अद्वैतभारती

मूलमात्रम् · The Advaitabharati files do not have this passage yet; the Sanskrit is from Advaita Sharada, and there is no translation.

मन्त्रः २०மந்த்ர꞉ 20 / २८28

किन्देवतोऽस्यां प्राच्यां दिश्यसीत्यादित्यदेवत इति स आदित्यः कस्मिन्प्रतिष्ठित इति चक्षुषीति कस्मिन्नु चक्षुः प्रतिष्ठितमिति रूपेष्विति चक्षुषा हि रूपाणि पश्यति कस्मिन्नु रूपाणि प्रतिष्ठितानीति हृदय इति होवाच हृदयेन हि रूपाणि जानाति हृदये ह्येव रूपाणि प्रतिष्ठितानि भवन्तीत्येवमेवैतद्याज्ञवल्क्य ॥ २० ॥கிந்தே3வதோ(அ)ஸ்யாம் ப்ராச்யாம் தி3ஶ்யஸீத்யாதி3த்யதே3வத இதி ஸ ஆதி3த்ய꞉ கஸ்மிந்ப்ரதிஷ்டி2த இதி சக்ஷுஷீதி கஸ்மிந்நு சக்ஷு꞉ ப்ரதிஷ்டி2தமிதி ரூபேஷ்விதி சக்ஷுஷா ஹி ரூபாணி பஶ்யதி கஸ்மிந்நு ரூபாணி ப்ரதிஷ்டி2தாநீதி ஹ்ருத3ய இதி ஹோவாச ஹ்ருத3யேந ஹி ரூபாணி ஜாநாதி ஹ்ருத3யே ஹ்யேவ ரூபாணி ப்ரதிஷ்டி2தாநி ப4வந்தீத்யேவமேவைதத்3யாஜ்ஞவல்க்ய ॥ 20 ॥

