अद्वैतभारती

मूलमात्रम् · The Advaitabharati files do not have this passage yet; the Sanskrit is from Advaita Sharada, and there is no translation.

मन्त्रः १३மந்த்ர꞉ 13 / १३13

याज्ञवल्क्येति होवाच यत्रास्य पुरुषस्य मृतस्याग्निं वागप्येति वातं प्राणश्चक्षुरादित्यं मनश्चन्द्रं दिशः श्रोत्रं पृथिवीं शरीरमाकाशमात्मौषधीर्लोमानि वनस्पतीन्केशा अप्सु लोहितं च रेतश्च निधीयते क्वायं तदा पुरुषो भवतीत्याहर सोम्य हस्तमार्तभागावामेवैतस्य वेदिष्यावो न नावेतत्सजन इति । तौ होत्क्रम्य मन्त्रयाञ्चक्राते तौ ह यदूचतुः कर्म हैव तदूचतुरथ यत्प्रशशंसतुः कर्म हैव तत्प्रशशंसतुः पुण्यो वै पुण्येन कर्मणा भवति पापः पापेनेति ततो ह जारत्कारव आर्तभाग उपरराम ॥ १३ ॥யாஜ்ஞவல்க்யேதி ஹோவாச யத்ராஸ்ய புருஷஸ்ய ம்ருதஸ்யாக்3நிம் வாக3ப்யேதி வாதம் ப்ராணஶ்சக்ஷுராதி3த்யம் மநஶ்சந்த்3ரம் தி3ஶ꞉ ஶ்ரோத்ரம் ப்ருதி2வீம் ஶரீரமாகாஶமாத்மௌஷதீ4ர்லோமாநி வநஸ்பதீந்கேஶா அப்ஸு லோஹிதம் ச ரேதஶ்ச நிதீ4யதே க்வாயம் ததா3 புருஷோ ப4வதீத்யாஹர ஸோம்ய ஹஸ்தமார்தபா4கா3வாமேவைதஸ்ய வேதி3ஷ்யாவோ ந நாவேதத்ஸஜந இதி । தௌ ஹோத்க்ரம்ய மந்த்ரயாஞ்சக்ராதே தௌ ஹ யதூ3சது꞉ கர்ம ஹைவ ததூ3சதுரத2 யத்ப்ரஶஶம்ஸது꞉ கர்ம ஹைவ தத்ப்ரஶஶம்ஸது꞉ புண்யோ வை புண்யேந கர்மணா ப4வதி பாப꞉ பாபேநேதி ததோ ஹ ஜாரத்காரவ ஆர்தபா4க3 உபரராம ॥ 13 ॥

தமிழ்இம்மந்திரத்தின் தமிழ்ப் பொருள் மூலத்தில் இல்லை.
संस्कृतम्
தமிழ்
ग्रहातिग्रहरूपं बन्धनमुक्तं मृत्युरूपम् ; तस्य च मृत्योः मृत्युसद्भावान्मोक्षश्चोपपद्यते ; स च मोक्षः ग्रहातिग्रहरूपाणामिहैव प्रलयः, प्रदीपनिर्वाणवत् ; यत्तत् ग्रहातिग्रहाख्यं बन्धनं मृत्युरूपम् , तस्य यत्प्रयोजकं तत्स्वरूपनिर्धारणार्थमिदमारभ्यते — याज्ञवल्क्येति होवाच ॥க்3ரஹாதிக்3ரஹரூபம் ப3ந்த4நமுக்தம் ம்ருத்யுரூபம் ; தஸ்ய ச ம்ருத்யோ꞉ ம்ருத்யுஸத்3பா4வாந்மோக்ஷஶ்சோபபத்3யதே ; ஸ ச மோக்ஷ꞉ க்3ரஹாதிக்3ரஹரூபாணாமிஹைவ ப்ரலய꞉, ப்ரதீ3பநிர்வாணவத் ; யத்தத் க்3ரஹாதிக்3ரஹாக்2யம் ப3ந்த4நம் ம்ருத்யுரூபம் , தஸ்ய யத்ப்ரயோஜகம் தத்ஸ்வரூபநிர்தா4ரணார்த2மித3மாரப்4யதே — யாஜ்ஞவல்க்யேதி ஹோவாச ॥
