸித்3தா4ந்தீ - ந, ஆத்3யந்தயோரவிஶேஷாத்। ப்ரத2மா வித்3யாப்ரத்யயஸந்ததிர்மரணகாலாந்தா வேதி விஶேஷாபா4வாத், ஆத்3யந்தயோ꞉ ப்ரத்யயோ꞉ பூர்வோக்தௌ தோ3ஷௌ ப்ரஸஜ்யேயாதாம்।
पूर्व - एवं तर्ह्यनिवर्तक एवेति चेत्?பூர்வ - ஏவம் தர்ஹ்யநிவர்தக ஏவேதி சேத்?
सिद्धान्ती - न,“तस्मात्तत्सर्वमभवत्” (बृ० उ० १।४। १०) इति श्रुतेः।“भिद्यते ह्य्दयग्रन्थिः”(मु० उ० २। २। ८)“तत्र को मोहः”(ईशा० ७) इत्यादि श्रुतिभ्यश्च।ஸித்3தா4ந்தீ - ந,“தஸ்மாத்தத்ஸர்வமப4வத்” (ப்3ரு0 உ0 1।4। 10) இதி ஶ்ருதே꞉।“பி4த்3யதே ஹ்ய்த3யக்3ரந்தி2꞉”(மு0 உ0 2। 2। 8)“தத்ர கோ மோஹ꞉”(ஈஶா0 7) இத்யாதி3 ஶ்ருதிப்4யஶ்ச।
पूर्व - अर्थवाद इति चेत्?பூர்வ - அர்த2வாத3 இதி சேத்?
सिद्धान्ती - न, सर्वशाखोपनिषदामर्थवादत्व-प्रसङ्गात्। एतावन्मात्रार्थत्वोपक्षीणा हि सर्वशाखोपनिषदः।ஸித்3தா4ந்தீ - ந, ஸர்வஶாகோ2பநிஷதா3மர்த2வாத3த்வ-ப்ரஸங்கா3த்। ஏதாவந்மாத்ரார்த2த்வோபக்ஷீணா ஹி ஸர்வஶாகோ2பநிஷத3꞉।
पूर्व - प्रत्यक्षप्रमितात्मविषयत्वादस्त्येवेति चेत्?பூர்வ - ப்ரத்யக்ஷப்ரமிதாத்மவிஷயத்வாத3ஸ்த்யேவேதி சேத்?
सिद्धान्ती - न, उक्तपरिहारत्वात्। अविद्याशोकमोहभयादिदोषनिवृत्तेः प्रत्यक्षत्वादिति चोक्तः परिहारः। तस्मादाद्योऽन्त्यः सन्ततोऽसन्ततश्चेत्यचोद्यमेतत्। अविद्यादिदोषनिवृत्तिफलावसानत्वाद्विद्यायाः।यएवाविद्यादिदोष-निवृत्तिफलकृत्प्रत्यय आद्योऽन्त्यः सन्ततोऽसन्ततो वा स एव विद्येत्यभ्युपगमान्न चोद्यस्यावतारगन्धोऽप्यस्ति।ஸித்3தா4ந்தீ - ந, உக்தபரிஹாரத்வாத்। அவித்3யாஶோகமோஹப4யாதி3தோ3ஷநிவ்ருத்தே꞉ ப்ரத்யக்ஷத்வாதி3தி சோக்த꞉ பரிஹார꞉। தஸ்மாதா3த்3யோ(அ)ந்த்ய꞉ ஸந்ததோ(அ)ஸந்ததஶ்சேத்யசோத்3யமேதத்। அவித்3யாதி3தோ3ஷநிவ்ருத்திப2லாவஸாநத்வாத்3வித்3யாயா꞉।யஏவாவித்3யாதி3தோ3ஷ-நிவ்ருத்திப2லக்ருத்ப்ரத்யய ஆத்3யோ(அ)ந்த்ய꞉ ஸந்ததோ(அ)ஸந்ததோ வா ஸ ஏவ வித்3யேத்யப்4யுபக3மாந்ந சோத்3யஸ்யாவதாரக3ந்தோ4(அ)ப்யஸ்தி।
यत्तूक्तं विपरीतप्रत्ययतत्कार्ययोश्च दर्शनादिति, न; तच्छेषस्थितिहेतुत्वात्। येन कर्मणा शरीरमारब्धं तद्विपरीत-प्रत्ययदोषनिमित्तत्वात्तस्य तथाभूतस्यैव विपरीतप्रत्ययदोष-संयुक्तस्य फलदाने सामर्थ्यमिति, यावच्छरीरपातः तावत्फलोप-भोगाङ्गतया विपरीतप्रत्ययं रागादिदोषं च तावन्मात्रमाक्षिपत्येव, मुक्तेषुवत्प्रवृत्तफलत्वात्तद्धेतुकस्य कर्मणः। तेन न तस्य निवर्तिका विद्या, अविरोधात्। किं तर्हि स्वाश्रयादेव स्वात्मविरोध्यविद्याकार्यं यदुत्पिसु तन्निरुणद्धि, अनागतत्वात्। अतीतं हीतरत्।யத்தூக்தம் விபரீதப்ரத்யயதத்கார்யயோஶ்ச த3ர்ஶநாதி3தி, ந; தச்சே2ஷஸ்தி2திஹேதுத்வாத்। யேந கர்மணா ஶரீரமாரப்3த4ம் தத்3விபரீத-ப்ரத்யயதோ3ஷநிமித்தத்வாத்தஸ்ய ததா2பூ4தஸ்யைவ விபரீதப்ரத்யயதோ3ஷ-ஸம்யுக்தஸ்ய ப2லதா3நே ஸாமர்த்2யமிதி, யாவச்ச2ரீரபாத꞉ தாவத்ப2லோப-போ4கா3ங்க3தயா விபரீதப்ரத்யயம் ராகா3தி3தோ3ஷம் ச தாவந்மாத்ரமாக்ஷிபத்யேவ, முக்தேஷுவத்ப்ரவ்ருத்தப2லத்வாத்தத்3தே4துகஸ்ய கர்மண꞉। தேந ந தஸ்ய நிவர்திகா வித்3யா, அவிரோதா4த்। கிம் தர்ஹி ஸ்வாஶ்ரயாதே3வ ஸ்வாத்மவிரோத்4யவித்3யாகார்யம் யது3த்பிஸு தந்நிருணத்3தி4, அநாக3தத்வாத்। அதீதம் ஹீதரத்।
किञ्च, न च विपरीतप्रत्ययो विद्यावत उत्पद्यते, निर्विषयत्वात्। अनवधृतविषयविशेषस्वरूपं हि सामान्यमात्र-माश्रित्य विपरीतप्रत्यय उत्पद्यमान उत्पद्यते, यथा शुक्तिकायां रजतमिति। स च विषयविशेषावधारणवतोऽशेषविपरीत-प्रत्ययाश्रयस्योपमर्दितत्वान्न पूर्ववत्सम्भवति, शुक्तिकादौ सम्यक्प्रत्ययोत्पत्तौ पुनरदर्शनात्।கிஞ்ச, ந ச விபரீதப்ரத்யயோ வித்3யாவத உத்பத்3யதே, நிர்விஷயத்வாத்। அநவத்4ருதவிஷயவிஶேஷஸ்வரூபம் ஹி ஸாமாந்யமாத்ர-மாஶ்ரித்ய விபரீதப்ரத்யய உத்பத்3யமாந உத்பத்3யதே, யதா2 ஶுக்திகாயாம் ரஜதமிதி। ஸ ச விஷயவிஶேஷாவதா4ரணவதோ(அ)ஶேஷவிபரீத-ப்ரத்யயாஶ்ரயஸ்யோபமர்தி3தத்வாந்ந பூர்வவத்ஸம்ப4வதி, ஶுக்திகாதௌ3 ஸம்யக்ப்ரத்யயோத்பத்தௌ புநரத3ர்ஶநாத்।
क्वचित्तु विद्यायाः पूर्वोत्पन्नविपरीतप्रत्ययजनित-संस्कारेभ्यो विपरीतप्रत्ययावभासाः स्मृतयो जायमाना विपरीतप्रत्ययभ्रान्तिमकस्मात्कुर्वन्ति, यथा विज्ञातदिग्विभागस्या-प्यकस्माद्दिग्विपर्ययविभ्रमः। सम्यग्ज्ञानवतोऽपि चेत्पूर्वव-द्विपरीतप्रत्यय उत्पद्यते, सम्यग्ज्ञानेऽप्यविस्रम्भावच्छास्त्रार्थ-विज्ञानादौ प्रवृत्तिरसमञ्जसास्यात्सर्वं च प्रमाणमप्रमाणं सम्पद्येत प्रमाणाप्रमाणयोर्विशेषानुपपत्तेः।க்வசித்து வித்3யாயா꞉ பூர்வோத்பந்நவிபரீதப்ரத்யயஜநித-ஸம்ஸ்காரேப்4யோ விபரீதப்ரத்யயாவபா4ஸா꞉ ஸ்ம்ருதயோ ஜாயமாநா விபரீதப்ரத்யயப்4ராந்திமகஸ்மாத்குர்வந்தி, யதா2 விஜ்ஞாததி3க்3விபா4க3ஸ்யா-ப்யகஸ்மாத்3தி3க்3விபர்யயவிப்4ரம꞉। ஸம்யக்3ஜ்ஞாநவதோ(அ)பி சேத்பூர்வவ-த்3விபரீதப்ரத்யய உத்பத்3யதே, ஸம்யக்3ஜ்ஞாநே(அ)ப்யவிஸ்ரம்பா4வச்சா2ஸ்த்ரார்த2-விஜ்ஞாநாதௌ3 ப்ரவ்ருத்திரஸமஞ்ஜஸாஸ்யாத்ஸர்வம் ச ப்ரமாணமப்ரமாணம் ஸம்பத்3யேத ப்ரமாணாப்ரமாணயோர்விஶேஷாநுபபத்தே꞉।
एतेन“सम्यग्ज्ञानानन्तरमेव शरीरपाताभावः कस्मात्?” इत्येतत् परिह्य्तम्। ज्ञानोत्पत्तेः प्रागूर्ध्वं तत्कालजन्मान्तरसिञ्चतानां च कर्मणामप्रवृत्तफलानां विनाशः सिद्धो भवति फलप्राप्तिविघ्ननिषेधश्रुतेरेव।“क्षीयन्ते चास्य कर्माणि” (मु०उ०२।२।८)“तस्य तावदेव चिरम्” (छा०उ०६। १४।२)“सर्वे पाप्मानः प्रदूयन्ते” (छा०उ०५।२४।३)“तं विदित्वा न लिप्यते कर्मणा पापकेन” (बृ०उ०४।४।२३) “एतमु हैवैते न तरतः” (४।४।२२)“नैनं कृताकृते तपतः”(४।४।२२)“एतं ह वाव न तपति” (तै०उ०२।९।१)“न बिभेति कुतश्चन” (तै०उ०२।१।१) इत्यादि श्रुतिभ्यश्च।“ज्ञानाग्निः सर्वकर्माणि भस्मसात्कुरुते” (गीता ४। ३७) इत्यादिस्मृतिभ्यश्च।ஏதேந“ஸம்யக்3ஜ்ஞாநாநந்தரமேவ ஶரீரபாதாபா4வ꞉ கஸ்மாத்?” இத்யேதத் பரிஹ்ய்தம்। ஜ்ஞாநோத்பத்தே꞉ ப்ராகூ3ர்த்4வம் தத்காலஜந்மாந்தரஸிஞ்சதாநாம் ச கர்மணாமப்ரவ்ருத்தப2லாநாம் விநாஶ꞉ ஸித்3தோ4 ப4வதி ப2லப்ராப்திவிக்4நநிஷேத4ஶ்ருதேரேவ।“க்ஷீயந்தே சாஸ்ய கர்மாணி” (மு0உ02।2।8)“தஸ்ய தாவதே3வ சிரம்” (சா20உ06। 14।2)“ஸர்வே பாப்மாந꞉ ப்ரதூ3யந்தே” (சா20உ05।24।3)“தம் விதி3த்வா ந லிப்யதே கர்மணா பாபகேந” (ப்3ரு0உ04।4।23) “ஏதமு ஹைவைதே ந தரத꞉” (4।4।22)“நைநம் க்ருதாக்ருதே தபத꞉”(4।4।22)“ஏதம் ஹ வாவ ந தபதி” (தை0உ02।9।1)“ந பி3பே4தி குதஶ்சந” (தை0உ02।1।1) இத்யாதி3 ஶ்ருதிப்4யஶ்ச।“ஜ்ஞாநாக்3நி꞉ ஸர்வகர்மாணி ப4ஸ்மஸாத்குருதே” (கீ3தா 4। 37) இத்யாதி3ஸ்ம்ருதிப்4யஶ்ச।
यत्तु ऋणैः प्रतिबध्यत इति, तन्न, अविद्यावद्विषयत्वात्। अविद्यावान्हि ऋणी, तस्य कर्तृत्वाद्युपपत्तेः।“यत्र वा अन्यदिव स्यात्तत्रान्योऽन्यत्पश्येत्” (४। ३। ३१) इति हि वक्ष्यति। अनन्यत्सद्वस्त्वात्माख्यं यत्राविद्यायां सत्यामन्यदिव स्यात्तिमिरकृतद्वितीयचन्द्रवत्. तत्राविद्याकृतानेककारकापेक्षं दर्शनादिकर्म तत्कृतं फलं च दर्शयति,“तत्रान्योऽन्यत्पश्येत्” इत्यादिना।யத்து ருணை꞉ ப்ரதிப3த்4யத இதி, தந்ந, அவித்3யாவத்3விஷயத்வாத்। அவித்3யாவாந்ஹி ருணீ, தஸ்ய கர்த்ருத்வாத்3யுபபத்தே꞉।“யத்ர வா அந்யதி3வ ஸ்யாத்தத்ராந்யோ(அ)ந்யத்பஶ்யேத்” (4। 3। 31) இதி ஹி வக்ஷ்யதி। அநந்யத்ஸத்3வஸ்த்வாத்மாக்2யம் யத்ராவித்3யாயாம் ஸத்யாமந்யதி3வ ஸ்யாத்திமிரக்ருதத்3விதீயசந்த்3ரவத். தத்ராவித்3யாக்ருதாநேககாரகாபேக்ஷம் த3ர்ஶநாதி3கர்ம தத்க்ருதம் ப2லம் ச த3ர்ஶயதி,“தத்ராந்யோ(அ)ந்யத்பஶ்யேத்” இத்யாதி3நா।
यत्र पुनर्विद्यायां सत्यामविद्याकृतानेकत्व-भ्रमप्रहणम्.“तत्केन कं पश्येत्” (४। ५। १५) इतिकर्मसम्भवं दर्शयति. तस्मादविद्यावद्विषय एव ऋणित्वम्, कर्मसम्भवात् नेतरत्र। एतच्चोत्तरत्र व्याचिख्यासिष्यमाणैरेव वाक्यैर्विस्तरेण प्रदर्शयिष्यामः।யத்ர புநர்வித்3யாயாம் ஸத்யாமவித்3யாக்ருதாநேகத்வ-ப்4ரமப்ரஹணம்.“தத்கேந கம் பஶ்யேத்” (4। 5। 15) இதிகர்மஸம்ப4வம் த3ர்ஶயதி. தஸ்மாத3வித்3யாவத்3விஷய ஏவ ருணித்வம், கர்மஸம்ப4வாத் நேதரத்ர। ஏதச்சோத்தரத்ர வ்யாசிக்2யாஸிஷ்யமாணைரேவ வாக்யைர்விஸ்தரேண ப்ரத3ர்ஶயிஷ்யாம꞉।