தமிழ்இம்மந்திரத்தின் தமிழ்ப் பொருள் மூலத்தில் இல்லை.
संस्कृतम्
தமிழ்
किन्देवतः का देवता अस्य तव दिग्भूतस्य । असौ हि याज्ञवल्क्यः हृदयमात्मानं दिक्षु पञ्चधा विभक्तं दिगात्मभूतम् , तद्द्वारेण सर्वं जगत् आत्मत्वेनोपगम्य, अहमस्मि दिगात्मेति व्यवस्थितः, पूर्वाभिमुखः — सप्रतिष्ठावचनात् ; यथा याज्ञवल्क्यस्य प्रतिज्ञा तथैव पृच्छति — किन्देवतस्त्वमस्यां दिश्यसीति । सर्वत्र हि वेदे यां यां देवतामुपास्ते इहैव तद्भूतः तां तां प्रतिपद्यत इति ; तथा च वक्ष्यति — ‘देवो भूत्वा देवानप्येति’ (बृ. उ. ४ । १ । २) इति । अस्यां प्राच्यां का देवता दिगात्मनस्तव अधिष्ठात्री, कया देवतया त्वं प्राचीदिग्रूपेण सम्पन्न इत्यर्थः । इतर आह — आदित्यदेवत इति ; प्राच्यां दिशि मम आदित्यो देवता, सोऽहमादित्यदेवतः । सदेवा इत्येतत् उक्तम् , सप्रतिष्ठा इति तु वक्तव्यमित्याह — स आदित्यः कस्मिन्प्रतिष्ठित इति, चक्षुषीति ; अध्यात्मतश्चक्षुष आदित्यो निष्पन्न इति हि मन्त्रब्राह्मणवादाः — ‘चक्षोः सूर्यो अजायत’ (ऋ. सं. १० । ९० । १३) ‘चक्षुष आदित्यः’ (ऐ. उ. १ । १ । ४) इत्यादयः ; कार्यं हि कारणे प्रतिष्ठितं भवति । कस्मिन्नु चक्षुः प्रतिष्ठितमिति, रूपेष्विति ; रूपग्रहणाय हि रूपात्मकं चक्षुः रूपेण प्रयुक्तम् ; यैर्हि रूपैः प्रयुक्तं तैरात्मग्रहणाय आरब्धं चक्षुः ; तस्मात् सादित्यं चक्षुः सह प्राच्या दिशा सह तत्स्थैः सर्वैः रूपेषु प्रतिष्ठितम् । चक्षुषा सह प्राची दिक्सर्वा रूपभूता ; तानि च कस्मिन्नु रूपाणि प्रतिष्ठितानीति ; हृदय इति होवाच ; हृदयारब्धानि रूपाणि ; रूपाकारेण हि हृदयं परिणतम् ; यस्मात् हृदयेन हि रूपाणि सर्वो लोको जानाति ; हृदयमिति बुद्धिमनसी एकीकृत्य निर्देशः ; तस्मात् हृदये ह्येव रूपाणि प्रतिष्ठितानि ; हृदयेन हि स्मरणं भवति रूपाणां वासनात्मनाम् ; तस्मात् हृदये रूपाणि प्रतिष्ठितानीत्यर्थः । एवमेवैतद्याज्ञवल्क्य ॥கிந்தே3வத꞉ கா தே3வதா அஸ்ய தவ தி3க்3பூ4தஸ்ய । அஸௌ ஹி யாஜ்ஞவல்க்ய꞉ ஹ்ருத3யமாத்மாநம் தி3க்ஷு பஞ்சதா4 விப4க்தம் தி3கா3த்மபூ4தம் , தத்3த்3வாரேண ஸர்வம் ஜக3த் ஆத்மத்வேநோபக3ம்ய, அஹமஸ்மி தி3கா3த்மேதி வ்யவஸ்தி2த꞉, பூர்வாபி4முக2꞉ — ஸப்ரதிஷ்டா2வசநாத் ; யதா2 யாஜ்ஞவல்க்யஸ்ய ப்ரதிஜ்ஞா ததை2வ ப்ருச்ச2தி — கிந்தே3வதஸ்த்வமஸ்யாம் தி3ஶ்யஸீதி । ஸர்வத்ர ஹி வேதே3 யாம் யாம் தே3வதாமுபாஸ்தே இஹைவ தத்3பூ4த꞉ தாம் தாம் ப்ரதிபத்3யத இதி ; ததா2 ச வக்ஷ்யதி — ‘தே3வோ பூ4த்வா தே3வாநப்யேதி’ (ப்3ரு. உ. 4 । 1 । 2) இதி । அஸ்யாம் ப்ராச்யாம் கா தே3வதா தி3கா3த்மநஸ்தவ அதி4ஷ்டா2த்ரீ, கயா தே3வதயா த்வம் ப்ராசீதி3க்3ரூபேண ஸம்பந்ந இத்யர்த2꞉ । இதர ஆஹ — ஆதி3த்யதே3வத இதி ; ப்ராச்யாம் தி3ஶி மம ஆதி3த்யோ தே3வதா, ஸோ(அ)ஹமாதி3த்யதே3வத꞉ । ஸதே3வா இத்யேதத் உக்தம் , ஸப்ரதிஷ்டா2 இதி து வக்தவ்யமித்யாஹ — ஸ ஆதி3த்ய꞉ கஸ்மிந்ப்ரதிஷ்டி2த இதி, சக்ஷுஷீதி ; அத்4யாத்மதஶ்சக்ஷுஷ ஆதி3த்யோ நிஷ்பந்ந இதி ஹி மந்த்ரப்3ராஹ்மணவாதா3꞉ — ‘சக்ஷோ꞉ ஸூர்யோ அஜாயத’ (ரு. ஸம். 10 । 90 । 13) ‘சக்ஷுஷ ஆதி3த்ய꞉’ (ஐ. உ. 1 । 1 । 4) இத்யாத3ய꞉ ; கார்யம் ஹி காரணே ப்ரதிஷ்டி2தம் ப4வதி । கஸ்மிந்நு சக்ஷு꞉ ப்ரதிஷ்டி2தமிதி, ரூபேஷ்விதி ; ரூபக்3ரஹணாய ஹி ரூபாத்மகம் சக்ஷு꞉ ரூபேண ப்ரயுக்தம் ; யைர்ஹி ரூபை꞉ ப்ரயுக்தம் தைராத்மக்3ரஹணாய ஆரப்3த4ம் சக்ஷு꞉ ; தஸ்மாத் ஸாதி3த்யம் சக்ஷு꞉ ஸஹ ப்ராச்யா தி3ஶா ஸஹ தத்ஸ்தை2꞉ ஸர்வை꞉ ரூபேஷு ப்ரதிஷ்டி2தம் । சக்ஷுஷா ஸஹ ப்ராசீ தி3க்ஸர்வா ரூபபூ4தா ; தாநி ச கஸ்மிந்நு ரூபாணி ப்ரதிஷ்டி2தாநீதி ; ஹ்ருத3ய இதி ஹோவாச ; ஹ்ருத3யாரப்3தா4நி ரூபாணி ; ரூபாகாரேண ஹி ஹ்ருத3யம் பரிணதம் ; யஸ்மாத் ஹ்ருத3யேந ஹி ரூபாணி ஸர்வோ லோகோ ஜாநாதி ; ஹ்ருத3யமிதி பு3த்3தி4மநஸீ ஏகீக்ருத்ய நிர்தே3ஶ꞉ ; தஸ்மாத் ஹ்ருத3யே ஹ்யேவ ரூபாணி ப்ரதிஷ்டி2தாநி ; ஹ்ருத3யேந ஹி ஸ்மரணம் ப4வதி ரூபாணாம் வாஸநாத்மநாம் ; தஸ்மாத் ஹ்ருத3யே ரூபாணி ப்ரதிஷ்டி2தாநீத்யர்த2꞉ । ஏவமேவைதத்3யாஜ்ஞவல்க்ய ॥
இப்பகுதிக்கு மொழிபெயர்ப்பு இன்னும் இல்லை.