अत्र केचिद्वर्णयन्ति — ग्रहातिग्रहस्य सप्रयोजकस्य विनाशेऽपि किल न मुच्यते ; नामावशिष्टः अविद्यया ऊषरस्थानीयया स्वात्मप्रभवया परमात्मनः परिच्छिन्नः भोज्याच्च जगतो व्यावृत्तः उच्छिन्नकामकर्मा अन्तराले व्यवतिष्ठते ; तस्य परमात्मैकत्वदर्शनेन द्वैतदर्शनमपनेतव्यमिति — अतः परं परमात्मदर्शनमारब्धव्यम् — इति ; एवम् अपवर्गाख्यामन्तरालावस्थां परिकल्प्य उत्तरग्रन्थसम्बन्धं कुर्वन्ति ॥அத்ர கேசித்3வர்ணயந்தி — க்3ரஹாதிக்3ரஹஸ்ய ஸப்ரயோஜகஸ்ய விநாஶே(அ)பி கில ந முச்யதே ; நாமாவஶிஷ்ட꞉ அவித்3யயா ஊஷரஸ்தா2நீயயா ஸ்வாத்மப்ரப4வயா பரமாத்மந꞉ பரிச்சி2ந்ந꞉ போ4ஜ்யாச்ச ஜக3தோ வ்யாவ்ருத்த꞉ உச்சி2ந்நகாமகர்மா அந்தராலே வ்யவதிஷ்ட2தே ; தஸ்ய பரமாத்மைகத்வத3ர்ஶநேந த்3வைதத3ர்ஶநமபநேதவ்யமிதி — அத꞉ பரம் பரமாத்மத3ர்ஶநமாரப்3த4வ்யம் — இதி ; ஏவம் அபவர்கா3க்2யாமந்தராலாவஸ்தா2ம் பரிகல்ப்ய உத்தரக்3ரந்த2ஸம்ப3ந்த4ம் குர்வந்தி ॥
तत्र वक्तव्यम् — विशीर्णेषु करणेषु विदेहस्य परमात्मदर्शनश्रवणमनननिदिध्यसनानि कथमिति ; समवनीतप्राणस्य हि नाममात्रावशिष्टस्येति तैरुच्यते ; ‘मृतः शेते’ (बृ. उ. ३ । २ । ११) इति ह्युक्तम् ; न मनोरथेनाप्येतदुपपादयितुं शक्यते । अथ जीवन्नेव अविद्यामात्रावशिष्टो भोज्यादपावृत्त इति परिकल्प्यते, तत्तु किं निमित्तमिति वक्तव्यम् ; समस्तद्वैतैकत्वात्मप्राप्तिनिमित्तमिति यद्युच्येत, तत् पूर्वमेव निराकृतम् ; कर्मसहितेन द्वैतैकत्वात्मदर्शनेन सम्पन्नो विद्वान् मृतः समवनीतप्राणः जगदात्मत्वं हिरण्यगर्भस्वरूपं वा प्राप्नुयात् , असमवनीतप्राणः भोज्यात् जीवन्नेव वा व्यावृत्तः विरक्तः परमात्मदर्शनाभिमुखः स्यात् । न च उभयम् एकप्रयत्ननिष्पाद्येन साधनेन लभ्यम् ; हिरण्यगर्भप्राप्तिसाधनं चेत् , न ततो व्यावृत्तिसाधनम् ; परमात्माभिमुखीकरणस्य भोज्याद्व्यावृत्तेः साधनं चेत् , न हिरण्यगर्भप्राप्तिसाधनम् ; न हि यत् गतिसाधनम् , तत् गतिनिवृत्तेरपि । अथ मृत्वा हिरण्यगर्भं प्राप्य ततः समवनीतप्राणः नामावशिष्टः परमात्मज्ञानेऽधिक्रियते, ततः अस्मदाद्यर्थं परमात्मज्ञानोपदेशः अनर्थकः स्यात् ; सर्वेषां हि ब्रह्मविद्या पुरुषार्थायोपदिश्यते — ‘तद्यो यो देवानाम्’ (बृ. उ. १ । ४ । १०) इत्याद्यया श्रुत्या । तस्मात् अत्यन्तनिकृष्टा शास्त्रबाह्यैव इयं कल्पना । प्रकृतं तु वर्तयिष्यामः ॥