तद्यथेहैव तावत्- अथ यः किश्चद् ब्रह्मविद् अन्यामात्मनो व्यतिरिक्तां यां कािञ्चद्देवताम्, उपास्ते स्तुतिनमस्कारयागबल्युपहारप्रणिधानध्यानादिना उप आस्ते तस्या गुणभावमुपगम्य आस्ते- अन्योऽहमस्म्यधिकृतः, मयास्मै ऋणिवत्प्रतिकर्तव्यम्- इत्येवम्प्रत्ययः सन्नुपास्ते, न स इत्थम्प्रत्ययो वेद विजानाति तत्त्वम्।தத்3யதே2ஹைவ தாவத்- அத2 ய꞉ கிஶ்சத்3 ப்3ரஹ்மவித்3 அந்யாமாத்மநோ வ்யதிரிக்தாம் யாம் காிஞ்சத்3தே3வதாம், உபாஸ்தே ஸ்துதிநமஸ்காரயாக3ப3ல்யுபஹாரப்ரணிதா4நத்4யாநாதி3நா உப ஆஸ்தே தஸ்யா கு3ணபா4வமுபக3ம்ய ஆஸ்தே- அந்யோ(அ)ஹமஸ்ம்யதி4க்ருத꞉, மயாஸ்மை ருணிவத்ப்ரதிகர்தவ்யம்- இத்யேவம்ப்ரத்யய꞉ ஸந்நுபாஸ்தே, ந ஸ இத்த2ம்ப்ரத்யயோ வேத3 விஜாநாதி தத்த்வம்।
न स केवलमेवंभूतोऽविद्वानविद्यादोषवानेव, किं तर्हि? यथा पशुर्गवादिर्वाहनदोहनाद्युपकारैरुपभुज्यतै, एवं स इज्याद्यनेकोपकारैरुपभोक्तव्यत्वादेकैकेन देवादीनाम्, अतः पशुरिव सर्वार्थेषु कर्मस्वधिकृत इत्यर्थः।ந ஸ கேவலமேவம்பூ4தோ(அ)வித்3வாநவித்3யாதோ3ஷவாநேவ, கிம் தர்ஹி? யதா2 பஶுர்க3வாதி3ர்வாஹநதோ3ஹநாத்3யுபகாரைருபபு4ஜ்யதை, ஏவம் ஸ இஜ்யாத்3யநேகோபகாரைருபபோ4க்தவ்யத்வாதே3கைகேந தே3வாதீ3நாம், அத꞉ பஶுரிவ ஸர்வார்தே2ஷு கர்மஸ்வதி4க்ருத இத்யர்த2꞉।
एतस्य ह्यविदुषो वर्णाश्रमादिप्रवि- भागवतोऽधिकृतस्य कर्मणो विद्यासहितस्य केवलस्य च शास्त्रोक्तस्य कार्यं मनुष्यत्वादिको ब्रह्मान्त उत्कर्षः। शास्त्रोक्त-विपरीतस्य च स्वाभाविकस्य कार्यं मनुष्यत्वादिक एव स्थावरान्तोऽपकर्षः। यथा चैतत्तथा“अथ त्रयो वाव लोकाः” (१। ५। १६) इत्यादिना वक्ष्यामः कृत्स्नेनैवाध्यायशेषेण।ஏதஸ்ய ஹ்யவிது3ஷோ வர்ணாஶ்ரமாதி3ப்ரவி- பா4க3வதோ(அ)தி4க்ருதஸ்ய கர்மணோ வித்3யாஸஹிதஸ்ய கேவலஸ்ய ச ஶாஸ்த்ரோக்தஸ்ய கார்யம் மநுஷ்யத்வாதி3கோ ப்3ரஹ்மாந்த உத்கர்ஷ꞉। ஶாஸ்த்ரோக்த-விபரீதஸ்ய ச ஸ்வாபா4விகஸ்ய கார்யம் மநுஷ்யத்வாதி3க ஏவ ஸ்தா2வராந்தோ(அ)பகர்ஷ꞉। யதா2 சைதத்ததா2“அத2 த்ரயோ வாவ லோகா꞉” (1। 5। 16) இத்யாதி3நா வக்ஷ்யாம꞉ க்ருத்ஸ்நேநைவாத்4யாயஶேஷேண।
विद्यायाश्च कार्यं सर्वात्मभावापत्तिरित्येत-त्सेपतो दर्शितम्। सर्वाहीयमुपनिषद् विद्याविद्याविभाग-प्रदर्शनेनैवोपक्षीणा। यथा चैषोऽर्थः कृत्स्नस्य शास्त्रस्य तथा प्रदर्शयिष्यामः।வித்3யாயாஶ்ச கார்யம் ஸர்வாத்மபா4வாபத்திரித்யேத-த்ஸேபதோ த3ர்ஶிதம்। ஸர்வாஹீயமுபநிஷத்3 வித்3யாவித்3யாவிபா4க3-ப்ரத3ர்ஶநேநைவோபக்ஷீணா। யதா2 சைஷோ(அ)ர்த2꞉ க்ருத்ஸ்நஸ்ய ஶாஸ்த்ரஸ்ய ததா2 ப்ரத3ர்ஶயிஷ்யாம꞉।
यस्मादेवम्, तस्मादविद्यावन्तं पुरुषं प्रति देवा ईशत एव विघ्नं कर्तुमनुग्रहं चेत्येतद्दर्शयति यथा ह वै लोके बहवो गो अश्वादयः पशवो मनुष्यं स्वामिनमात्मनोऽधिष्द्भातारं भुञ्ज्युः पालयेयुरेवं बहुपशुस्थानीय एकैकोऽविद्वान्पुरुषो देवान्-देवानिति पित्राद्युपलक्षणार्थम् भुनक्ति पालयतीति। इमे इन्द्रादयोऽन्ये मत्तो ममेशितारो भृत्य इवाहमेषां स्तुतिनमस्कारेज्यादिनाराधनं कृत्वाभ्युदयं निःश्रेयसं च तत्प्रत्तंफलं प्राप्स्यामीत्येवमभिसन्धिः।யஸ்மாதே3வம், தஸ்மாத3வித்3யாவந்தம் புருஷம் ப்ரதி தே3வா ஈஶத ஏவ விக்4நம் கர்துமநுக்3ரஹம் சேத்யேதத்3த3ர்ஶயதி யதா2 ஹ வை லோகே ப3ஹவோ கோ3 அஶ்வாத3ய꞉ பஶவோ மநுஷ்யம் ஸ்வாமிநமாத்மநோ(அ)தி4ஷ்த்3பா4தாரம் பு4ஞ்ஜ்யு꞉ பாலயேயுரேவம் ப3ஹுபஶுஸ்தா2நீய ஏகைகோ(அ)வித்3வாந்புருஷோ தே3வாந்-தே3வாநிதி பித்ராத்3யுபலக்ஷணார்த2ம் பு4நக்தி பாலயதீதி। இமே இந்த்3ராத3யோ(அ)ந்யே மத்தோ மமேஶிதாரோ ப்4ருத்ய இவாஹமேஷாம் ஸ்துதிநமஸ்காரேஜ்யாதி3நாராத4நம் க்ருத்வாப்4யுத3யம் நி꞉ஶ்ரேயஸம் ச தத்ப்ரத்தம்ப2லம் ப்ராப்ஸ்யாமீத்யேவமபி4ஸந்தி4꞉।
.भाष्यम्- तत्र लोके बहुपशुमतो यथैकस्मिन्नेव पशावादीयमाने व्याघ्राादिनापह्रियमाणे महदप्रियं भवति, तथा बहुपशुस्थानीय एकस्मिन्पुरुषे पशुभावाद् व्युत्तिष्द्भत्यप्रियं भवतीति, किं चित्रं देवानां बहुपश्वपहरण इव कुटुम्बिनः। तस्मादेषां देवानां तन्न प्रियम्, किं तत्? यदेतद्ब्रह्मात्मतत्त्वं कथञ्चन मनुष्या विद्युर्विजानीयुः तथा च स्मरणमनुगीतासु भगवतो व्यासस्य “क्रियाविद्भर्हि कौन्तेय देवलोकः समावृतः। न चैतदिष्टं देवानां मर्त्यैरुपरि वर्तनम्।।”.பா4ஷ்யம்- தத்ர லோகே ப3ஹுபஶுமதோ யதை2கஸ்மிந்நேவ பஶாவாதீ3யமாநே வ்யாக்4ராாதி3நாபஹ்ரியமாணே மஹத3ப்ரியம் ப4வதி, ததா2 ப3ஹுபஶுஸ்தா2நீய ஏகஸ்மிந்புருஷே பஶுபா4வாத்3 வ்யுத்திஷ்த்3ப4த்யப்ரியம் ப4வதீதி, கிம் சித்ரம் தே3வாநாம் ப3ஹுபஶ்வபஹரண இவ குடும்பி3ந꞉। தஸ்மாதே3ஷாம் தே3வாநாம் தந்ந ப்ரியம், கிம் தத்? யதே3தத்3ப்3ரஹ்மாத்மதத்த்வம் கத2ஞ்சந மநுஷ்யா வித்3யுர்விஜாநீயு꞉ ததா2 ச ஸ்மரணமநுகீ3தாஸு ப4க3வதோ வ்யாஸஸ்ய “க்ரியாவித்3ப4ர்ஹி கௌந்தேய தே3வலோக꞉ ஸமாவ்ருத꞉। ந சைததி3ஷ்டம் தே3வாநாம் மர்த்யைருபரி வர்தநம்।।”
अतो देवाः पशूनिव व्याघ्राादिभ्यो ब्रह्मविज्ञाना-द्विघ्नमाचिकीर्षन्ति, अस्मदुपभोग्यत्वान्मा व्युत्तिष्द्भेयुरिति। यं तु मुमोचयिष्यन्ति तं श्रद्धादिभिर्योक्ष्यन्ति विपरीतमश्रद्धादिभिः। तस्मान्मुमुक्षुर्देवाराधनपरः श्रद्धाभक्तिपरः प्रणेयोऽप्रमादी स्याद्विद्याप्राप्तिं प्रति विद्यां प्रतीतिं वा काक्वैतत्प्रदर्शितं भवति देवाप्रियवाक्येन।அதோ தே3வா꞉ பஶூநிவ வ்யாக்4ராாதி3ப்4யோ ப்3ரஹ்மவிஜ்ஞாநா-த்3விக்4நமாசிகீர்ஷந்தி, அஸ்மது3பபோ4க்3யத்வாந்மா வ்யுத்திஷ்த்3பே4யுரிதி। யம் து முமோசயிஷ்யந்தி தம் ஶ்ரத்3தா4தி3பி4ர்யோக்ஷ்யந்தி விபரீதமஶ்ரத்3தா4தி3பி4꞉। தஸ்மாந்முமுக்ஷுர்தே3வாராத4நபர꞉ ஶ்ரத்3தா4ப4க்திபர꞉ ப்ரணேயோ(அ)ப்ரமாதீ3 ஸ்யாத்3வித்3யாப்ராப்திம் ப்ரதி வித்3யாம் ப்ரதீதிம் வா காக்வைதத்ப்ரத3ர்ஶிதம் ப4வதி தே3வாப்ரியவாக்யேந।
सूत्रितः शास्त्रार्थः“आत्मेत्येवोपासीत” इति। तस्य च व्याचिख्यासितस्य सार्थवादेन“तदाहुर्यद्ब्रह्मविद्यया” इत्यादिना सम्बन्धप्रयोजने अभिहिते। अविद्यायाश्च संसाराधिकारकारणत्वमुक्तम्“अथ योऽन्यां देवतामुपास्ते” इत्यादिना। तत्राविद्वानृणी पशुवद्देवादिकर्मकर्तव्यतया परतन्त्र इत्युक्तम्।ஸூத்ரித꞉ ஶாஸ்த்ரார்த2꞉“ஆத்மேத்யேவோபாஸீத” இதி। தஸ்ய ச வ்யாசிக்2யாஸிதஸ்ய ஸார்த2வாதே3ந“ததா3ஹுர்யத்3ப்3ரஹ்மவித்3யயா” இத்யாதி3நா ஸம்ப3ந்த4ப்ரயோஜநே அபி4ஹிதே। அவித்3யாயாஶ்ச ஸம்ஸாராதி4காரகாரணத்வமுக்தம்“அத2 யோ(அ)ந்யாம் தே3வதாமுபாஸ்தே” இத்யாதி3நா। தத்ராவித்3வாந்ருணீ பஶுவத்3தே3வாதி3கர்மகர்தவ்யதயா பரதந்த்ர இத்யுக்தம்।
अव - किं पुनर्देवादिकर्मकर्तव्यत्वे निमित्तम्? वर्णा आश्रमाश्च। तत्र के वर्णाः? इत्यत इदमारभ्यते। यन्निमित्तसम्बद्धेषु कर्मस्वयं परतन्त्र एवाधिकृतः संसरति। एतस्यैवार्थस्य प्रदर्शनायाग्निसर्गानन्तरमिन्द्रादिसर्गो नोक्तः। अग्नेस्तु सर्गः प्रजापतेः सृष्टिपरिपूणाय प्रदर्शितः। अयं च इन्द्रादिसर्गस्तत्रैव द्रष्टव्यरतच्छेषत्वात्। इह तु स एवाभिधीयतेऽविदुषः कर्माधिकारहेतुप्रदर्शनाय-அவ - கிம் புநர்தே3வாதி3கர்மகர்தவ்யத்வே நிமித்தம்? வர்ணா ஆஶ்ரமாஶ்ச। தத்ர கே வர்ணா꞉? இத்யத இத3மாரப்4யதே। யந்நிமித்தஸம்ப3த்3தே4ஷு கர்மஸ்வயம் பரதந்த்ர ஏவாதி4க்ருத꞉ ஸம்ஸரதி। ஏதஸ்யைவார்த2ஸ்ய ப்ரத3ர்ஶநாயாக்3நிஸர்கா3நந்தரமிந்த்3ராதி3ஸர்கோ3 நோக்த꞉। அக்3நேஸ்து ஸர்க3꞉ ப்ரஜாபதே꞉ ஸ்ருஷ்டிபரிபூணாய ப்ரத3ர்ஶித꞉। அயம் ச இந்த்3ராதி3ஸர்க3ஸ்தத்ரைவ த்3ரஷ்டவ்யரதச்சே2ஷத்வாத்। இஹ து ஸ ஏவாபி4தீ4யதே(அ)விது3ஷ꞉ கர்மாதி4காரஹேதுப்ரத3ர்ஶநாய-
ஸர்வபாவத்திற்கு சாத்யத்தன்மை உள்ளதால் இங்கு பிரஹ்மசப்தம் அபரப்ரஹ்மத்தைக் குறிக்கிறது. பரமாகிய ப்ரஹ்மத்திற்கு ஸர்வபாவத்தின் அடைவு விக்ஞான சாத்தியம் அல்ல. விக்ஞான சாத்தியத்திற்கு ஸர்வபாவத்தின் அடைவை சுருதி கூறுகிறது- “तस्मात्तत्सर्वमभवत्” (தஸ்மாத்தத்ஸர்வமபவத்) ஆகையால்“ब्रह्म वा इदमग्र आसीत्” (ப்ரஹ்மவா இதமக்ராஸீ த்) என்று ப்ரம்மபதமானது இங்கு அபரப்ரஹ்மமே என்பது பொருத்தமான வாசகமாகும்.
