Taittirīya Saṃhitā

तै . सं . I. 2. 11. 2 and वाज . सं . V. 8° p. 1151 ṇ 2562. The वाज . सं . and शतपथ III. 4. 4. 23-25 read अयाशया , रज : शया and हरिशया .

तै . सं . I. 2. 1. 2; शवर on PMS. II. 1. 48 says अयेष्ठ कार्य मतिष्यम् , पत्र निराकाक्षणां संनिधौ परिपूरणसमर्थं श्रूयते । पथा चितिप्त्ति ... पछिमिमिति । ... एकवाक्यौ पुनातुशव्दः पुनः पुनरुरूतिः । तेनावच्छकानो यच पुनातुशव्दः प्रस्तुतस्य लेनेकवाक्यत्वाद्गच्छिद्रोणेत्युपपन्नं प्रयोकय्यः । ... स च पुनातुशव्दो - पच्छिद्रणेत्यनेन विशिष्टः । तेन पुनातुशव्देन साछयेण नियोजतः सर्व निराकांचिकीनया ।

तै . सं . I. 2. 13. 1, काठकसंहिता II. 51 and XV. 36, वाज . सं . 11. 4, मै . उप . II. 4. Ṛg. I. 18. 7 is यस्मादृते न सिध्यति यज्ञो विपश्चितश्चन । स धीनां योगमिन्वति ॥ युञ्जानाः प्रथर्म मनस्तत्वाय सविता धियः । अग्नेर्ज्योतिर्निचाय्य पृथिव्या अध्याभरत् । तै . सं . IV. 1. 1, वाज . सं . XI, 1 and मै . उप . II. 1

तै . सं . I. 3.8. 1 reads ' से ते प्राणो बायुना '. It is probable that Sabara quotes from memory or sets out the mantra from the Mai. saṃhitā I. 2. 15 which reads से ते वापुर्यात् .

तै . सं . I. 5. 3 and in I. 5. 4 it is stated सर्पो वै जीर्यन्सोऽद - म्यस्त स एतं कस्तंगोः काद्रवेयो मन्त्रमपश्यत् ... सर्पराज्यायाश्चग्निमाष्टेभ्यमावसि (III. 4) ' भूर्मिर्भूत्वात्मेति चतस्त्रः सर्पराज्यः .' The formulæ called gharmasirasi are set out in Āp. śr. V. 12. 1 and Satyāsādha III. 4. They occur in तै . ब्रा . I. 1. 7 and are : धर्मः शिरस्तद्यवमग्निः सं प्रियः पशु - भिर्भुवन् । छावितोकाय तनायय यच्छ || बातः प्राणस्तद्यवमग्निः सं प्रियः पशुभिर्भुवन् । स्पर्धते तोकाय तनयाय पितृं पशु || अर्कैश्वक्षुस्तद्द्द्हो सूर्यस्तद्यवमग्निः सं प्रियः पशुभिर्भुवन् । गृध्रं शुक्रं पथः शुष्का तनूः शुक्रं ज्योतिरज्जसं तेन मे वीर्य वि तेन स्वाहेऽग्निनामेत्ते धर्मः ... यच्छ is repeated when establishing गार्हपत्य , बातः प्राण ... पच , when establishing अन्वाहार्यपचन (' दक्षिणाग्नि ') and अर्कश्चक्षु ... ब्रह्मणा when establishing आहवनीय . Vide तै . ब्रा . I. 1. 8 for thiṣ The Gārhapatya mound is circular, that of the Āhavantya is square and that of the Dakṣiṇāgni is semi-circular. All three are about one square aratni in area.

तै . सं . I. 5. 1. 1), ‘ स आत्मनो वपाछ्वच्छ्रेयस्तत् ’ ( तै . सं . II. 1. 1), ‘ देवा वै देवयजनमध्यवसाय दिशो न प्राजानन् ’ ( तै . सं . ( Continued on next page )

तै . सं . I. 5. 2.; काठकसंहिता IX. 2 (reads the words as वीरहा ... क्षुत्तुदादयते ).