தத்ர வக்தவ்யம் — விஶீர்ணேஷு கரணேஷு விதே3ஹஸ்ய பரமாத்மத3ர்ஶநஶ்ரவணமநநநிதி3த்4யஸநாநி கத2மிதி ; ஸமவநீதப்ராணஸ்ய ஹி நாமமாத்ராவஶிஷ்டஸ்யேதி தைருச்யதே ; ‘ம்ருத꞉ ஶேதே’ (ப்3ரு. உ. 3 । 2 । 11) இதி ஹ்யுக்தம் ; ந மநோரதே2நாப்யேதது3பபாத3யிதும் ஶக்யதே । அத2 ஜீவந்நேவ அவித்3யாமாத்ராவஶிஷ்டோ போ4ஜ்யாத3பாவ்ருத்த இதி பரிகல்ப்யதே, தத்து கிம் நிமித்தமிதி வக்தவ்யம் ; ஸமஸ்தத்3வைதைகத்வாத்மப்ராப்திநிமித்தமிதி யத்3யுச்யேத, தத் பூர்வமேவ நிராக்ருதம் ; கர்மஸஹிதேந த்3வைதைகத்வாத்மத3ர்ஶநேந ஸம்பந்நோ வித்3வாந் ம்ருத꞉ ஸமவநீதப்ராண꞉ ஜக3தா3த்மத்வம் ஹிரண்யக3ர்ப4ஸ்வரூபம் வா ப்ராப்நுயாத் , அஸமவநீதப்ராண꞉ போ4ஜ்யாத் ஜீவந்நேவ வா வ்யாவ்ருத்த꞉ விரக்த꞉ பரமாத்மத3ர்ஶநாபி4முக2꞉ ஸ்யாத் । ந ச உப4யம் ஏகப்ரயத்நநிஷ்பாத்3யேந ஸாத4நேந லப்4யம் ; ஹிரண்யக3ர்ப4ப்ராப்திஸாத4நம் சேத் , ந ததோ வ்யாவ்ருத்திஸாத4நம் ; பரமாத்மாபி4முகீ2கரணஸ்ய போ4ஜ்யாத்3வ்யாவ்ருத்தே꞉ ஸாத4நம் சேத் , ந ஹிரண்யக3ர்ப4ப்ராப்திஸாத4நம் ; ந ஹி யத் க3திஸாத4நம் , தத் க3திநிவ்ருத்தேரபி । அத2 ம்ருத்வா ஹிரண்யக3ர்ப4ம் ப்ராப்ய தத꞉ ஸமவநீதப்ராண꞉ நாமாவஶிஷ்ட꞉ பரமாத்மஜ்ஞாநே(அ)தி4க்ரியதே, தத꞉ அஸ்மதா3த்3யர்த2ம் பரமாத்மஜ்ஞாநோபதே3ஶ꞉ அநர்த2க꞉ ஸ்யாத் ; ஸர்வேஷாம் ஹி ப்3ரஹ்மவித்3யா புருஷார்தா2யோபதி3ஶ்யதே — ‘தத்3யோ யோ தே3வாநாம்’ (ப்3ரு. உ. 1 । 4 । 10) இத்யாத்3யயா ஶ்ருத்யா । தஸ்மாத் அத்யந்தநிக்ருஷ்டா ஶாஸ்த்ரபா3ஹ்யைவ இயம் கல்பநா । ப்ரக்ருதம் து வர்தயிஷ்யாம꞉ ॥
तत्र केन प्रयुक्तं ग्रहातिग्रहलक्षणं बन्धनमित्येतन्निर्दिधारयिषया आह — यत्रास्य पुरुषस्य असम्यग्दर्शिनः शिरःपाण्यादिमतो मृतस्य — वाक् अग्निमप्येति, वातं प्राणोऽप्येति, चक्षुरादित्यमप्येति — इति सर्वत्र सम्बध्यते ; मनः चन्द्रम् , दिशः श्रोत्रम् , पृथिवीं शरीरम् , आकाशमात्मेत्यत्र आत्मा अधिष्ठानं हृदयाकाशमुच्यते ; स आकाशमप्येति ; ओषधीरपियन्ति लोमानि ; वनस्पतीनपियन्ति केशाः ; अप्सु लोहितं च रेतश्च — निधीयते इति — पुनरादानलिङ्गम् ; सर्वत्र हि