அல்லது இங்குமனிதர்களுக்கு அதிகாரம் இருப்பதால் பிரஹ்மரூபத்தை பிரஹ்மசப்தத்தால் அடையப்படுவதால் ப்ராஹ்மணன் என்று அறியப்படுகிறான்.“सर्व भविष्यन्तो मनुष्या मन्यन्ते” (சர்வம் பவிஷ்யந்தோ மனுஷ்யா மன்யந்தே = எல்லாம் அடையமுடியும் என்று மனிதர்கள் கருதுகிறார்கள்) என்பதில் மனிதர்கைளயே குறிக்கிறது. அவர்களுக்கு அப்யுதயநிச்ரேயஸசாதனத்தில் விசேஷமாக அதிகாரம் உள்ளது என்று கூறப்பட்டது. பரப்ரஹ்மத்திற்கோ அபரப்ரஹ்ம பிரஜாபதிக்கோ அவ்வாறு இல்லை. ஆகையால் த்வைத ஏகத்துவ அபரப்ரஹ்ம கர்மத்துடன் கூடிய அபரவித்தையினால் அபரப்ரஹ்மபாவத்தை அடைந்து ஹிரண்யகர்ப சம்பந்த போகங்களில் விரக்தி அடைந்து அவ்வாறே எல்லா வகையிலும் கர்மபலன் அடையப்படுவதற்கு காரணமான காமம், கர்மரூபபந்தம் நஷ்டமாகிவிடுவதால் அந்த ப்ரஹ்மபாவத்தை அடைந்ததின் காரணமாய் அந்த புருஷன்“ब्रह्म”(பிரஹ்ம) என்று கூறப்படுகின்றான். எவ்வாறு உலகில் இனி நடக்கப்போவதை ஆஸ்ரயித்து சப்தமானது பிரயோகிக்கப்படுகிறதோ அதற்கு உதாரணம் - உலகில்“ओदनं पचति”(ஒதனம் பசதி) (அன்னம் சமைக்கிறான்) அவ்வாறே சாஸ்திரத்தில்“परिव्राजकः सर्वभूताभयदक्षिणाम्”(பரிவிராஜக: சர்வபூதாபயதக்ஷிணாம் = சந்நியாசீ எல்லா ஜீவராசிகளுக்கும் அபயம் தக்ஷிணை (தரவேண்டும்) முதலியவைகளாலும், அவ்வாறே இங்கும் சிலர்-“ब्रह्म ब्रह्मभावी पुरुषो ब्राह्मणः” (பிரஹ்ம பிரஹ்மபாவீ புருஷோ ப்ராஹ்மண: - பிரஹ்ம பாவத்தை அடையப்போகிற ப்ராஹ்மணன் பிரஹ்மம் என்று சிலர் கூறுகின்றார்கள்.
அவ்வாறு கூறுவது சரியல்ல.ஸர்வபாவம் அடைதல் அநித்யத்வ தோஷமாகும். உலகில் வாஸ்தவமாக எந்த நிமித்தவசத்தால் வேறு பாவத்தை அடைந்து நித்யம் அது என்பது இல்லை. அவ்வாறே பிரஹ்மஞானத்தால் உண்டானதுஸர்வாத்மபாவத்தின் அடைவு நித்தியம் என்பதும் விருத்தமானதாகும். அநித்யத்துவம் என்றால் கர்மபலத்திற்கு ஒப்பானது எனில் தோஷம் என்று கூறப்பட்டது.
அவித்தையினால் உண்டான சர்வமற்ற தன்மையின் நிவிர்த்தியும் சர்வபாவத்தின் அடைவும் பிரஹ்மவித்தையின் பலன் என்று நினைத்தால் பிரஹ்மம் ஆவேன் என்ற இனிவரும் புருஷ கல்பனை வியர்த்தமாகும். பிரஹ்மஞானத்திற்கு முன்பே எல்லா ஜீவர்களும் பிரஹ்மமாகவே இருப்பதால் வாஸ்தவத்தில் நித்திய சர்வபாவத்தை உடையவர்களே. எவ்வாறு சுக்தியால் ரஜதமும், ஆகாயத்தில் தலமலாதிகளும் ஆரோபிக்கப்பட்டவைகளோ அவ்வாறே அவித்யையினால் அப்ரஹ்மத்துவம், அசர்வத்துவம் ஆரோபிக்கப்பட்டது. அவ்வாறே இங்கும் ப்ரஹ்மத்தில் அத்யாரோபிக்கப்பட்ட அவித்யையினால் அப்ரஹ்மத்துவம், அஸர்வத்துவம் பிரஹ்மவித்யையினால் நிவர்த்தியாகிறது என்று கருதும் பொழுது.“यत्परमार्थत आसीत्परं ब्रह्म” (யத்பரமார்த்த ஆஸீ த்பரம் ப்ரஹ்ம) என்பதுபிரஹ்ம சப்தத்தின் முக்கியார்த்தமான பரபிரஹ்மமாகும். “ब्रह्म वा इदमग्र आसीत्” (பிரஹ்ம வா இதமக்ர ஆஸீ த்) இந்த வாக்கியத்தால் கூறப்பட்ட வேதத்தின் யதார்த்த பூதவாதம் கூறுவது பொருத்தமானதாகும். ப்ரஹ்மசப்தார்த்தத்தின் விபரீதமாகிய பிரஹ்மபாவிபுருஷன் பிரஹ்மம் என்று கூறுவதால் சுருதஹானியும், அச்ருத கல்பனையும் அசத்தாகிய மிகப்பெரிய வேறு பிரயோஜனத்தில் இந்த கல்பனை நியாயமற்றதாய் இருப்பதால் பொருந்தாது.
அவித்யையினால் தவிர வேறு ஒன்றால் அப்ரஹ்மத்துவமும், அஸர்வத்துவமும் விளங்குகிறது என்பது சரியல்ல. அது ப்ரஹ்மவித்யையினால் நீங்காது என்று ஆகிவிடும். ப்ரஹ்மவித்யா சாக்ஷாத்தாக எந்த ஒரு வஸ்துவை நீக்குவதோ உண்டாக்குவதோ காணப்படவில்லை. எங்கும் அவித்யையை நிவர்த்திக்கப்பட வேண்டியதாகவே காணப்படுகிறது. அவ்வாறே இங்கும் ப்ரஹ்மவித்யையினால் அப்பிரஹ்மத்துவமும் அஸர்வத்துவமும் அவித்தையினால் உண்டானதால் நிவர்த்தியாகிறது. ப்ரஹ்மவித்யையினால் பாரமார்த்திக வஸ்துவை உண்டாக்கவோ நிவர்த்தி செய்யவோ முடியாது. ஆகையால் சுருதஹானி அசுருத கல்பனை வியர்த்தமேயாகும்.
பூர்வ- ஆனால் பிரஹ்மத்தில் அவித்யா ஏற்படுவது பொருந்தாது எனில்?
(அவித்யா அதிஷ்டான விசாரம்) அனுவாதம்-ஸித்தாந்தீ- அவ்வாறு அல்ல. ப்ரஹ்மத்தில் வித்யா விதானம் செய்யப்பட்டுள்ளதால் (விதிக்கப்பட்டுள்ளதால்) சுத்தியில் ரஜதம் அத்யாரோபம் செய்யப்பட்டபொழுது கண்களில் அறியக்கூடிய பார்வை இருந்தபோதிலும் இது சுக்தி ரஜதமல்ல என்று அறிய முடிவதில்லை. அவ்வாறு“सदेवेदं सर्वम्” (ஸதேவ இதம்ஸர்வம்)“ब्रह्मैवेदं सर्वम्”(ப்ரஹ்மைவேதம்ஸர்வம்)“आत्मैवेदं सर्वम्”(ஆத்மைவேதம்ஸர்வம்)“नेदं द्वैतमस्त्यब्रह्म” (நேதம் த்வைமஸ்த்யப்ரஹ்மம்) என்றப்ரஹ்மத்தில் ஏகத்துவ விக்ஞானம் என்று ப்ரஹ்மத்தில் அவித்யா அத்யாரோபம் இருக்கும் பொழுது கூறமுடியாது.
பூர்வ- இவ்வாறு கூறமாட்டோம் - சுத்தியில் ரஜதம் கல்பிக்கப்பட்டது போல் ப்ரஹ்மத்தில் அப்ரஹ்ம தர்மங்கள் ஆரோபம் அல்ல. ஆனால் என்ன? எனில் ப்ரஹ்மம் தன் ஆத்மாவிடத்தில் அப்ரஹ்ம தர்மத்தை ஆரோபமோ, அவித்தையை உண்டாக்குவதும் இல்லை.
ஸித்தாந்தீ- அவ்வாறு இருக்கட்டும். ப்ரஹ்மம் அவித்யாவின் கர்த்தா அல்ல. ப்ராந்தியும் அல்ல. ஆனால் அவித்யாவின் கர்த்தா வேறு ஒரு அபிரஹ்ம பிராந்தசேதனம் என்றும் கருதமுடியாது.“नान्योऽतोऽस्ति विज्ञाता” (ந அன்யதோஅஸ்தி விக்ஞாதா)“नान्यदतोऽस्ति विज्ञातृ” (ந அன்யதோஅஸ்தி விக்ஞாத்ரு)“तत्त्वमसि” (தத்வமஸி)“आत्मानमेवावेत्। अहं ब्रह्मास्मि” (ஆத்மானமே வாவேத் அஹம்ப்ரஹ்மாஸ்மி), “अन्योऽसावन्योऽहमस्मीति न स वेद” (அன்யே அசாவன்யோஅஹமஸ்மீதி நச வேத) முதலிய சுருதிகளாலும்,“समं सर्वेषु भूतेषु” (சமம் சர்வேஷு பூதேஷு)“अहमात्मा गुडाकेश” (அஹமாத்மா குடாகேச)“शुनि चैव श्वपाके च” (சுனி சைவ ச்வபாகே ச)“यस्तु सर्वाणि भूतानि”(யஸ்து சர்வாணி பூதானி) முதலிய ஸ்மிருதிகளாலும்,“यस्मिन्सर्वाणि भूतानि” (யஸ்மின்சர்வாணி பூதானி) மந்திர வர்ணங்களாலும் சித்திக்கின்றது.
பூர்வ- ஆனால், இவ்வாறு சாஸ்திரத்தின் உபதேசம் வியர்தமாகுமே எனில்.
ஸித்தாந்தீ-சரி அவ்வாறே இருக்கட்டும். தத்வஞானம் ஏற்பட்ட உடன் அது வியர்த்தமாகிவிடும்.
பூர்வ- ஆனால் இதனால் ஞானமும் வியர்த்தமாகுமே எனில்?
ஸித்தாந்தீ- அவ்வாறு அல்ல. ஏன்எனில் அக்ஞானத்தின் நிவிர்த்தி காணப்படுவதால்.
பூர்வ- ப்ரஹ்மம்ஏகத்துவம் என்பதால் அதன் நிவிர்த்தியும் பொருந்தாது எனில்?