तै . सं . I. 5. 10. 1. This is differently read in other संहिता s o. g. फाटक VII. 3 reads ' दधृतुर्वन्द्रे । तरर्व गोपाया पुनर्ववे ते वयं बिभर्राम सह नाम . This verse is quoted in nāmakaraṇa by several sūtras, e. g. Bhār. I. 26. H. D. 31

तै . सं . I. 6. 3. 3. On this सायण has in the coṃ the clear and interesting note ' एक एव वायु : पञ्चधा भिन्नान्नाडिद्वारा प्राणादिनामानि बिभर्त्ति। स्थानभेदुः केचिद्वचुः। हदि प्राणौ मूर्धानि संस्थितः। उदानः कण्ठदेशस्थो व्यानः सर्बशरीरगः। एति। उच्छ्वासनिःश्वासौ प्राणापानौ। मलमुत्रोपचारः पातनमपनव्यान्यापारः । शुक्रऊपासरस्य शरीरे सामान्येन धारयित्वाविकृद्धान्न्यापारौ। कृत्स्नासु शरीरासु नाडीषु व्याप्य प्राणापानौपुष्याणौ वाजे व्यानव्यापारः ' । Then सायण relies on छा . उप . I. 3. 3 प्राणेति स प्राणः यदपनिमित्तं सोऽपानः। अथ यः प्राणापानयोः सन्धिः स व्यानः। यो व्यानः सा वाहूः . In connection with the parts of the animal to be offered in a sacrifice तै . सं . (III. 4. 1. 3–4) states: पुरस्ताद्ध नाग्नि प्राणं परिगृह्रापानुपनौ। यथा अञ्जोबधिष्टान्तानू विनिनुव्वने। एतानामान्नानान् आमानिधि - त्तिष्ठेति। एवमेव प्राण इतराण् प्राणान् पृथक् पृथगेव संनिधत्। पशुषुष्पेऽप्यानू। बहुधा ओजे शुकलनाडिाकायां प्राणः सर्वं प्रतिष्टते। महये हु समानाः। एष द्रोतुद्धमम् सर्वं नयति मश्च III. 4–5. H. D. 180

तै . सं . I. 6. 4. 1. Vide अप , IV. 12. 1.

तै . सं . I. 6. 5. 1. quoted in आश्व . I. 11. 6.

तै . सं . I. 6. 8. 2-3 ( स्मयश्च कपालानि च etc.). For these and other utensils required in Vedic sacrifices, vide H. of Dh. vol. II p. 985, ṇ 2233; vide also सू . मी . सू . XI. 3. 43-45 which establish that the Yajñapātras are to be kept from the day of Agnyādheya and that placing them on the body of the sacrificer after his death is pratipattikarma of the utensils and of the sacred fireṣ Vide शबर on जै . XI. 3. 45.

तै . सं . I. 7. 3. 1; यावतीर्वे देवालास्ताः सर्वा देवविदो ब्राह्मणेषु वसन्ति तस्माद् ब्राह्मणेष्वो देवेषु दिवे दिवे नमस्कार्यात् । आपस्तंब कीर्तिदेवता एव देवताः प्रीणाति । तै . आ . II. 15 and ‘ ब्राह्मणो वै सर्वदेवताः । ’ शतपथ XII. 4. 4. 6; तस्माद्ब्राह्मणो मुखेन वीर्यं करोति मुखतो हि सृष्टः । ताण्ड्यमहा - ब्रा . VI. 1. 6. Tho same idea is expressed in the उत्तररामचरित V. ‘ वाचि वीर्यं विजानात् .’

तै . सं . I. 8. 4. 1-2, वा . सं . III. 50 (with slight variations); compare अथर्ववेद III, 15. 6.

तै . सं . I. 8. 5. 2 ‘ पर्रेत पितर सोम्या गम्भीरैः पथिभिः पूर्वै । ' The 2nd half is different. The आश्व श्री II. 7. 8 says that he should pour a stream of water with this mantra on the pindas which represent the Fathers for the time being.

तै . सं . I. 8. 6. 1.

तै . सं . II. 1. 1), ‘ देवा वै देवयजनमध्यवसाय दिशो न प्राजानन् ’ ( तै . सं . ( Continued on next page )

तै . सं . II. 1. 5. 5 ऐन्द्राग्निं पुनरुत्सृज्यमालमेत य आ तृतीयात्पुरुषार्सां सोमं न पिबेत् ।

तै . सं . II. 1. 10. 1; vide also तै . सं . II. 1. 5. 5 ऐन्द्राग्निं पुनरुत्सृज्यमालमेत य आ तृतीयात्पुरुषार्सां सोमं न पिबेत् ।

तै . सं . II. 2. 6. 3; सोहं भगवते विदेहान्‌ ददामि मां चापि सह दास्याय । बृह . उ . IV. 4. 23; गो अश्वमिह महिमेत्याचक्षते हस्तिहिरण्यं दासभार्ये क्षेत्रण्यायतननानीति । छा . उ . VII. 24. 2. .