वागादिशब्देन देवताः परिगृह्यन्ते ; न तु करणान्येवापक्रामन्ति प्राङ्मोक्षात् ; तत्र देवताभिरनधिष्ठितानि करणानि न्यस्तदात्राद्युपमानानि, विदेहश्च कर्ता पुरुषः अस्वतन्त्रः किमाश्रितो भवतीति पृच्छ्यते — क्वायं तदा पुरुषो भवतीति — किमाश्रितः तदा पुरुषो भवतीति ; यम् आश्रयमाश्रित्य पुनः कार्यकरणसङ्घातमुपादत्ते, येन ग्रहातिग्रहलक्षणं बन्धनं प्रयुज्यते तत् किमिति प्रश्नः । अत्रोच्यते — स्वभावयदृच्छाकालकर्मदैवविज्ञानमात्रशून्यानि वादिभिः परिकल्पितानि ; अतः अनेकविप्रतिपत्तिस्थानत्वात् नैव जल्पन्यायेन वस्तुनिर्णयः ; अत्र वस्तुनिर्णयं चेदिच्छसि, आहर सोम्य हस्तम् आर्तभाग हे — आवामेव एतस्य त्वत्पृष्टस्य वेदितव्यं यत् , तत् वेदिष्यावः निरूपयिष्यावः ; कस्मात् ? न नौ आवयोः एतत् वस्तु सजने जनसमुदाये निर्णेतुं शक्यते ; अत एकान्तं गमिष्यावः विचारणाय । तौ हेत्यादि श्रुतिवचनम् । तौ याज्ञवल्क्यार्तभागौ एकान्तं गत्वा किं चक्रतुरित्युच्यते — तौ ह उत्क्रम्य सजनात् देशात् मन्त्रयाञ्चक्राते ; आदौ लौकिकवादिपक्षाणाम् एकैकं परिगृह्य विचारितवन्तौ । तौ ह विचार्य यदूचतुरपोह्य पूर्वपक्षान्सर्वानेव — तच्छृणु ; कर्म हैव आश्रयं पुनः पुनः कार्यकरणोपादानहेतुम् तत् तत्र ऊचतुः उक्तवन्तौ — न केवलम् ; कालकर्मदैवेश्वरेष्वभ्युपगतेषु हेतुषु यत्प्रशशंसतुस्तौ, कर्म हैव तत्प्रशशंसतुः — यस्मान्निर्धारितमेतत् कर्मप्रयुक्तं ग्रहातिग्रहादिकार्यकरणोपादानं पुनः पुनः, तस्मात् पुण्यो वै शास्त्रविहितेन पुण्येन कर्मणा भवति, तद्विपरीतेन विपरीतो भवति पापः पापेन — इति एवं याज्ञवल्क्येन प्रश्नेषु निर्णीतेषु, ततः अशक्यप्रकम्पत्वात् याज्ञवल्क्यस्य, ह जारत्कारव आर्तभाग उपरराम ॥தத்ர கேந ப்ரயுக்தம் க்3ரஹாதிக்3ரஹலக்ஷணம் ப3ந்த4நமித்யேதந்நிர்தி3தா4ரயிஷயா ஆஹ — யத்ராஸ்ய புருஷஸ்ய அஸம்யக்3த3ர்ஶிந꞉ ஶிர꞉பாண்யாதி3மதோ ம்ருதஸ்ய — வாக் அக்3நிமப்யேதி, வாதம் ப்ராணோ(அ)ப்யேதி, சக்ஷுராதி3த்யமப்யேதி — இதி ஸர்வத்ர ஸம்ப3த்4யதே ; மந꞉ சந்த்3ரம் , தி3ஶ꞉ ஶ்ரோத்ரம் , ப்ருதி2வீம் ஶரீரம் , ஆகாஶமாத்மேத்யத்ர ஆத்மா அதி4ஷ்டா2நம் ஹ்ருத3யாகாஶமுச்யதே ; ஸ ஆகாஶமப்யேதி ; ஓஷதீ4ரபியந்தி