ஸித்தாந்தீ- அவ்வாறு அல்ல. திருஷ்ட (அனுபவ) விரோதமாய் இருப்பதால், ஏகத்வ விக்ஞானத்தால் அல்லவா அக்ஞானத்தின் நிவிர்த்தி காணப்படுகிறது. நமக்கு காணப்படுவதாய் இருந்தாலும் அதை ஒப்புக்கொள்ளாதது திருஷ்ட விரோதமாகும். திருஷ்ட விரோதத்தை எதனாலும் ஒப்புக்கொள்ள முடியாது. ஏதாவது ஒரு விஷயம் காணப்பட்டபொழுது அது திருஷ்டி கோசரமாவதால் அதை ஒத்துக்கொள்ள முடியாது என்று கூறமுடியாது. தர்சனம் (அநுபவம்) இல்லை என்பதற்கு இதே யுக்திதான் ஏற்றுக்கொள்ள வேண்டும்.
“पुण्यो वै पुण्येन कर्मणा भवति” (புண்யேன வை புண்யோ கர்மணா பவதி) “तं विद्याकर्मणी समन्वारभेते” (தம் வித்யாகர்மணீ சமன்வாரபேதே)“मन्ता बोद्धा कर्ता विज्ञानात्मा पुरुषः” (மந்தா போத்தா கர்த்தா விக்ஞானாத்மா புருஷ:) முதலிய சுருதி ஸ்மிருதி நியாயங்களால் சம்சாரி ஜீவன் பரமாத்மாவைக் காட்டிலும் வேறு என்று தெரியவருகிறது. அவ்வாறே அதைக் காட்டிலும் விலக்ஷணம் பரமாத்மா“स एष नेति नेति” (ச ஏஷ நேதி நேதி)“अशनायाद्यत्येति” (அஷனாயாதிஅத்யேதி)“य आत्मापहतपाप्मा विजरो विमृत्युः” (ய ஆத்மாஅபஹதபாப்மா விஜரோ விமிருத்யு:)“एतस्य वा अक्षरस्य प्रशासने” (ஏதஸ்ய வா அக்ஷரஸ்ய பிரஷாசனே) இவை முதலிய சுருதிகளால் சித்திக்கிறது. கணாத, கௌதம முதலிய தர்க்க சாஸ்திரங்களில் சம்சாரிக்கு விலக்ஷணமாக ஈஸ்வரன் என்று நிச்சயிக்கப்பட்டுள்ளது. சம்சார துக்கத்தைப் போக்கவேண்டி ஜீவனிடம் ப்ரவ்ருத்தி காணப்படுவதால் ஈஸ்வரன் சம்சாரியைக் காட்டிலும் வேறு என்று ஸ்பஷ்டமாக அறியப்படுகிறது“अवाक्यनादरः” (அவாக்கியநாதர:)“न मे पार्थास्ति” (ந மே பார்த்தாஸ்தி), என்று ஸ்ருதி ஸ்மிருதிகளால் அறிகின்றோம்.
“सोऽन्वेष्टव्यः स विजिज्ञासितव्यः” (சோ அன்வேஷ்டவ்ய: ஸ விஜிக்-ஞா-ஸிதவ்ய:)“तं विदित्वा न लिप्यते” (தம் விதித்வா ந லிப்யதே)“ब्रह्मविदाप्नति परम्” (ப்ரஹ்மவிதாப்நோதி பரம்)“एकधैवानुद्रष्टव्यमेतत्” (ஏகதாவானுத்ரஷ்டவ்யமேதத்)“यो वा एतदक्षरंMÉÉMªÉÇÊ´ÉÊnùi´ÉÉ” (யோ வா ஏததக்ஷரம் கார்க்யவிதித்வா)“तमेव धीरो विज्ञाय” (தமேவ தீரோ விக்ஞாய) “प्रणवो धनुः शरो ह्यात्मा ब्रह्म तल्लक्ष्यमुच्यते” (ப்ரணவோ தனு: சரோ ஹ்யாத்மா ப்ரஹ்ம தல்லக்ஷ்யமுச்யதே) இவை முதலியவை கர்மகர்த்ருத்துவத்தைத் தெரிவிப்பதாலும் (பேதம் சித்தமாகிறது).
பூர்வ- முமுக்ஷுவிற்கு கதிமார்க விசேஷதேசத்தை உபதேசிப்பதால் அசத்தான பேதத்தில் யாருக்கு, எதனால் கதி இருக்கும். அது இல்லாவிடில் தக்ஷிணஉத்தரமார்க்கம் என்ற விசேஷம் பொருந்தாது. மேலும் சேரவேண்டிய இடமும் இல்லை. பரமாத்மாவைவிட வேறான ஆத்மாவிற்கு இது எல்லாம் பொருந்தும்.
கர்மஞானசாதனம் உபதேசிக்கப்பட்டிருப்பதாலும் சம்சாரீ ப்ரஹ்மத்தைக் காட்டிலும் வேறு என்றால் அவரைக் குறித்து அப்யுதய நி:ƒச்ரேயச சாதனங்களாகியவை பொருந்தும் ஆப்தகாமனாய் இருப்பதால் ஈஸ்வரனுக்குப் பொருந்தாது. ஆகையால் ப்ரஹ்மபாவி (பிரஹ்மம் ஆகப்போகிற) புருஷன் ப்ரஹ்மம் என்று கூறுவது பொருத்தமே ஆகுமே? எனில்.
ஸித்தாந்தீ- ப்ரஹ்ம உபதேசம் அர்த்தமற்றதாகிவிடும். ஆகையால் அவ்வாறு அல்ல. ப்ரஹ்மபாவி அப்ரஹ்மம் சம்சாரீயாய் இருந்துகொண்டு தன்னையே “நான் ப்ரஹ்மமாய் இருக்கின்றேன்” என்று அறிந்து சர்வபாவத்தை அடைந்து சம்சாரி ஆத்மாவை அறிந்ததாலேயே சர்வாத்ம பலன் சித்தித்தது என்றால் பரப்ரஹ்ம உபதேசம் நிச்சயமாக அர்த்தமற்றதாகிவிடும்.
பூர்வ- அந்த ப்ரஹ்மவிக்ஞானத்திற்கு ஏதாவது ஒரு புருஷார்த்த சாதனத்தில் ஈடுபட்ட சம்சாரிக்கே அஹம் ப்ரஹ்மாஸ்மி (நான் ப்ரஹ்மம்) என்ற ப்ரஹ்மத்துவத்தை அடைவதற்காக உபதேசம் செய்யப்பட்டது எனில் அறியப்படாத ப்ரஹ்மஸ்வரூபத்தில் அஹம் பிரஹ்மாஸ்மி என்று எதை சம்பாதிப்பான்? பிரஹ்மத்தின் லக்ஷணத்தை நன்றாக அறிந்தால் அல்லவா அதை அடையமுடியும்.
ஸித்தாந்தீ- அவ்வாறு அல்ல“अयमात्मा ब्रह्म” (அயமாத்மா ப்ரஹ்ம)“यत्साक्षादपरोक्षाद्ब्रह्म” யத்சாக்ஷாத பரோக்ஷாத் ப்ரஹ்ம) “य आत्मा” (ய ஆத்மா)“तत्सत्यं स आत्मा” (தத்சத்தியம் ச ஆத்மா)“ब्रह्मविदाप्नोति परम्” (ப்ரஹ்மவிதாப்னோதி பரம்) இவ்வாறு விளக்கி“तस्माद्वा एतस्मादात्मनः” (தஸ்மாத்மவா ஏதஸ்மாதாத்மன:) என்பது முதலிய ஆயிரக்கணக்கான சுருதி வாக்கியங்களால் ஸாமானாதிகரண்யத்தை அறியும்பொழுது அதற்கு ஏகத்வ அர்த்தம் அறியப்படுகிறது. ஒன்றை மற்றொன்றால் (அநேகமாய் இருந்தால் சம்பாதிக்கமுடியும். ஆனால் ஏகத்வமாய் இருக்கும்பொழுது அவ்வாறு அல்ல.“इदं सर्वं यदयमात्मा” (இதம் சர்வம் யதயமாத்மா) என்று ப்ரக்ருத்த திரஷ்டவ்ய ஆத்மாவின் ஏகத்வத்தைத் தெரிவிக்கிறது. ஆகையால் ரரஹ்மத்தை அடையவேண்டும் என்பது பொருந்தாது.
ப்ரஹ்ம உபதேசத்திற்கு வேறு பிரயோஜனமும் கிடையாது.“ब्रह्म वेद ब्रह्मैव भवति” (ப்ரஹ்மவேத ப்ரஹ்மைவ பவதி)“अभयं वै जनक प्राप्तोऽसि” (அபயம் வைஜனக ப்ராப்தோசி)“अभयं हि वै ब्रह्म¦É´ÉÊiÉ” (அபயம் ஹி வை ப்ரஹ்ம பவதி). என்று ப்ரஹ்மப்ராப்தியை சுருதிகளால் அறிகிறோம், ஆத்மா ப்ரஹ்மத்தை அடைகிறது என்று கூறினால் ப்ரஹ்மத்துவத்தை அடையமுடியாது. ஏன்எனில் ஒரு வஸ்து வேறு பாவத்தை அடைவது சம்பவிக்காது.
பூர்வ- இது சுருதி வசனமாய் இருப்பதால் ப்ரஹ்மப்ராப்தியினாலும் ப்ரஹ்மபாவத்தை அடையலாமே எனில்?
ஸித்தாந்தீ- அவ்வாறு கருதவது சரியல்ல. ஏனெனில் அது பிரதீதி (தோற்ற) மாத்திரமேயாகும். விக்ஞானம் அக்ஞானத்தை நிவர்த்தி செய்வதைத் தவிர வேறு ஒன்றும் செய்வதில்லை என்பதை முன்பே கூறினோம். இந்த சுருதி வசனம் வஸ்துவின் சாமர்த்தியத்தை உண்டாக்குவதில்லை. சாஸ்திரம் ஞாபகபடுத்துமே தவிர அது செயல்படுவதில்லை என்பது அதன் வாஸ்தவமான நிலை“स एष इह प्रविष्टः” முதலிய சுருதி வாக்கியங்களில் ஒன்றில் மற்றொன்றின் பிரவேசமே நிச்சயிக்கப்பட்டுள்ளது. ஆகையால் “ப்ரஹ்மம்” என்பது ப்ரஹ்மபாவி புருஷன் (இனி ப்ரஹ்மத்தை அடைவன்) என்ற கல்பனை சரியல்ல.
இதைத் தவிர (ப்ரஹ்மத்தைத் தவிர) வேறு இஷ்டமான பொருள் வேறு ஒன்றும் இல்லாதால் ஆகும். உப்புக்கட்டி போல் உள் அற்றதும் வெளி அற்றதும் ஏகரசமாயும் இருப்பது ப்ரஹ்மம் என்ற விக்ஞானம் எல்லா உபநிஷத்களிலும் பிரதிபாதிக்கப்பட்ட (விளக்கப்பட்ட) விஷயமாகும். இரண்டு காண்டங்களின் முடிவிலும் நிர்ணயம் செய்யப்படுள்ளதால்“इत्यनुशासनम््” (இத்யனுசாசனம்), “एतावदरे खल्वमृतत्वम्” (ஏதாவதரே கல்வம்ருதத்துவம்) என்று இவ்வாறு அறிகிறோம்.
அவ்வாறே எல்லா சாகா உபநிஷத்களிலும் ப்ரஹ்மஏகத்துவவிக்ஞானம் நிச்சயம் செய்யப்பட்ட அர்த்தமாகும். இதில் ப்ரஹ்மத்தைக் காட்டிலும் பின்னமான சம்சாரி ஆத்மாவேதான் என்று அறிந்தால் இஷ்ட அர்த்தமானது பாதிக்கப்படும். அவ்வாறே இதனால் உபகிரம உபசம்ஹாரத் (ஆரம்பம், முடிவு)திற்கு விரோதமாவதால் சாஸ்த்ரம் விரோதம் என்ற கல்பனை ஏற்படும்.
நாமம் பொருந்தாததால் ஆகும் (அதாவது), சம்சாரி ஜீவன் ப்ரஹ்மசப்தத்திற்கு வாச்சியமாக முடியாது).“आत्मानमेवावेत्” (ஆத்மானமேவாவேத்) என்று சம்சாரி கல்பனை செய்தால் (நினைத்தால்) அதை பிரஹ்மவித்தை என்று கூறமுடியாது. ஏன்எனில்“आत्मानमेवावेत्” என்று கூறுவது சம்சாரிக்குத்தான் வேத்யத்துவம் என்று ஆகிவிடும்.“अहं ब्रह्मास्मि” (அஹம் ப்ரஹ்மாஸ்மி) என்ற விசேஷணத்தால் ஆத்மாவை வேறாக அறியப்படுவதாக கூறுவது சரியல்ல. வேறாக அறிய வேண்டியதாய் இருந்தால் அதை, இதை என்று விசேஷணம் இருக்கும், “அஹம் அஸ்மி” என்று இருக்காது. “அஹம் அஸ்மி” என்ற விசேஷணத்தால் ஆத்மாவையே அறிய வேண்டும் என்று நிச்சயமாக விளக்கப்பட்டுள்ளதால் நிச்சயமாக ஆத்மாவே ப்ரஹ்மம் என்று அறியப்படுகிறது. இவ்வாறு இருப்பதால் “ப்ரஹ்மவித்யா” என்ற பெயர் ஏற்பட்டது வேறு வகையில் அல்ல. வேறு விதமாய் எடுத்துக் கொண்டால் “சம்சாரி வித்யா” என்ற பெயர் ஏற்பட்டுவிடும். ப்ரஹ்மத்துவம் அப்ரஹ்மத்துவம் இரண்டும் எவ்வாறு சூரியனுக்கு இருளும், பிரகாசமும் சேர்ந்து விருத்தமாய் இருப்பதால் ஒரு தர்மமாய் ஆகமுடியாதோ அவ்வாறு உண்மையில் ஒன்றாக முடியாது.