तै . सं . II. 3. 14, 3, .

तै . सं . II. 3. 12. 1.

तै . सं . II. 4. 6. 1–2. This occurs in relation to चित्रायाग in which seven subsidiary offerings are prescribed of which two are सारस्वत . सरस्वती means ‘ सरस्वतीदेवताकः सरस्वतदेवताकश्चैषो सारस्वतौ ’. The पू . मी . सू . is ‘ मुख्यक्रमेणांग - क्रमो सर्वकर्यात् ’ (V. 1. 14 वा .). याज्ञ . II. 135 mentions as heirs to a man dying sonless, his wife, daughter and parents ( पितरौ ). Suppose a man dies leaving his father and mother as nearest relatives, who should succeed, viz. whether mother should be preferred to father or vice versa or whether both should take the estate equally. The मिताक्षरा prefers the mother to the father, the Sṃ C. refers to this instance of सारस्वतौ पवतः and there being (Continued on next page)

तै . सं . II. 4. 9. 2.

तै . सं . II. 5.1.1.

तै . सं . II. 5. 2. 7. This passage is referred to by आप . ध . सू . II. 6. 14. 12 and बौ . ध . सू . II. 2. 5.

तै . सं . II. 5. 4. 4 गताश्री is to be explained as ‘ गता प्राप्ता श्रीर्येनासो , गता श्रीर्येनेति वा ’ coṃ on कात्या . IV. 13. 5.

तै . सं . II. 5. 11. 1.

तै . सं . II. 6. 10. This is called शंयुवाक् . Vide पा . I. 4. 29 on which the first वार्त्तिक is ' अनुशब्दादयः पुंसि ' and पतञ्जलि cites ' अनुशंवाकः शंयुवाकः ' as exampleṣ

तै . सं . II. 6. 10. 1–2.

तै . सं . III. 1. 9. 4. This passage is relied upon by आप . ध . सू . II. 6. 14. 11 and बौ . ध . सू . II. 2. 2.

तै . सं . III. 2. 6. Vide P. M. S. 1. 2. 5 and 18 on this and व्यवहारमयूख p. 202 (which says it is निषेधात्वादमात्रम् ). All that is meant is that, just as agnicayana in the air or sky is not on bare earth also is unknown and it should be done after placing a piece of gold on the grounḍ This is a stuti (laudation) of golḍ पूर्णाहुति is explained as पूर्णया जुह्वा आहुतिः by the coṃ on कात्यायनश्रौ . सू . IV. 10. 5. बबरः प्रावाहणिरुग्रयत वाचः प्रवदिता स्याममिति स एतं पञ्चरात्रमाहरत् तेनावयजत ततो वै स वाचः प्रवदितोऽभवत् । स एतं विद्वान् पञ्चरात्रेण यजते प्रवदितैव वाचो भवत्यथों एनं वाक्पतिं रियात् । तै . सं . VII. 1. 10. 2-3. प्रावाहण would mean 'son of प्रवहण '. Vide P. M. S., I. 2. 6 and 18 for thiṣ शबर remarks ' असदृष्टान्तेनाख्यानं स्तुत्यर्थेन स्तुतिर्वर्तमानोपकारित्वात् । तस्मादुपायदानामुन्मत्तस्य प्रलापमात्रभूतम् । ' सञ्जका . on I. 2. 10.

तै . सं . III. 3. 1. 2 and III. 5. 3. 2; also in हिरण्य . गृ . चौ . II. 5. 62 &c.

तै . सं . III. 4. 2, 6-7; ' अतुल्यणं वयत जोयुगपम् ' is the 3rd quarter of ऋ . X. 53.6.

तै . सं . III. 4. 5. 1; the Rāṣṭrabhrts are 22 ( क्रतावाष्कृतधामा ) in तै . सं III. 4. 7. 1. Other sūtras specify other mantras from their respective śākhāṣ

तै . सं III. 4. 7. 1. Other sūtras specify other mantras from their respective śākhāṣ

तै . सं . III. 4. 8. 4.

तै . सं . IV. 2. 3. 1.

तै . सं . IV. 2. 8. 3, काठकसंहि . 16. 15, वाज . सं . 13. 6–8 ( same verses in all in almost the same words ).