லோமாநி ; வநஸ்பதீநபியந்தி கேஶா꞉ ; அப்ஸு லோஹிதம் ச ரேதஶ்ச — நிதீ4யதே இதி — புநராதா3நலிங்க3ம் ; ஸர்வத்ர ஹி வாகா3தி3ஶப்3தே3ந தே3வதா꞉ பரிக்3ருஹ்யந்தே ; ந து கரணாந்யேவாபக்ராமந்தி ப்ராங்மோக்ஷாத் ; தத்ர தே3வதாபி4ரநதி4ஷ்டி2தாநி கரணாநி ந்யஸ்ததா3த்ராத்3யுபமாநாநி, விதே3ஹஶ்ச கர்தா புருஷ꞉ அஸ்வதந்த்ர꞉ கிமாஶ்ரிதோ ப4வதீதி ப்ருச்ச்2யதே — க்வாயம் ததா3 புருஷோ ப4வதீதி — கிமாஶ்ரித꞉ ததா3 புருஷோ ப4வதீதி ; யம் ஆஶ்ரயமாஶ்ரித்ய புந꞉ கார்யகரணஸங்கா4தமுபாத3த்தே, யேந க்3ரஹாதிக்3ரஹலக்ஷணம் ப3ந்த4நம் ப்ரயுஜ்யதே தத் கிமிதி ப்ரஶ்ந꞉ । அத்ரோச்யதே — ஸ்வபா4வயத்3ருச்சா2காலகர்மதை3வவிஜ்ஞாநமாத்ரஶூந்யாநி வாதி3பி4꞉ பரிகல்பிதாநி ; அத꞉ அநேகவிப்ரதிபத்திஸ்தா2நத்வாத் நைவ ஜல்பந்யாயேந வஸ்துநிர்ணய꞉ ; அத்ர வஸ்துநிர்ணயம் சேதி3ச்ச2ஸி, ஆஹர ஸோம்ய ஹஸ்தம் ஆர்தபா4க3 ஹே — ஆவாமேவ ஏதஸ்ய த்வத்ப்ருஷ்டஸ்ய வேதி3தவ்யம் யத் , தத் வேதி3ஷ்யாவ꞉ நிரூபயிஷ்யாவ꞉ ; கஸ்மாத் ? ந நௌ ஆவயோ꞉ ஏதத் வஸ்து ஸஜநே ஜநஸமுதா3யே நிர்ணேதும் ஶக்யதே ; அத ஏகாந்தம் க3மிஷ்யாவ꞉ விசாரணாய । தௌ ஹேத்யாதி3 ஶ்ருதிவசநம் । தௌ யாஜ்ஞவல்க்யார்தபா4கௌ3 ஏகாந்தம் க3த்வா கிம் சக்ரதுரித்யுச்யதே — தௌ ஹ உத்க்ரம்ய ஸஜநாத் தே3ஶாத் மந்த்ரயாஞ்சக்ராதே ; ஆதௌ3 லௌகிகவாதி3பக்ஷாணாம் ஏகைகம் பரிக்3ருஹ்ய விசாரிதவந்தௌ । தௌ ஹ விசார்ய யதூ3சதுரபோஹ்ய பூர்வபக்ஷாந்ஸர்வாநேவ — தச்ச்2ருணு ; கர்ம ஹைவ ஆஶ்ரயம் புந꞉ புந꞉ கார்யகரணோபாதா3நஹேதும் தத் தத்ர ஊசது꞉ உக்தவந்தௌ — ந கேவலம் ; காலகர்மதை3வேஶ்வரேஷ்வப்4யுபக3தேஷு ஹேதுஷு யத்ப்ரஶஶம்ஸதுஸ்தௌ, கர்ம ஹைவ தத்ப்ரஶஶம்ஸது꞉ — யஸ்மாந்நிர்தா4ரிதமேதத் கர்மப்ரயுக்தம் க்3ரஹாதிக்3ரஹாதி3கார்யகரணோபாதா3நம் புந꞉ புந꞉, தஸ்மாத் புண்யோ வை ஶாஸ்த்ரவிஹிதேந புண்யேந கர்மணா ப4வதி, தத்3விபரீதேந விபரீதோ ப4வதி பாப꞉ பாபேந — இதி ஏவம் யாஜ்ஞவல்க்யேந ப்ரஶ்நேஷு நிர்ணீதேஷு, தத꞉ அஶக்யப்ரகம்பத்வாத் யாஜ்ஞவல்க்யஸ்ய, ஹ ஜாரத்காரவ ஆர்தபா4க3 உபரராம ॥
இப்பகுதிக்கு மொழிபெயர்ப்பு இன்னும் இல்லை.
இப்பகுதிக்கு மொழிபெயர்ப்பு இன்னும் இல்லை.
இப்பகுதிக்கு மொழிபெயர்ப்பு இன்னும் இல்லை.
இப்பகுதிக்கு மொழிபெயர்ப்பு இன்னும் இல்லை.