அந்த இரண்டு நிமித்தங்களும் இருந்தால் ப்ரஹ்மவித்தையை நிச்சயமாக தீர்மானிக்கமுடியாது. அப்பொழுது ப்ரஹ்மவித்யா என்றும், சம்சாரி வித்யா என்றும் ஆகிவிடும். தத்வஞானத்தை விளக்கும்போது வஸ்துவிற்கு அர்த்த ஜரதீயத்துவத்தை (பாதி கோழி முட்டை இடுவதற்கும் பாதி கோழி சாப்பிடுவதற்கும் ஏற்றுக்கொள்வதை) கல்பிப்பது பொருந்தாது ஆகும். ஏன்எனில் சுரோத்தாவிற்கு சம்சயமே உண்டாகும். நிச்சயமான ஞானமே புருஷார்த்தத்திற்கு சாதனமாகும்.“यस्य स्यादद्धा न विचिकित्सास्ति” (யஸ்ய ஸ்யாதத்தா ந விசிகித்சாஅஸ்தி)“संशयात्मा विनश्यति” (சம்சயஆத்மா விநஷ்யதி) என்று சுருதி ஸ்மிருதிகளால் அறிகின்றோம். ஆகையால் பிறருக்கு ஹிதத்தை செய்ய விரும்புவோர் வாக்கியத்தின் சந்தேஹத்துடன் கூடிய அர்த்தத்தை கூறக்கூடாது.
பூர்வ-“तदात्मानमेवा-वेत्तस्मा-त्तत्सर्वम--भवत्” (ததாத்மானமேவாஅவேத்தஸ்மாத்தத்சர்வமபவத்) என்று பிரஹ்மத்தில் நம்மைப்போன்று சாதகத்வகல்பனை செய்வது நன்று அல்ல. என்றால்?
ஸித்தாந்தீ- அவ்வாறு கூறுவது சரியல்ல. அது சாஸ்திரத்தை அவலம்பித்துள்ளதால் அது நம்முடைய கல்பனையல்ல. சாஸ்திரத்தினால் உண்டானது. ஆகையால் சாஸ்திரத்தை அவலம்பித்தது ஆகும். ப்ரஹ்மத்தில் இச்சை உடையவன் சாஸ்திரத்திற்கு விரோதமான அர்த்தத்தை கல்பனை செய்து அதனால் ஸ்வார்த்தத்தை பரித்தியாகம் செய்யக்கூடாது. ஆகையால் இவ்வாறு பொறுமையற்று இருக்கும் தன்மை உசிதமல்ல. எல்லா நாநாத்துவமும் ப்ரஹ்மத்தில் கல்பிதமே“एकधैवानुद्रष्टव्यम्”(ஏகதைவானுதிரஷ்டவ்யம்) “नेह नानास्ति किञ्चन”(நேஹ நாநாஸ்தி கிஞ்சன)“यत्र हि द्वैतमिव भवति” (யத்ர ஹி த்வைதமிவ பவதி),“एकमेवाद्वितीयम्” (ஏகமேவாத்விதீயம்) இவை முதலிய நூ ற்றுக்கணக்கான வாக்கியங்களால் கூறப்பட்டுள்ளது. எல்லா உலக வியவகாரங்களும் பிரஹ்மத்தில் கல்பிக்கப்பட்டவைகளே. உண்மையில் அல்ல என்பதால் மிகவும் “इयमेव कल्पना अपेशला” (இயம் ஏவ கல்பனா அபே†லா) என்று கூறப்பட்டது.
ஆகையால் எந்த சிருஷ்டிக்கும் ப்ரஹ்மம் பிரவேசித்ததோ அது ப்ரஹ்மம் வை(वै) சப்தமானது நிச்சயமாய் திடப்படுத்துவதற்காக. இந்த சரீரத்தில் எது கிரஹிக்கப்படுகிறதோ அது ஞானம் ஏற்படுவதற்கு முன்பே எல்லாம் ப்ரஹ்மமாகவே இருந்தது. ஆனால் அதை அறியாததினால் “ நான் அப்ரஹ்மமாயும், சர்வம் அற்றதாயும் இருக்கிறேன்” என்று ஆத்மாவில் அத்யாரோபித்து “நான் கர்த்தா, கிரியா, பலன்களின் போக்தா, சுகி, துக்கி, சம்சாரி” என்று அத்யாரோபம் செய்யப்படுகிறது. வாஸ்தவத்தில் அதைக்காட்டிலும் விலக்ஷணம் ப்ரஹ்மம், அதுவே எல்லாமாயும் இருக்கின்றது எவ்வாறாவது ஒரு தயாளுவான ஆச்சாரியரால் போதிக்கப்பட்டு “நான் சம்சாரியல்ல” என்று ஸ்வாபாவிகமான ஆத்மாவையே அறிகிறான். அவித்யா ஆரோபித விசேஷம் அற்றது என்று தெரிவிப்பதற்காக ஏவ(एव) சப்தமாகும்.
பூர்வ- சரிதான், ஆனால் அது ஸ்வாபாவிக ஆத்மா எது? என்று கூறு. எதனால் ப்ரஹ்மத்தை அறியலாம்.
ஸித்தாந்தீ- என்ன ஆத்மாவின் ஞாபகம் வரவில்லையா? எது பிரவேசித்து பிராணன் என்றும், அபானன் என்றும், வியானன் என்றும், உதானன் என்றும் சமானன் என்றும் அது காண்பிக்கப்பட்டது அல்லவா?
பூர்வ- ஆனால் இது பசு, இது குதிரை என்று இவ்வாறு இவைகளை பெயரால் தெரிவிக்கின்றீர்கள்? ஆனால் ஆத்மாவை அவ்வாறு பிரத்யக்ஷமாய் காண்பிக்கவில்லையே?
ஸித்தாந்தீ- மேலும் இவ்வாறு தெரிந்துகொள், எது திரஷ்டா, சுரோதா, மந்தா, விக்ஞாதாவோ அதுவே ஆத்மா என்று.
பூர்வ- ஆனால் இங்கும் நீ தர்சனம் முதலிய கிரியைகளை செய்யும் ஸ்வரூபத்தை பிரத்யக்ஷமாய் பாரக்கவில்லை. செல்லுவது என்றும் செல்பவனதும் வெட்டுதல் அதாவது வெட்டுபவனதும் ஸ்வபாவம் அல்ல.
ஸித்தாந்தீ- இவ்வாறு இருக்கும் பொழுது திரஷ்டாவின் த்ரருஷ்டா ஸ்ரோத்தாவின் ஸ்ரோதா, மந்தாவின் மந்தா, விக்ஞாதாவின் விக்ஞாதா அதுவே ஆத்மா.
பூர்வ- இங்கு திரஷ்டாவில் என்ன விசேஷம்? திருஷ்டியின் திரஷ்டாவிற்கும் கடத்தின் திரஷ்டாவிற்கும் எவ்விதமாகிலும் திரஷ்டாவேயாகும். நீங்கள் திரஷ்டவ்யத்திற்கே விசேஷம் கூறினீர்கள். திருஷ்டியின் திரஷ்டா என்று திரஷ்டாவிற்கும் அல்லது கடத்தின் திருஷ்டி என்றும் கூறினால் திரஷ்டாவேயாகும்.
ஸித்தாந்தீ- அவ்வாறு கூறுவது சரியல்ல.. ஏனெனில் கடதிரஷ்டாவிற்கும், திருஷ்டி திரஷ்டாவிற்கும் பேதம் உள்ளது. இங்கு ஒரு பேதம் உள்ளது- எது திருஷ்டியின் திரஷ்டாவாய் இருக்கிறதோ அது எப்பொழுது திருஷ்டியாகிறதோ அப்பொழுது நித்யமாய் பார்க்கிறது. அவ்வாறு ஏற்படாது எப்பொழுது திரஷ்டாவை திருஷ்டி ஒருபொழுதும் காணமுடியாது. அந்த அவஸ்தையில் திரஷ்டாவின் திருஷ்டி நித்யமாக இருக்கவேண்டும். திரஷ்டாவின் திருஷ்டி அநித்தியமானால் அதன் திருஷ்ய பூதமாகிய திருஷ்டியும் ஒரு பொழுதும் காணமுடியாமல் போகும், எவ்வாறு அநித்திய திருஷ்டியினால் கடம் முதலிய வஸ்து போல் ஆகும். ஆனால் அது போல் திருஷ்டியின் திரஷ்டா எப்பொழுதும் திருஷ்டியைக் காணமுடியாது.
பூர்வ- என்ன திரஷ்டாவிற்கு இரண்டு திருஷ்டிகளா? ஒன்று நித்யமாயும் அதிருஷ்யமாயும், மற்றொன்று அநித்தியமாயும் திருஷ்யமாயும் உள்ளதா?
ஸித்தாந்தீ- சரிதான், உலகில் அந்த (குருட்டுத்தன்மை) அந்தத் (குருட்டுத்தன்மை அற்றது) தன்மை இரண்டும் காணப்படுவதால் அதில் அநித்திய திருஷ்டி பிரசித்தமாக உள்ளது. நித்யமாய் இருக்கும் பொழுது எல்லாம் அநந்தமாகிறது. (பார்வைதிருஷ்டி) உடையதாகிறது) திரஷ்டாவின் திருஷ்டி ஒருநாளும் லோபம் அடையாது. திரஷ்டாவின் திருஷ்டி நித்யமாகும்.“न हि द्रष्टुर्दृष्टेर्विपरिलोपो विद्यते” ந ஹி திரஷ்டு:திருஷ்டே: விபரிலோபோ வித்யதே) என்பது சுருதியின் வாக்கியம். அனுமானத்தாலும் - பார்வையற்ற புருஷனின் ஸ்வப்பனத்தில் கடம் முதலிய விஷயங்களின் திருஷ்டி காணப்படுகிறது. அந்த திருஷ்டியானது வேறு (கண்களுக்கு சம்பந்தப்பட்ட) த்ருஷ்டி நாசமானாலும் அந்த திருஷ்ட நாசமாகாது. அது திரஷ்டாவின் திருஷ்டி. அந்த திருஷ்டி ஒரு பொழுதும் நஷ்டமாகாத ஸ்வயம் ஜ்யோதி எனப்படும் ஸ்வஸ்வரூபமான நித்ய திருஷ்டியினால் ஸ்வப்னம். ஜாக்ரத் அவஸ்தைகளில் உள்ள வாசனா பிரத்யயரூபமாய் திருஷ்டியை நித்யமாய் பார்ப்பதால் அது திருஷ்டியின் திரஷ்டாவாக ஆகிறது. இவ்வாறு இருப்பதால் அக்னியின் உஷ்ணத்தைப்போல் திருஷ்டியே ஆத்மாவின் ஸ்வரூபமாகும். கணாதர் முதலிய மதத்தை அவலம்பித்தவர்களின் கருத்தைப் போன்று திருஷ்டியைக் காட்டிலும் வேறு ஒரு அன்ய சேதனம் திரஷ்டாவாக ஆகாது.
அந்த பிரஹ்மம் அத்யாரோபித அநித்யதிருஷ்டடி முதலியவைகள் நீங்கிய நித்யதிருக்ரூப ஆத்மாவையே அறிந்ததுபோல் அறிந்தது.
பூர்வ- ஆனால்“न विज्ञातेर्विज्ञातारं विजानीयाः” (ந விக்ஞாதேர்விக்ஞானதாரம் விஜானீயா:) என்ற சுருதியினால் விக்ஞாதா (ஆத்மா)வை அறிவது என்பது விருத்தமான கூற்றாககாணப்படுகிறது.
ஸித்தாந்தீ- அவ்வாறு அல்ல. இவ்விதமான விக்ஞானத்தால் சுருதிக்கு விரோதம் உண்டாகாது. இவ்வாறு திருஷ்டியின் த்ரஷ்டா என்று அறிகின்றான். வேறு ஞானத்தை அபேக்ஷிக்காததாலும் திரஷ்டாவின் திருஷ்டி நித்யமே என்று அறியும் பொழுது திரஷ்டாவின் விஷயத்தில் உள்ள திருஷ்டி வேறு ஒரு திருஷ்டியை அபேக்ஷிப்பதில்லை திருஷ்டி விஷய ஆகாங்க்ஷை நிவர்த்தியாவதால் அது இல்லாமல் போகிறது. இல்லாத விஷயத்தில் ஆகாங்க்ஷை ஒருவருக்கும். உண்டாகாது. திருஷ்யத்தால் திருஷ்டியானது திரஷ்டாவை விஷயம் செய்வதற்கு சாமர்த்தியம் அற்றது. ஸ்வரூபவிஷய ஆகாங்க்ஷா தன்னுடையதே எதனால் அதில் ஆகாங்க்ஷயைில்லையோ அதனால் அக்ஞான அத்யாரோப நிவர்த்தியே“आत्मानमेवावेत्” (ஆத்மானமேலாவேத்) என்று கூறப்பட்டது. ஆத்மா விஷயீ கரணம் ஆகாது. (அதாவது ஆத்மாவை விஷயமாய் அறியமுடியாது)
அந்த ப்ரஹ்மத்தை எவ்வாறு அறிவது? அதற்கு கூறப்படுகிறது- திரஷ்டாவின் திரஷ்டா ஆத்மா பிரஹ்மமாய் இருக்கிறேன் அவ்வாறு அறியப்படுகிறது.“ब्रह्मेति” (ப்ரஹ்மமேதி) அதாவது எது சாக்ஷாத் அபரோக்ஷமாயும். சர்வாந்தர ஆத்மா பசி முதலியவைகளைக் கடந்து நேதி, நேதி என்றும், ஸ்தூலம் அற்றதும் அணுத்துவம் அற்றதுமாகிய அநேக லக்ஷணமுடையது. அதுவே நானாய் இருக்கின்றேன் நீங்கள் கூறுவது போல் நான் சம்சாரியாக வேறாக இல்லை. ஆகையால் இந்த விக்ஞானத்தால் அந்த பிரஹ்மம் எல்லாம் ஆயிற்று. அபிரஹ்ம அத்யாரோபங்களின் நிவர்த்தியால் அந்த காரிய பூத அசர்வத்துவ நிவர்த்தியால் எல்லாம் ஆயிற்று. ஆகையால் மனிதனால் அந்த ப்ரஹ்மவித்தையால் எல்லாமாக ஆவோம் என்று கருதுவது பொருந்தமேயாகும்.
