Matsyapurāṇa

The स्कन्दपुराण , काशी० has the following verses which repeat what the Matsya (182 22-25) says viz. Śiva whispers into the right ear of a man dying at Kāśī the knowledge of brahma that will save his soul ब्रह्मज्ञानेन मुच्यन्ते नान्यथा जन्तव . क्वचित् । ब्रह्मज्ञानमये क्षेत्रे प्रयागे वा तनुत्यजः। काशीसंस्थितिभाविनाम। दिशामि तारकं प्रान्ते मुच्यन्ते ते तु ससृष्णा ।। chap. 32, verses 115-116. साक्षात्सोक्षो न चतासु पुरीषु प्रियभाविणि । स्कन्द , काशी० 83 ( अतारस्य tells a ) verses are अन्तकाले मनुष्याणां द्विययेषु नर्मांनु। वायुना क्रियते। अविमुक्ते हन्तकाले भक्तानानीश्वरः स्वयम्। कर्णयोः प्रैयं ब्रजति। मणिकर्ण्यां स्वजनदेहं गतिलिदा व्रजेत्। ईश्वरर्योतो याति । इष्यमानमृकसालानि . ।। 182 22-25 The words अन्तकाले .. जायते refer to the general rule The verses अविमुक्ते state the special case of death in Avimukta The त्रिस्थली० p. 297 quotes these verses and reads अविमुक्ते हन्तकाले

पूर्वेचुरपरेयुर्वा विनितीत्वा निमन्त्रयेत् । निमन्त्रितान् पितर उपतिष्ठन्ति ताव - दिजान् । वायुभूता तु गच्छन्ति तथासीनानुपासते ॥ दक्षिणे जानुमालभ्य त्वं मया ह्यनिमन्त्रितः । भवतिक्षं मया च श्राद्धकारिणा ॥

कृतघ्नानासिकान्त्यम्लेच्छवेशनिवासिनः । त्रिशङ्कुबर्बराद्रोश्चान्द्र टक्कद्रविड - कोङ्कणान् ॥

एषामृते सुता यद्येकोपि गयां व्रजेत् । यजेत चाश्वमेधेन नीलं वा वृषमुत्सृजेत् ।। विष्णुधर्मसूत्र 85 67 =

प्रातःकालो मुहूर्तषष्ठ्यंसंगवस्तावदेव तु।

अथाष्टावात्मगुणाः। दया सर्वभूतेषु क्षान्तिरनसूया शौचमनायासो मङ्गलमकार्प - ण्यमस्पृहेति । गौ . ध . सू . VIII. 23-24. Haradatta quotes eight verses which explain these eight qualitieṣ Atri (verses 34-41) also defines these eight similarly but in different wordṣ Aparārka (pp. 164-165), Smṛticandrikā (I. p. 13), Hemādri (Vrata p. 8) and Parāśaramādhavīya I. part 1 p. 84 quote from Bṛhaspati eight verses defining these eight qualities, which closely resemble Atri'ṣ Vide

1202. मत्स्य 93. 11-12 are quoted by the मिताक्षरा on या . I. 297 and ३ . खा . धृ . (IV. 13) specifies the same as ‘ मध्योपदेशाभिप्रायाच्चतुर्दिक्षु विन्यसेत् पावण्यात्मिकम् ’ in the order of the seven week days, राहु and केतु .

The verses अश्क्रान्ते are दक्ष II. 46-47 and occur in तै . आ . X. 1, the

मनुपर्याप्तयजेत्कृत्वा ब्रह्माणाच्चार्च्योस्तथा । सनकश्च सनन्दश्च तृतीयश्च सनातनः । कपिलश्चासुरिश्चैव बोढुः पञ्चशिखस्तथा । सर्वे ते धृतिमायान्तु महचेनाम्बुना सदा ॥ मत्स्य० 102. 17-18. The Brahmāṇḍa-purāṇa (IV. 2. 272-274) mentions these seven sons of Brahmā but in a different order. The Vāmanapurāṇa (60. 69-70) mentions the seven sons as सनत्कुमार , सनातन , सनक , सनन्दन , कपिल , वोढु and आसुरि and adds पञ्चशिख . In the बृहद्यमनिगद्याङ्गप्रत्यवृति (VII. 66) these same seven are said to be human sons of Brahmā. The स्फुटिचि . I. p. 193 quotes

देशात्पि यदि बारण्ये विदेशेश्योथवा गृहे । प्रयागं स्मरणागोपि यस्तु प्राणात्न् परिपजेत् ॥ ब्रह्मलोक मवामोति वदन्ति कपिपुङ्ड्मा . । सर्वकामफला वृक्षो मही यत्र हिरण्यमयी । लोके स गच्छति ॥ धीस्सरिद्धावे रम्ये मन्दाकिन्यास्तटे शुभे । मोदते कर्मणा . । तत् . स्वर्गारिश्रयो जम्रूद्धीपतिर्भवेत् ।

एवं भोगो भवेत्तस्य यो मृतोऽमरकण्डके । अग्नो विषजले वापि तथैव क्षुत्ना - शक्तौ ॥ अभिष्टिका गतिस्तस्य पवनस्याम्बरं यथा । पतनं कुरुते यस्तु अमरेशो नराधिप ।

एष्टव्या बहवः पुत्रा यद्येकोपि गयां ब्रजेत् । यजेत चाश्वमेधेन नीलं वा वृषमुत् सृजेत् ॥ विष्णुधर्मसूत्र 85. 70. The

समे शास्त्रौ च मित्रे च धर्मशास्त्रविशारदः । विमत्सरः कुलीनश्च धर्माधिकरणौ भवेत् ॥

अधिकारेषु सर्वेषु विनीत विनियोजयेत् । आदौ स्वल्पे ततः पश्चाक्रमेणायु महत्वापि ।।

स्वमेव कर्म हैश्वरूयं विद्धि देहान्तराजितम् । तस्मात्पौरुषमेव श्रेष्ठमाहुर्मनीषिण ॥

यत्र श्यामो लोहिताक्षो वृषण्क्षरति पापहा। प्रज्ञास्तात्र न मुह्यति नेता चेत्साधु पश्यति ॥ मनु VII. 25 =

उदगयने सिते पक्षे जीववर्गस्थिते शशिनि च जीववर्गस्थे । लग्ने स्थिरांशे सौम्यैर्धर्मा - केन्द्रगते । पापैरुपचयस्थैर्ध्रुवमृदुद्विरितिच्वनायुवेदेषु । विबुधे दिनेऽद्युहले देवानां स्थापनं । बृहत्संहिता 60. 20-21 (Kern's ed and chap 59 in Dvivedi's edition ) वर्गं has been defined in बृहज्जातक I. 9, जीववर्ग would be धनु or मीन राशि , its होरा , द्रेष्काण , नवभाग , द्वादशभाग , त्रिंशाभाग , स्थिरत्व would mean वृषभ , सिंह , कुम्भ

गोमूत्रं गोमयं क्षीरं दधि सर्पिः कुशोडकम् । निर्दह पंचगव्यं तु पवित्रां पापमा - ज्ञानम् ।। ... गायया दूधं गोमूत्रं गन्धहारति गोमयम् । आप्यायरस्वति च क्षीरं कृषि - षड्भूमिरापरम् देवस्य त्वा कुशोडकम् । पराशर XI. 28-33. The