मूलमात्रम् · The Advaitabharati files do not have this passage yet; the Sanskrit is from Advaita Sharada, and there is no translation.
मन्त्रः १७மந்த்ர꞉ 17 / २०20
स होवाचाजातशत्रुर्यत्रैष एतत्सुप्तोऽभूद्य एष विज्ञानमयः पुरुषस्तदेषां प्राणानां विज्ञानेन विज्ञानमादाय य एषोऽन्तर्हृदय आकाशस्तस्मिञ्छेते तानि यदा गृह्णात्यथ हैतत्पुरुषः स्वपिति नाम तद्गृहीत एव प्राणो भवति गृहीता वाग्गृहीतं चक्षुर्गृहीतं श्रोत्रं गृहीतं मनः ॥ १७ ॥ஸ ஹோவாசாஜாதஶத்ருர்யத்ரைஷ ஏதத்ஸுப்தோ(அ)பூ4த்3ய ஏஷ விஜ்ஞாநமய꞉ புருஷஸ்ததே3ஷாம் ப்ராணாநாம் விஜ்ஞாநேந விஜ்ஞாநமாதா3ய ய ஏஷோ(அ)ந்தர்ஹ்ருத3ய ஆகாஶஸ்தஸ்மிஞ்சே2தே தாநி யதா3 க்3ருஹ்ணாத்யத2 ஹைதத்புருஷ꞉ ஸ்வபிதி நாம தத்3க்3ருஹீத ஏவ ப்ராணோ ப4வதி க்3ருஹீதா வாக்3க்3ருஹீதம் சக்ஷுர்க்3ருஹீதம் ஶ்ரோத்ரம் க்3ருஹீதம் மந꞉ ॥ 17 ॥
தமிழ்இம்மந்திரத்தின் தமிழ்ப் பொருள் மூலத்தில் இல்லை.
संस्कृतम्
தமிழ்
स होवाच अजातशत्रुः विवक्षितार्थसमर्पणाय । यत्रैष एतत्सुप्तोऽभूद्य एष विज्ञानमयः पुरुषः — क्वैष तदाभूत्कुत एतदागादिति यदपृच्छाम, तत् शृणु उच्यमानम् — यत्रैष एतत्सुप्तोऽभूत् , तत् तदा तस्मिन्काले एषां वागादीनां प्राणानाम् , विज्ञानेन अन्तःकरणगताभिव्यक्तिविशेषविज्ञानेन उपाधिस्वभावजनितेन, आदाय विज्ञानम् वागादीनां स्वस्वविषयगतसामर्थ्यं गृहीत्वा, य एषः अन्तः मध्ये हृदये हृदयस्य आकाशः — य आकाशशब्देन पर एव स्व आत्मोच्यते — तस्मिन् स्वे आत्मन्याकाशे शेते स्वाभाविकेऽसांसारिके ; न केवल आकाश एव, श्रुत्यन्तरसामर्थ्यात् — ‘सता सोम्य तदा सम्पन्नो भवति’ (छा. उ. ६ । ८ । १) इति ; लिङ्गोपाधिसम्बन्धकृतं विशेषात्मस्वरूपमुत्सृज्य अविशेषे स्वाभाविके आत्मन्येव केवले वर्तत इत्यभिप्रायः । यदा शरीरेन्द्रियाध्यक्षतामुत्सृजति तदा असौ स्वात्मनि वर्तत इति कथमवगम्यते ? नामप्रसिद्ध्या ; कासौ नामप्रसिद्धिरित्याह — तानि वागादेर्विज्ञानानि यदा यस्मिन्काले गृह्णाति आदत्ते, अथ तदा ह एतत्पुरुषः स्वपितिनाम एतन्नाम अस्य पुरुषस्य तदा प्रसिद्धं भवति ; गौणमेवास्य नाम भवति ; स्वमेव आत्मानम् अपीति अपिगच्छतीति स्वपितीत्युच्यते । सत्यं स्वपितीतिनामप्रसिद्ध्या आत्मनः संसारधर्मविलक्षणं रूपमवगम्यते, न त्वत्र युक्तिरस्तीत्याशङ्क्याह — तत् तत्र स्वापकाले गृहीत एव प्राणो भवति ; प्राण इति घ्राणेन्द्रियम् , वागादिप्रकरणात् ; वागादिसम्बन्धे हि सति तदुपाधित्वादस्य संसारधर्मित्वं लक्ष्यते ; वागादयश्च उपसंहृता एव तदा तेन ; कथम् ? गृहीता वाक् , गृहीतं चक्षुः, गृहीतं श्रोत्रम् , गृहीतं मनः ; तस्मात् उपसंहृतेषु वागादिषु क्रियाकारकफलात्मताभावात् स्वात्मस्थ एव आत्मा भवतीत्यवगम्यते ॥ஸ ஹோவாச அஜாதஶத்ரு꞉ விவக்ஷிதார்த2ஸமர்பணாய । யத்ரைஷ ஏதத்ஸுப்தோ(அ)பூ4த்3ய ஏஷ விஜ்ஞாநமய꞉ புருஷ꞉ — க்வைஷ ததா3பூ4த்குத ஏததா3கா3தி3தி யத3ப்ருச்சா2ம, தத் ஶ்ருணு உச்யமாநம் — யத்ரைஷ ஏதத்ஸுப்தோ(அ)பூ4த் , தத் ததா3 தஸ்மிந்காலே ஏஷாம் வாகா3தீ3நாம் ப்ராணாநாம் , விஜ்ஞாநேந அந்த꞉கரணக3தாபி4வ்யக்திவிஶேஷவிஜ்ஞாநேந உபாதி4ஸ்வபா4வஜநிதேந, ஆதா3ய விஜ்ஞாநம் வாகா3தீ3நாம் ஸ்வஸ்வவிஷயக3தஸாமர்த்2யம் க்3ருஹீத்வா, ய ஏஷ꞉ அந்த꞉ மத்4யே ஹ்ருத3யே ஹ்ருத3யஸ்ய ஆகாஶ꞉ — ய ஆகாஶஶப்3தே3ந பர ஏவ ஸ்வ ஆத்மோச்யதே — தஸ்மிந் ஸ்வே ஆத்மந்யாகாஶே ஶேதே ஸ்வாபா4விகே(அ)ஸாம்ஸாரிகே ; ந கேவல ஆகாஶ ஏவ, ஶ்ருத்யந்தரஸாமர்த்2யாத் — ‘ஸதா ஸோம்ய ததா3 ஸம்பந்நோ ப4வதி’ (சா2. உ. 6 । 8 । 1) இதி ; லிங்கோ3பாதி4ஸம்ப3ந்த4க்ருதம் விஶேஷாத்மஸ்வரூபமுத்ஸ்ருஜ்ய அவிஶேஷே ஸ்வாபா4விகே ஆத்மந்யேவ கேவலே வர்தத இத்யபி4ப்ராய꞉ । யதா3 ஶரீரேந்த்3ரியாத்4யக்ஷதாமுத்ஸ்ருஜதி ததா3 அஸௌ ஸ்வாத்மநி வர்தத இதி கத2மவக3ம்யதே ? நாமப்ரஸித்3த்4யா ; காஸௌ நாமப்ரஸித்3தி4ரித்யாஹ — தாநி வாகா3தே3ர்விஜ்ஞாநாநி யதா3 யஸ்மிந்காலே க்3ருஹ்ணாதி ஆத3த்தே, அத2 ததா3 ஹ ஏதத்புருஷ꞉ ஸ்வபிதிநாம ஏதந்நாம அஸ்ய புருஷஸ்ய ததா3 ப்ரஸித்3த4ம் ப4வதி ; கௌ3ணமேவாஸ்ய நாம ப4வதி ; ஸ்வமேவ ஆத்மாநம் அபீதி அபிக3ச்ச2தீதி ஸ்வபிதீத்யுச்யதே । ஸத்யம் ஸ்வபிதீதிநாமப்ரஸித்3த்4யா ஆத்மந꞉ ஸம்ஸாரத4ர்மவிலக்ஷணம் ரூபமவக3ம்யதே, ந த்வத்ர யுக்திரஸ்தீத்யாஶங்க்யாஹ — தத் தத்ர ஸ்வாபகாலே க்3ருஹீத ஏவ ப்ராணோ ப4வதி ; ப்ராண இதி க்4ராணேந்த்3ரியம் , வாகா3தி3ப்ரகரணாத் ; வாகா3தி3ஸம்ப3ந்தே4 ஹி ஸதி தது3பாதி4த்வாத3ஸ்ய ஸம்ஸாரத4ர்மித்வம் லக்ஷ்யதே ; வாகா3த3யஶ்ச உபஸம்ஹ்ருதா ஏவ ததா3 தேந ; கத2ம் ? க்3ருஹீதா வாக் , க்3ருஹீதம் சக்ஷு꞉, க்3ருஹீதம் ஶ்ரோத்ரம் , க்3ருஹீதம் மந꞉ ; தஸ்மாத் உபஸம்ஹ்ருதேஷு வாகா3தி3ஷு க்ரியாகாரகப2லாத்மதாபா4வாத் ஸ்வாத்மஸ்த2 ஏவ ஆத்மா ப4வதீத்யவக3ம்யதே ॥
இப்பகுதிக்கு மொழிபெயர்ப்பு இன்னும் இல்லை.