எது கேட்கப்பட்டதோ“किमु तद्ब्रह्मावेद् यस्मात्तत्सर्वमभवत्” (கிமு தத்பிரஹ்மாவேத் யஸ்மாத்சர்வமபவத்) என்று, அது நிர்ணயம் செய்யப்படுகிறது.“ब्रह्म वा इदमग्र आसीत् तदात्मानमेवावेदहं ब्रह्मास्मीति तस्मात्त सर्वमभवत्” (ப்ரஹ்ம வா இதமக்ர ஆசீத் ததாத்மானமேவாவேதஹம் ப்ரஹ்மாஸ்மீதி தஸ்மாத்தத்சர்வமபவத்) என்று.
அது அங்கு தேவர்களின் மத்தியில் எவர் எவர் ஆத்மாவை எவ்வாறு கூறப்பட்டதோ அந்த விதியினால் அறிகிறார்கள் (பிரதிபுத்யத). அதுவே பிரதிபுத்த ஆத்மா. அது ப்ரஹ்மமாயிற்று. அவ்வாறே ரிஷிகளும், மனிதர்களும் அடைந்தார்கள். தேவர்கள் முதலியவை கூறப்பட்டது. லோக திருஷ்டியினால் அன்றி பிரஹ்மத்துவ புத்தியினால் அல்ல.“पुरः पुरुष आविशत्” (புர: புருஷ: ஆவிஷத்) என்றது எங்கும் ப்ரஹ்மமே அனுபிரவேசித்துள்ளது என்று கூறினோம். ஆகையால் சரீரம் முதலிய உபாதியின் நிமித்தமான லோக திருஷ்டியால் தேவர்கள் முதலியவை கூறப்பட்டது. உண்மையில் அறிவதற்கு முன் (பிரபோதம் ஏற்படுவதற்கு முன்) அங்கு அங்கு தேவர் முதலிய சரீரங்களில் வேறாக பாவிக்கப்பட்டவை எல்லாம் அதற்கு முன் ப்ரஹ்மமாகவே இருந்தது. எப்பொழுது ஆத்மாவையே அறிந்தது. அவ்வாறே எல்லாமாகவும் ஆயிற்று.
இந்த ப்ரஹ்மவித்யையினுடைய சர்வபாவத்தை அடைவதே பலம் என்று இந்த அர்த்தத்தை திடப்படுத்துவதற்காக சுருதி மந்திரத்தினால் விளக்குகிறது. எவ்வாறு? அந்த ப்ரஹ்மம் இந்த ஆத்மாவே என்பதால்“अहमस्मि” (அஹமஸ்மி) என்று பார்த்து, இதனால் ப்ரஹ்மத்தை தரிசித்ததால் ரிஷி வாமதேவர் என்பவர் ஞானத்தை அடைந்தார். அவர் இந்த ப்ரஹ்மாத்ம தர்சனத்தில் நிலைபெற்று“अहं मनुरभवंसूर्यश्च” (அஹம் மனுரபவம் சூர்யƒச) என்பது முதலிய மந்திரங்களை சாக்ஷாத்காரம் செய்தார்.
“तदेतद्ब्रह्म पश्यन्” (ததேதத்ப்ரஹ்ம பச்யன்) என்று ப்ரஹ்மவித்யா விளக்குகிறது“अहं मनुरभवं सूर्यश्च” (அஹம் மனுரபவம் சூரியƒச), என்பது முதலியவைகளால் ஸர்வபாவத்தின் அடைவை பிரஹ்ம வித்யாபலன் என்று விமர்சிக்கிறது. ப்ரஹ்மத்தை அறிந்த (தரிசித்த) வாமதேவ ரிஷி சர்வாத்மபாவரூப பலனை அடைந்தார் என்பதிலிருந்து மோக்ஷத்திற்கு ப்ரஹ்மவித்யா சஹாயமான சாதனமானதால் அதன் சாத்யமாகிய மோக்ஷம் காட்டப்பட்டது. எவ்வாறு சாப்பிட்டவன் திருப்தி அடைவானோ அவ்வாறு.
ப்ரஹ்மவித்யா வாயிலாய் அந்த இந்த ஸர்வாத்மபாவத்தின் பிராப்தி தேவர் முதலிய மஹாபுருஷர்களில் விசேஷ சாமர்த்தியத்தின் காரணமாய் உண்டாயிற்று. இவ்வர்த்தமான யுகத்தில் உள்ள ஜீவர்களுக்கு அல்ப வீரியமுள்ளதால், அதன் காரணமாய் குறிப்பாக மனிதர்கள் அதை அடையமுடியாது என்று இவ்வாறு விசாரம் சித்தத்தில் உண்டாகும் பொழுது அதை நிவர்த்திப்பதற்காக சுருதி கூறுகிறது- அவ்வாறான எந்த பிரக்ருத ப்ரஹ்மமானது, எல்லா பூதங்களிலும் பிரவேசித்துள்ளதோ, திருஷ்டி, கிரியா, லிங்கம், அதாவது இந்த நிகழ்காலத்திலும் எந்த ஒரு பாஹ்யத்வ ஆவ்ருத்த விஷயங்களில் ஆசையை துறந்து“अहं ब्रह्मास्मि” (அஹம் ப்ரஹ்மாஸ்மி) என்று ஆத்மாவை இவ்வாறு அறிகிறான். அதாவது உபாதியினால் உண்டான பிராந்தி விக்ஞான அத்யரோபிதமான விசேஷங்களாகிய சம்சார தர்மங்கள் வாசனைக்குக் கூட சிறிதும் அற்றது, உள்ளும் வெளியும் அற்று கேவல சுத்த ப்ரஹ்மமாகவே இருக்கிறேன். அந்த வித்தையினால் உண்டான சர்வத்வமற்ற தன்மை நீங்கிய உல்ன் ப்ரஹ்மம் விக்ஞானத்தினால் இது எல்லாம் ஆகிறது.(इदं सर्वं भवति) (மஹா வீரியம் உடையவர்களான வாமதேவர் முதலியோருக்கும், மந்தவீரியமுள்ள இக்கால மனிதர்களுக்கும் உள்ள ப்ரஹ்மத்திற்கோ, அதன் ஞானத்திற்கோ விசேஷம் (வேறுபாடு) ஒன்றும் இல்லை.
இப்பொழுதுள்ள புருஷர்களுக்கு பிரஹ்மவித்யா பலத்தில் நிச்சயமற்றதன்மை உள்ளது என்ற சங்கை எழும்பொழுது சுருதி கூறுகின்றது- மஹா வீரியமுள்ள தேவகணங்களுக்கும் முன்பு கூறப்பட்ட விதியினால் அந்த ப்ரஹ்மத்தை அறிபவனுக்கு அபூதி அதாவது ஸர்வபாவம் ஏற்படுவதற்கான சாமர்த்தியம் இல்லாத போது அது பரியாப்தம் (போதுமானதாக) ஆகாது. அவ்வாறு இருக்கும்பொழுது மற்றவர்களைக் குறித்து என்ன கூறுவது.
(பிரஹ்மவித்யா பலப்பிராப்தியில் தேவர்களினால் எவ்வாறு விக்னம் ஏற்படுகிறது என்பது சங்கை)அனுவாதம்-ப்ரஹ்மவித்யையின் பலப்பிராப்தியில் தேவர்கள் விக்னம் செயவதில் ஈடுபடுகிறார்கள் என்பதில் எதற்காக சங்கை எனில்- இதைக்குறித்துக் கூறப்படுகிறது- மரணதர்மமுடைய மனிதர்கள் தேவர்களைக் குறித்து ருணவான்களாகிறார்கள் (கடன் பட்டவர்களாக ஆகின்றனர்). “ब्रह्मचर्येण ऋषिभ्यो यज्ञेन देवेभ्यः प्रजया पितृभ्यः”(ரிஷிப்யோ யக்ஞேன தேவேப்ய: பிரஜயா பித்ருப்ய:) என்று ஜன்ம மாத்திரத்தினாலேயே புருஷனுக்கு ருணித்துவம் காட்டப்பட்டுள்ளது. அவ்வாறே“अथो अयं वा”(அதோ அயம் வா)என்று (மனிதனை) பசு என்று கூறியிருப்பதால் அவ்வாறு ருணத்தைக் கொடுப்பவன், அந்த ருணத்தைப் பெற்றுக்கொள்பவனுக்குக் கஷ்டத்தைக் கொடுக்கின்றான். அவ்வாறே தன்னுடைய விருத்தியை நிர்வஹிப்பதற்காக பரதந்திர மனிதர்களின் அமிருதத்துவ பிராப்திக்கு விக்னம் செய்கின்றார்கள் என்பதில் இந்த சங்கைக்கு நியாயம் உள்ளது.
தேவர்கள் தங்களுடைய பசுக்களை தங்களுடைய சரீரத்திற்கு சமமாக ரக்ஷிக்கின்றார்கள். ஒவ்வொரு புருஷனையும் அநேக பசுக்களுடன் சமானமாக செய்து சுருதியானது அதனால் தேவதைகளின் மஹத்தான கர்மாதீன விருத்தியை காண்பிக்கின்றது. மேலும் இவ்வாறு கூறுகிறது“तस्मादेषां तत्र प्रियं यदेतन्मनुष्याःविद्युः” (தஸ்மாதேஷாம் தத்ர பிரியம் யதேதன்பனுஷ்யாவித்யு:)“यथा ह वै स्वाय लोकायारिष्टिमिच्छेदेव ँहैवंविदे सर्वाणि भूतान्यरिष्टिमिच्छन्ति” (யதா ஹ வை ஸ்வாய லோகாயாரிஷ்ட்டிமிச்சேதேவப் ஹைவம்விதே சர்வாணி பூதான்யரிஷ்ட்டிமிச்சந்தி) என்று.
ப்ரஹ்மஞானம் அடைந்தவர்களுக்கு மற்றவைகளை அனுபவித்தல் என்பது நீங்கியதால் தேஹாத்மத்துவமும், தேவபசுத்துவமும் இல்லை என்ற அபிப்பிராயம் பிரியமற்ற நன்மையற்ற வசனங்களால் விதிக்கப்படுகிறது. ஆகையால் ப்ரஹ்மவேதாக்களுக்கு ப்ரஹ்மவித்யாபலப்பிராப்திக்கு தேவர்கள் விக்னம் செய்வார்கள். அவர்கள் பிரபாவம் உடையவர்களாகவும் இருக்கின்றார்கள்.
சங்கை- இவ்வாறு இருப்பதால் வேறு மற்ற கர்மப்பலப் பிராப்திகளிலும் தேவர்களுக்கு விக்னம் செய்வதில் ஜலம் அருந்துவது போல் (சுலபம்) ஆகிறது. இவ்வாறு இருப்பதால் அப்யுதய பலம், நிஷ்ரேயஸ சாதன அனுஷ்டானங்களில் விஸ்வாசம் ஏற்படாது. அவ்வாறு ஈஸ்வரனுக்கும் சிந்திக்கமுடியாத சக்தி உள்ளதால் விக்னம் செய்வதில் நிபுணத்துவம் உள்ளது. அவ்வாறே கால, கர்ம மந்திர, ஔஷதம் தபசால் மிகுந்த பிரபாவம் உள்ளது. பலத்தின் பிராப்தி, அப்ராப்தி இவைகளுக்குகான ஹேதுத்துவம் உலக வழக்கிலும் சாஸ்திரங்களிலும் பிரசித்தமாய் உள்ளது. ஆகையால் சாஸ்திர அனுஷ்டானத்தில் விச்வாசம் உண்டாகாது.
சமாதானம்- அவ்வாறு ஆகமுடியாது. எல்லா பதார்த்தங்களுக்கும் நிச்சயிக்கப்பட்ட காரணம் கிரஹிக்கப்படுகிறது. அவ்வாறே ஜகத்தில் சுகம் துக்கம் முதலியவைச் வைசித்ரியங்கள் காணப்படுவதாலும் ”சுகதுக்க பலன்களின் நிமித்தமானது கர்மம்” என்னும் இப்பக்ஷத்தில் வேதம், ஸ்மிருதி, நியாயம் லோகம் முதலியவைகளின் வாயிலாய் கிரஹிக்கப்படுகிறது, தேவ, ஈஸ்வர, காலம் இவைகள் கர்ம பல விஷயத்திற்கு சககாரிகளாய் இருக்கின்றன. ஏன்எனில் கர்மங்களுக்கு காரகங்கள் அபேக்ஷிக்கப்படுகின்றன, தேவ, கால, ஈஸ்வரன் முதலிய காரகங்களை அபேக்ஷிக்காமல் மனிதர்களுக்கு சுபா சுபகர்மங்கள் தானாகவே வந்து அடையாது. அவ்வாறு இல்லாமல் அடைந்தால் அதற்கு பலன் அளிப்பதில் சமர்த்தம் இருக்காது. ஏன்எனில் காரகம் முதலியவை அநேக நிமித்தங்களை கிரஹித்தால் மட்டுமே கிரியை சம்பவிக்கும். ஆகையால் தேவதா, ஈஸ்வரன் முதலியவை கர்மத்தின் குணத்தை அனுசரிக்கும். ஆகையால் அதன் காரணமாக கர்மத்தின் பலப்ராப்தியில் விசுவாசமற்ற தன்மை ஏற்படாது.
இதைத்தவிர இந்த தேவர்களுக்கு விக்னம் செய்வது என்பது கர்மங்களின் அதீனமாகும். ஏன்எனில் தன்னுடைய சாமர்த்தியத்தால் கர்மங்களை பாதகம் செய்யமுடியாது. கர்ம, காலதேவ, திரவ்யங்களின் ஸ்வபாவங்கள் கௌணமானதாயும், முக்கியமானதாயும் இருப்பதால் அதன் தன்மை நிச்சயமற்றதாயும், அறிய முடியாததாயும் உள்ளது. இதன் காரணமாய் உலகத்தோருக்கு மோஹம் உண்டாகிறது. இதனால் சிலர் பலப்ராப்திக்கு கர்மாவே காரகம் என்றும். சிலர் இல்லை என்றும், சிலர் தெய்வம் என்றும், சிலர் காலம் என்றும், சிலர் த்ரவ்யம் முதலிய ஸ்வபாவம் என்றும் சிலர் எல்லாம் சேர்ந்தது என்றும் கூறுகின்றனர். இதில் கர்மாவையே அங்கீகரித்து வேதம் ஸ்மிருதிகளின் வாதம்-“पुण्यो वै पुण्येन कर्मणा भवति पापः पापेन” (புண்யோ வை புண்யேன கர்மணா பவதி பாப: பாபேன) என்பவை முதலியவைகளால், இவ்வாறு ஆனாலும் எப்பொழுது தன் தன் விஷயத்தில் எது எது பிரதானமாகிறதோ அப்பொழுது மற்ற காரகங்களின் பிரதானசக்தி நிரோதமாகிறது. அவ்வாறு இருந்தாலும் பலப்ராப்தியில் கர்மத்திற்கு அநேகாந்திகத்துவம் (அப்ரதானம்) சம்பவிக்காது. ஏன் எனில் சாஸ்திரங்களாலும், நியாயங்களாலும் கர்மத்திற்கு பிரதானம் நிச்சயம் செய்யப்பட்டுள்ளது.