तै . सं . IV. 2. 9. 1 explains शर्कराणां कुड्डाणा - मामो मध्ये पुरुषप्रयत्नमन्तरेण या यत एव छिद्रमुक्ता सैव शर्करा स्वयमातृण्णा ।

तै . सं . IV. 5. 1-11, beginning with नमस्ते रुद्र मन्यव ; आयुष्यामन्त्र s are those like अथर्वणपरिशिष्ट XXXII. 9.

तै . सं . IV. 5. 4, 2.

तै . सं . IV. 6. 9. 3. The word sagotra is equal to samāna-gotra as stated by Pāṇini VI. 3.85 and sapinda and sapravara are similarly formeḍ

तै . सं . V. 1. 8. 1 has ' अमेध्यं वै माषाः '; vide H. of Dh. vol. III, p. 637 and note 1209 for Jaimini's sūtra and the quoitation from the Mit.

तै . सं . V. 1. 10. 3.

तै . सं . V. 3. 12. 1–2. The words सर्वे ...... यजते are quoted by Gaut. 19. 9. and Vaṣ 22. 6.

तै . सं . V. 3. 12. 2.

तै . सं . V. 4. 4. 1.

तै . सं . V. 4. 11 where several other patterns such as प्रउगचिति , उमयतःप्रउग , रथ - चक्र , द्रोण , श्मशान , समूढचिति are mentioneḍ H. D. 137

तै . सं . V. 6. 1. 2 and अथर्ववेद I. 33. 4 (only the first half).

तै . सं . V. 7. 6. 3-4.

तै . सं . V. 7. 7. 1-3; उत्कृष्ट - स्थाने प्रतिष्ठितं ज्ञानमेतेन हविष्पृतेन गन्तव्यं तत्र ह्येषोऽवकाशेन । तै . ब्रा . II. 5. 5.

तै . सं . VI. 1. 6. 3.

तै . सं . VI. 2. 7. 5 स होवाच मासेव विजानोयेवाह मनुष्यस्य हिततमं मन्ये यन्मां विजानीयात् त्रिशीर्षं त्वाष्ट्रमहंम्हनम - इन्द्राय सालावृकेभ्यः प्रायच्छम् । कौषी . ब्रा . उप . III. 1. अरुन्मुखान् is explained by शंकरानन्द as रुच्छदुः वेदाद्ययनं तेन उपनिषदर्थविचारः ... स येषां सुखं नास्ति स मदृषत्वप्रणवतामीवन्तः । The words इन्द्रो यतीन् ... प्रायच्छत् are quoted by मेधातिथि on मनु XII. 48 and he gives the gloss of some as ' मेषनिनिवत्तिः कुबिजनपदो यतयो नाम '. यतीनांमथनानां शीर्षाणि परापतन् । ते खर्जूर्रा अभवन् । तै . सं . II. 4. 9. 2.

तै . सं . VI. 3. 1. 3. This is quoted in Hir. gr., Bhār. gr. I. 26 and other gṛhya sūtraṣ

तै . सं . VI. 3. 10. 5.

तै . सं . VI. 5. 8. Here the portion spoken of is really that of the soma beverage. Vide बौ . ध . सू . II. 2. 47 for reliance on this passage and also हरदत्त ( on आप . ध . सू . II. 6. 14. 1) and सरस्वतीविलास (para. 21 and 336). Vide also शतपथब्रा . IV. 4. 2. 13 for a similar passage.

तै . सं . VI. 5. 8. 2.

तै . सं VI. 5. 10. 3. The निरुक्त III. 4 quotes this last sentence. Vide Vedic Index, vol. I. p. 487 for references to the views of Zimmer and otherṣ

तै . सं . VI. 6. 4. 3; vide also तै . सं . VI. 5. 1. 4 ‘ तस्मादेको बहुर्जाया विन्दते ;’ ‘ तस्मादेकस्य बहयो जाया भवन्ति नैकस्यै बहवः सहपतयः। ऐ . ब्रा . 12. 11.

तै . सं . VII. 1, 1, 5

तै . सं . VII. 1. 1. 6.

तै . सं . VII. 1. 10. 2-3. प्रावाहण would mean 'son of प्रवहण '. Vide P. M. S., I. 2. 6 and 18 for thiṣ शबर remarks ' असदृष्टान्तेनाख्यानं स्तुत्यर्थेन स्तुतिर्वर्तमानोपकारित्वात् । तस्मादुपायदानामुन्मत्तस्य प्रलापमात्रभूतम् । ' सञ्जका . on I. 2. 10.

तै . सं . VII. 5. 10. 1.