அவ்வாறு ப்ரஹ்மவித்யாபலனில் விக்னம் செய்யமுடியாது. ஏனெனில் ப்ரஹ்மப்ராப்தியின் பலன் அவித்யா நீக்கத்தினாலோயே ஆகும். ப்ரஹ்மவித்யாபலனைக் குறித்து தேவர்கள் விக்னம் செய்யக்கூடும் என்று கூறப்பட்டது. அவ்வாறு இருந்தாலும் அங்கு தேவர்களுக்கு விக்னம் செய்வதில் சக்தியற்றவர்களாக ஆகிறார்கள். எதனால்? ஏன்எனில் ஞானம் அடைந்தபின் ப்ரஹ்மபிராப்திபலன் உண்டாகிறது. எவ்வாறு உலகில் பார்ப்பவன் கண்களின் பிரகாசத்துடன் சம்யோகம் ஏற்படுகிறதோ அப்பொழுது ரூபம் வெளிப்படுகிறது. அவ்வாறே ஆத்ம விஷய விக்ஞானமும் எப்பொழுது உண்டாகிறதோ அப்பொழுதே அந்த விஷய அக்ஞானமும் திரோபாவம் அடைகிறது. (மறைந்துவிடுகிறது.) ஆகையால் இருளின் காரியத்திற்கு எப்படி தீபமோ அவ்வாறு பிரஹ்மவித்யை இருக்கும் பொழுது அவித்யாகாரியம் நிலைக்காது. எதனால், யாருக்கு தேவர்கள் விக்னம் செய்வார்கள்? பிரஹ்மவேத்தாக்கள் தேவர்களையும் ஆத்மபாவமாய் அடைந்தவர்களானார்கள்.
இதைக்குறித்து சுருதி கூறுகிறது- இந்த தேவர்களுடைய ஆத்மாத்யேயஸ்வரூபம் அதாவது அது எல்லா சாஸ்திரங்களாலும் அறியக்கூடிய விக்ஞேய ப்ரஹ்மம். ஆகையால் ப்ரஹ்மவித் ஆகிறான். ரஜத ஆபாசமுடைய சுக்தியின் சுக்தித்துவம் தெரிந்தபொழுது யதார்த்த ஞானம் உடனே உண்டாவது போல் ப்ரஹ்மவித்தையின் சமகாலத்திலேயே அவித்தை என்பது நீங்கிவிடுகிறது. ஆகையால் ஆத்மாவிற்கு பிரதிகூலம் செய்வதில் தேவதைகளின் பிரயத்தனம் சம்பவிப்பதில்லை. அவர்களுக்கு தேசகால நிமித்தங்களால் மறைக்கப்படாததும், ஞான உதயகாலத்தில் தேவதைகளையும் ஆத்மாவாய் அறிந்த ப்ரஹ்ம வேத்தாவைக்குறித்து விக்னம் செய்வதில் பிரயத்தனம் செய்வது சபலமாகாது. ஏனெனில் அதற்கு தேவை இல்லாமலாகிவிடுகிறது.
பூர்வ- இவ்வாறு இருக்கும்பொழுது வித்யையின் பிரத்யயத்தின் சந்ததி (தொடர்ச்சி) இல்லாததால் விபரீத பிரத்யயமும் அதன் காரியமும் காணப்படுவதால் முடிவில் (அந்நியத்தில்) தான் ஆத்மாகார விருத்தி அவித்யையை நிவர்த்திக்கின்றது. அதற்கு முன்பு அல்ல, என்று.
ஸித்தாந்தீ- அவ்வாறு அல்ல. ஏன்எனில் முதல் பிரத்யயம் போல் கடைசி பிரத்யயமும் மாறுபடக்கூடும். ஆத்மவிஷயத்தின் முதல் பிரத்யயம் அவித்யாவை நிவர்த்திக்கவில்லை எனில் அவ்வாறே கடைசி பிரத்யயமும் நிவர்த்திக்காது. ஏனெனில் இரண்டின் விஷயமும் சமானமானதேயாகும்.
பூர்வ- அவ்வாறானால் சந்தத (அவிச்சின்ன) ஆத்ம பிரத்யயமே அவித்தையை நிவர்த்தி செய்துவிடும். விச்சின்னத்தால் (பிளவு மறைவுப்பட்டதால்) முடியாது என்பதாகும் என்று.
ஸித்தாந்தீ-அவ்வாறு அல்ல. ஏன்எனில் ஜீவனாதிகள் இருக்கும்பொழுது ஆத்மாகார விருத்தி சம்பவிக்காது. ஜீவனாதிகளின் ஹேது பூதமான விருத்திகள் இருக்கும்பொழுது அவிச்சின்னமான (இடையில் விடுபடாத)து விரோதமாய் இருப்பதால் சம்பவிக்காது. ஆகையால் ஜீவனாதி பிரத்யயங்களை (விருத்திகளை) திரஸ்கரிக்காமால் மரணம் வரையிலும் வித்யாசந்ததி உள்ளது என்பது சரியில்லை. ஏனெனில் வித்யா பிரத்யயத்தின் சந்ததியை நிச்சயமாய் புரிந்து கொள்ளாததால் சாஸ்திர அபிப்ராய நிச்சயத்தில் தோஷம் உண்டாகிறது. இவ்வளவு பிரத்யய சந்ததி அவித்தையை நிவிர்த்தி செய்யக்கூடியது என்று நிச்சயமாய் அறியாததால் சாஸ்திரத்தின் அர்த்தத்தை (தாத்பரியத்தை) நிச்சயமாக அறியாதது இஷ்டமாகாது.
பூர்வ- அவ்வாறானால் பிரத்தியய சந்ததி மாத்திரமாய் இருப்பதால் சாஸ்த்திரார்த்தம் நிச்சயமாகுமே எனில்?
ஸித்தாந்தீ- அவ்வாறு அல்ல. ஆரம்ப பிரத்யயத்திற்கும் கடைசி பிரத்யயத்திற்கும் விசேஷம் ஒன்றும் தனியாக இல்லை. முதல் வித்யா பிரத்யய சந்ததிக்கும் மரணமுடிவு வரையிலும் உள்ள பிரத்யய சந்ததிக்கும் தனியாக வேறு விசேஷமில்லாததால் ஆத்யந்த பிரத்யயங்களுக்கு முன்பு கூறிய இரண்டு தோஷங்கள் உண்டாகும்.
பூர்வ- இவ்வாறு இருக்கும்பொழுது நிவர்த்தி செய்யமுடியாதே எனில்?
ஸித்தாந்தீ- அவ்வாறு அல்ல“तस्मात्तत्सर्वमभवत्” (தஸ்மாத்தத்சர்வமபவத்) என்று சுருதியினாலும்“भिद्यते ह्य्दयग्रन्थिः” (பித்யதே ஹ்ருதயகிரந்தி:)“तत्र को मोहः” (தத்ர கோ மோஹ:) ஸ்மிருதிகளாலும் சித்திக்கிறது.
பூர்வ- அர்த்தவாதம் எனில்?
ஸித்தாந்தீ- அவ்வாறு கூறுவது சரியல்ல. ஏனெனில் எல்லா சாஸ்த்ர சாகைளின் உபநிஷத்துக்கள் அர்த்தவாதமாகிவிடும். ஏனெனில் எல்லா சாகைகளின் உபநிஷத்துக்களும் இந்த அர்த்தத்திலேயே முடிகின்றது.
பூர்வ- பிரத்யக்ஷ பிரமாணத்தால் அறியப்படும் ஆத்மாவுடன் சம்பந்தப்பட்டதால் அதற்கு அர்த்தவாதத்துவம் ஏற்படும் எனில்?
ஸித்தாந்தீ- அவ்வாறு அல்ல. இதனுடைய பரிகாரம் முன்பே கூறப்பட்டுவிட்டது. அவித்யா, சோகம், மோகம், பயம் முதலிய தோஷங்களின் நிவர்த்தி பிரத்யக்ஷம் என்று கூறப்பட்டது. இதன் பரிஹாரம் ஆகும். ஆகையால் ஆதி அந்தமோ, சந்ததி அசந்ததியோவாக இருந்தாலும் அந்த விஷயத்தில் சங்கை இல்லை. ப்ரஹ்ம ஞானத்தால் அவித்யை முதலிய தோஷங்களின் நிவர்த்தி பலனே முடிவானதாகிறது. எது அவித்யை முதலிய தோஷ நிவர்த்தி பலனை உண்டாக்கும் பிரத்யயம் ஆதி அந்தமோ, சந்ததி அசந்ததியோ இருந்தாலோ அது வித்யா என்று அறிய்பபடுவதால் இதில் சந்தேஹம் என்பது வாசனைக்குக் கூட இல்லை.
விபரீதஞானமும், அதன் காரியமும் காணப்படுவதால் ஆத்மஞானம் அவித்தையை நிவர்த்திக்கவில்லை என்று கூறுவது சரியல்ல. ஏனெனில் அது ப்ராரப்தத்தின் ஸ்திதியின் காரணமாகும். எந்தக் கர்மத்தினால் வித்வான்களுடைய சரீரம் ஆரம்பித்ததோ அந்த ரூபத்தால் எந்த விபரீத ஞானமும் ராகம் முதலிய தோஷங்களுடன் கூடி பலனைக் கொடுப்பதில் சாமர்த்தியம் உள்ளதாய் இருக்கின்றது. எது வரை சரீரம் நீங்கவில்லையோ அதுவரை பலபோகத்தின் அங்கரூபமாய் விபரீதஞானமும், ராகம் முதலிய தோஷங்களும் காணப்படுகின்றன. ஏனெனில் விடுபட்ட அம்புபோல் இந்த சரீரத்தின் ஆரம்பத்திற்கு காரணமாய் இருந்த கர்மம் விடுபடும்வரை பலனை அளிப்பதில் பிரவர்த்திக்கும். ஆகையால் ஞானம் அதற்கு விரோதி அல்லாததால் அதை நிவர்த்திக்காது. ஆனால் எதை நிவர்த்தி செய்கிறது? ஸ்வ ஆஸ்ரயமாய் இருப்பதால் ஸ்வாத்ம விரோதி அவித்யா காரியம் எழும்பொழுது அதை தடுக்கிறது. ஏனெனில் அது அநாகதமாயும், ப்ராரப்தத்திற்கு அதீதமாயும் இருக்கின்றது.
மேலும், ப்ரஹ்மவித் நிர்விஷயமாய் இருப்பதால் விபரீதஞானம் உண்டாவதில்லை. விஷயத்தின் விசேஷ ஸ்வரூபத்தின் நிச்சய திடஞானம் ஏற்படாதபொழுது சாமான்ய ரூபத்தை ஆஸ்ரயித்து உண்டாகும் விபரீதஞானம் சுத்தியில் ரஜதம் போல் உண்டாகிறது. ஆனால் விஷயத்தின் விசேஷ ஸ்வரூபம் நிச்சயம் ஆனவுடன் அந்த திருஷ்டியில் எல்லாவித விபரீதஞானத்தின் ஆஸ்ரயத்தின் பாதகமானது ஏற்பட்டவுடன் முன்புபோல் தோன்றுவது சம்பவிக்காது. எவ்வாறு எனில் சுத்தி முதலியவைகளில் சம்யக்ஞானம் ஏற்பட்டவுடன் ரஜதத்தின் பிரமை காணப்படுவதில்லை.
ஞானம் உதயமாவதற்கு முன் விபரீத ஞானத்தினால் உண்டான சம்ஸ்காரங்களினால் விபரீத ஞானமாகிய ஆபாச ஸ்மிருதிகளினால் உண்டாகும் விபரீத ஞானபிராந்தியை நாம் எதிர்பார்க்காமலேயே உண்டாக்குகிறது. எவ்வாறு நாம் அறிந்த திசையை அறிந்து இருந்தாலும் நாம் அறியாமலேயே திக் பிரமை ஏற்படுகிறதோ அவ்வாறு. நல்ல ஞானம் உடையவனாய் இருந்தாலும் முன்பு போல் விபரீதஞானம் உண்டாகிறது. நல்ல ஞானத்திலும் விசுவாசம் இல்லாததால் சாஸ்த்திர தாத்பரியத்திலும் ஞானம் முதலியவைகளில் பிரவர்த்திப்பது கடினமானதாகும். ஆகையால் எல்லாப் பிரமாணமும் அப்ரமாணம் ஆகிவிடும். இவ்வாறு இருக்கும்பொழுது பிரமாணத்திற்கும் அப்பிரமாணத்திற்கும் வித்யாசம் இல்லாமல் ஆகிவிடும்.
அந்த இவைகளால் ஸம்யக்ஞானம் ஏற்பட்ட உடனேயே ஏன் சரீரம் விழவில்லை. எதனால்? என்ற சங்கையை நீக்குவதற்காக இந்த பரிஹாரம் கூறப்படுகிறது. ஞானம் ஏற்படுவதற்கு முன்னும், பின்னும், அந்த சமயத்திலும் வேறு ஜன்மாக்களில் சம்பாதித்த கர்மங்களின் பிரவர்த்தித பலன்களின் நாசம் பலப்பிராப்தியின் விக்னத்தை நிஷேதிக்கும் சுருதியினால் சித்திக்கிறது.“क्षीयन्ते चास्य कर्माणि” (க்ஷீயந்தே சாஸ்ய கர்மாணி)“तस्य तावदेव चिरम्” (தஸ்ய தாவதேவ சிரம்),“सर्वे पाप्मानः प्रदूयन्ते” (சர்வே பாப்மான: பிரதூயந்தே)“तं विदित्वा न लिप्यते कर्मणा पापकेन” (தம் விதித்வா ந லிப்யதே கர்மணா பாபகேன),“एतमु हैवैते न तरतः” (ஏதமு ஹைவைதே நதரத:)“नैनं कृताकृते तपतः” (நைனம் க்ருதாக்ருதே தபத:)“एतं ह वाव न तपति” (ஏதம் ஹ வாவ ந தபதி),“न बिभेति कुतश्चन” (ந பிபேதிகுதஷ்சன) ஆகிய ஸ்ருதிகளாலும்,“ज्ञानाग्निः सर्वकर्माणि भस्मसात्कुरुते” (ஞானாக்னி: சர்வகர்மாணி பஸ்மசாத்குருதே) என்ற ஸ்ம்ருதி வாக்கியங்களாலும் சித்திக்கின்றது.
எது ருணத்தினால் (கடன்பட்டதால் கடமையினால்) பந்தப்பட்டான் என்று கூறுவது சரியல்ல. ஏெனனில் ருணமானது அவித்யா விஷயமாகும். அவித்வானே ருணியாவான். ஏெனனில் அவனுக்கு கர்த்ருத்வாதிகள் இருக்கின்றன.“यत्र वा अन्यदिव स्यात्तत्रान्योऽन्यत्पश्येत्” (யத்ர வா அன்யதிவ ஸ்யாத்தத்ர அன்யோऽன்யத்பச்யேத்) என்று கூறப்போகிறது. ஆத்மா எனப்படும் அநந்ய ஸத்வஸ்து எங்கு அவித்யை உள்ளதோ அங்கு அந்யம்போல் தோன்றும். எவ்வாறு எனில் கண் ரோகத்தினால் இரண்டு சந்திரன் தோன்றுவது போல் ஆகும். அங்கு அவித்தையினால் ஏற்பட்ட அநேக காரகங்களை அபேக்ஷிக்கும் தர்சனம் முதலிய கர்மங்கள். அவ்வாறே அவற்றின் பலனும் காண்பிக்கப்படுகிறது.“तत्रान्योऽन्यत्पश्येत्” (யத்ரான்யோ அன்யத்ஷ்யேத்) என்பது முதலியவைகளால்.
எங்கு மறுபடியும் வித்யா இருக்கும் பொழுது அவித்தையினால் ஏற்பட்ட அநேகத்துவமாகிய பிரமை நீங்கும்பொழுது“तत्केन कं पश्येत्” (தத்கேன கம் பƒயேத்) என்று கர்மம் சம்பவிக்காததைத் தெரிவிக்கிறது. ஆகையால் கர்மம் சம்பவிக்கும் பொழுது அவித்யா விஷயத்துவம் ருணத்துவம், மற்றபடி இல்லை. அதைக் குறித்து மேலே விளக்கப்போகின்ற வாக்கியங்களால் விஸ்தாரமாக விளக்குகிறேன்.
அதைக் குறித்து அவ்வாறே இந்த மந்திரத்திலும் கூறப்படுகிறது. மேலும் எந்த ஒரு அப்ரஹ்மவித் தன்னைத் தவிர வேறு எந்த ஒரு தேவதையை உபாசனை செய்கின்றானோ அதாவது ஸ்துதி, நமஸ்காரம், யாகம், பலி, உபஹாரம், ப்ரணிதானம், த்யானம் முதலியவைகளால் உபாசிக்கின்றானோ அதன் (தேவதையின்) குண பாவங்களை அடைந்தவனாய் இருக்கின்றான். அந்த அநாத்மா என்னைவிட வேறாய் இருக்கிறது. என்றும் நான் உபாசிக்கும் அதிகாரியாய் வேறாய் இருக்கின்றேன், என்றும் ஆகையால் நான் ருணித்துவத்திற்காக நான் பிரதி உபகாரம் செய்யவேண்டும் என்று இவ்வாறு பாவித்து உபாசனை செய்கின்றான். இவ்வாறு பாவிப்பவன் தத்துவத்தை அறியமாட்டான்.
இவ்வாறான வித்வான் அவித்யா தோஷத்துடன் கூடியவன் மாத்திரமல்ல. பின்மேலும் எவ்வாறானவன்? எவ்வாறு எருது, பசு முதலியவைகள் வாஹனமாதல், (பால்) கரத்தல் முதலிய உபகாரங்கள் கூடியதாய் இருக்கிறதோ அவ்வாறே யக்ஞம் முதலிய அநேக உபகாரங்களால் ஒவ்வொரு தேவதைகளுக்கும் போகங்களாவதால் (அவைகளுக்கு பசுவாகும்). ஆகையால் பசுவைப்போல் எல்லா பலன்களைத் தரும் கர்மங்களுக்கு அதிகாரியாகின்றான்.
இந்த அவித்வானுக்கு வர்ணாச்ரம முதலிய விபாகங்களால் அதிகாரிக்கு சாஸ்திரத்தில் கூறப்பட்டவாறே கேவலம் கர்மா ஆகிய கர்மங்களின் காரியங்கள் மனுஷ்யத்துவத்திலிருந்து ப்ரஹ்மா வரையிலும் மிகவும் உத்க்ருஷ்டமானது. (மேலானது) சாஸ்திரத்திற்கு விருத்தமானதும் ஸ்வபாவமானதும் ஆன காரியம் மனிதனிலிருந்து ஸ்தாவர வரையிலுமானது அதோகதியாகும். எவ்வாறு இதுவோ அவ்வாறு“अथ त्रयो वाव लोकाः” (அத த்ரயோ வாவ லோகா:) என்பன முதலியவைகளால் இந்த அத்யாயத்தின் முடிவில் நல்லவகையில் வர்ணனை செய்வோம்.
ப்ரஹ்மவித்யாவின் (ஞானத்தின்) காரியம் சர்வாத்ம பாவத்தை அடைவதே என்பது சுருக்கமாக காட்டப்பட்டது. இந்த எல்லா உபநிஷத்துக்களும் வித்யை, அவித்யை (ஞானம், அக்ஞானம்) இவைகளின் விபாகத்தை (வேற்றுமையை) எடுத்து காட்டுவதிலேயே முடிந்துவிடுகிறது. எல்லா சாஸ்திரங்களின் அபிப்பிராயம் எவ்வாறு உள்ளதோ அவ்வாறு இனி காண்பிப்போம் (விளக்குகிறோம்).
எதனால் இவ்வாறு கூறப்பட்டதோ அதனால் அவித்யையை உடைய புருஷனைக்குறித்து தேவர்கள், விக்னமோ அனுக்கிரஹமோ செய்ய ஈடுபடுகிறார்கள் என்பது காண்பிக்கப்படுகிறது. எவ்வாறு உலகில் அநேக பசு குதிரை முதலிய பசுக்கள் (மிருகங்கள்) அதிகாரியாகிய மனிதனை தன்னுடைய எஜமானனாகவும், காப்பாற்றுவதாகவும் இருக்கிறதோ அவ்வாறு அநேக பசுக்களுக்கு சமானமான ஒவ்வொரு அக்ஞானி புருஷன் தாங்கி காப்பாற்றுகின்றான். தேவர்கள் என்று கூறியது மற்ற பித்ருகணம் முதலியவைகளுக்கு உபலக்ஷணமாகும். என்னைவிட வேறான இந்திரன் முதலிய தேவர்கள் என்னை ஆள்பவர்கள். நான் அவர்களுக்கு சேவகனாய் இருந்து ஸ்துதி நமஸ்காரம், அவ்வாறே யக்ஞம் முதலியவைகளால் ஆராதனை செய்து அவர்களால் அளிக்கப்படும் போகம், மோக்ஷம் ஆகிய பலன்களை அடைவேனாக என்று இவ்வாறு அக்ஞானி சங்கல்பம் செய்கின்றான்.
இவ்வாறு இருக்கும் பொழுது எவ்வாறு உலகில் எந்த ஒரு அநேக பசுக்களை உடையவன் ஒரு பசு சென்றுவிட்டது என்று அறிந்தபின் அதாவது புலி முதலியவைகளால் இழுத்துச் செல்லப்பட்டது என்று அறிந்தபின் எவ்வாறு மிகவும் வருத்தப்படுவானோ அவ்வாறு குடும்பஸ்தன் அநேக பசுக்கள் திருடப்பட்டதை அறிந்தவனுக்கு சமானமாய் அநேக பசுக்களின் ஸ்தானீயமான ஒரு புருஷன் பசு பாவத்திலிருந்து மேன்மை அடைவதை அறிந்து தேவர்கள் பிரியப்படமாட்டார்கள் என்பதில் என்ன ஆச்சரியம். ஆகையால் அதில் தேவர்களுக்கு இஷ்டமில்லை. அது என்ன? அந்த ப்ரஹ்மாத்மதத்வத்தை எவ்வகையிலாவது மனிதன் அறிந்து கொண்டால் என்பதாகும். அவ்வாறே பகவான் வியாசர் அனுகீதையாகிய ஸ்ம்ருதியில் இவ்வாறு கூறுகிறார்- ‘(கிரியாவத்பிர்ஹி கௌந்தேய தேவலோக: சமாவிருத:! ந சைததிஷ்டம் தேவானாம் மர்த்யைருபரி வர்த்தனம்)’ (ஹே! கௌந்தேய தேவலோகம் கர்மத்திலே ஈடுபட்டவர்களால் நன்கு பராமரிக்கப்படுகிறது. மனிதர்கள் அதைவிட மேலான பதவிக்கு போவது தேவர்கள் விரும்புவதில்லை).
ஆகையால் தேவகணங்கள் இவ்வாறு நினைத்து நமக்கு உபயோகம் உள்ளவர்களாய் மனிதர்கள் இருப்பதால் அவர்கள் நம்மைவிட மேலே போய்விடுவார்கள். ஆகையால் நாம் அவர்களை பசுக்களை புலியிடமிருந்து வெகு தூரத்தில் வைப்பது போல் இந்த மனிதர்களை தரஹ்மஞானத்திலிருந்து வெகு தூரமாய் விலக்கி வைப்பதற்காக நாம் விக்னம் செய்யவேண்டும் என்று கருதினார்கள். எதிலிருந்து விடுபட நினைக்கிறார்களோ அதில் சிரத்தை முதலிய சாதனங்கள் உடையவர்களாயும் எதை விட விரும்பவில்லையோ அதில் அசிரத்தை கொள்ள செய்தார்கள். ஆகையால் மோக்ஷத்தை அடையவிரும்பும் புருஷன் தேவாராதனை உடையவனாயும், ஸ்ரத்தா பக்தியிலேயே ஈடுபட்டவனாயும், தேவகணங்களுக்கு பிரியமானவராயும், அவ்வாறே ஞானப் பிராப்திக்கு சாதனங்களான ஸ்ரவணம் முதலியவைகளிலும் அல்லது அதன் பலனாகிய ஞானத்திலும் பிரமாதம் (சோம்பல்) அற்று தீவிரமாய் முயற்சி செய்யவேண்டும். இங்கு தேவதைகளுக்கு பிரியமற்ற பாவத்தை கூறும் வாக்கியத்தால் காகூக்தி மூலமாய் காண்பிக்கப்பட்டதாய் ஆகிறது. (காகு(काकु) என்றால் பயம், சோகம் முதலியவைகளால் குரல் நடுங்குவதைக் குறிக்கிறது. இந்த பதத்தால் தேவர்களின் அப்பிரியத்தைக் குறிக்கிறது.)
“आत्मेत्येवोपासीत” (ஆத்மேத்யேவோபாசீத) என்று சாஸ்த்திரத்தின் அர்த்தம் சுருக்கமாக வர்ணிக்கப்பட்டது. அந்த அர்த்தவாதத்துடன் வியாக்கியானம் செய்ததை“तदाहुर्यद्ब्रह्मविद्यया” (தழ்ாஹுர்ப்ரஹ்மவித்யயா) என்பது முதலியவைகள் சம்பந்தம், ப்ரயோஜனம் கூறப்படுகிறது.“अथ योऽन्यां देवतामुपास्ते” (அத யோஅன்யாம் தேவதாமுபாசதே) என்பன முதலியவைகளால் அவித்யையினால் சம்சார அதிகாரித்துவம் கூறப்பட்டது. இவ்வாறு இருக்கும் பொழுது அக்ஞானி ரிணீ (கடன் பட்டவன்) ஆக ஆகின்றான். அதாவது பசுவிற்கு சமானமாய் தேவ கர்மங்களுக்கு கர்த்தவ்ய தன்மை உடையவனாவதால் அவன் பரதந்திரன் ஆகின்றான்.
அ.கை- அவ்வாறு ஆனால் கர்மங்களைச் செய்வதின் காரணம் என்ன? வர்ணாஸ்ரமங்கள் அதில் எந்த ஆஸ்ரமத்தவர்கள், என்பதற்காக ஆரம்பிக்கப்படுகிறது. வர்ணரூப நிமித்த சம்பந்த கர்மங்களில் பரதந்திரமான சம்சாரியே அதிகாரியாகின்றான். இந்த அர்த்தத்தைத் தெரிவிப்பதற்காகவே அக்னி சர்கத்திற்கு அடுத்து இந்திரன் முதலிய சர்க்கங்களைக்குறித்துக் கூறப்படவில்லை. பிரஜாபதியின் சிருஷ்டியை பூர்த்தி செய்வதற்காக அக்னி சர்க்கம் விளக்கப்பட்டது. இந்த இந்திரன் முதலிய சர்க்கங்கள் அதிலேயே (அந்தர்கதமாய்) அறிந்து கொள்ளவேண்டும் ஏனெனில் அதன் சேஷமாய் இருப்பதால் ஆகும். இங்கு அவித்வான்களுக்காக கர்ம அதிகாரத்தில் ஹேதுவைக் காட்டுவதற்காக அது வர்ணிக்கப்படுகிறது.