ब्रह्मसूत्रभाष्यम् २.१.२७

सूत्रम् २७ஸூத்ரம் 27 / ३७37

कृत्स्नप्रसक्त्यधिकरणम्க்ருத்ஸ்நப்ரஸக்த்யதி⁴கரணம்

श्रुतेस्तु शब्दमूलत्वात् ॥ २७ ॥ஶ்ருதேஸ்து ஶப்³த³மூலத்வாத் ॥ 27 ॥

தமிழ்இம்மந்திரத்தின் தமிழ்ப் பொருள் மூலத்தில் இல்லை.

संस्कृतम्

தமிழ்

तुशब्देनाक्षेपं परिहरति । न खल्वस्मत्पक्षे कश्चिदपि दोषोऽस्ति । न तावत्कृत्स्नप्रसक्तिरस्ति । कुतः ? श्रुतेः — यथैव हि ब्रह्मणो जगदुत्पत्तिः श्रूयते, एवं विकारव्यतिरेकेणापि ब्रह्मणोऽवस्थानं श्रूयते — प्रकृतिविकारयोर्भेदेन व्यपदेशात्‘सेयं देवतैक्षत हन्ताहमिमास्तिस्रो देवता अनेन जीवेनात्मनानुप्रविश्य नामरूपे व्याकरवाणि’ (छा. उ. ६ । ३ । २)इति,‘तावानस्य महिमा ततो ज्यायाꣳश्च पूरुषः । पादोऽस्य सर्वा भूतानि त्रिपादस्यामृतं दिवि’ (छा. उ. ३ । १२ । ६)इति चैवंजातीयकात् ।துஶப்³தே³நாக்ஷேபம் பரிஹரதி । ந க²ல்வஸ்மத்பக்ஷே கஶ்சித³பி தோ³ஷோ(அ)ஸ்தி । ந தாவத்க்ருத்ஸ்நப்ரஸக்திரஸ்தி । குத꞉ ? ஶ்ருதே꞉ — யதை²வ ஹி ப்³ரஹ்மணோ ஜக³து³த்பத்தி꞉ ஶ்ரூயதே, ஏவம் விகாரவ்யதிரேகேணாபி ப்³ரஹ்மணோ(அ)வஸ்தா²நம் ஶ்ரூயதே — ப்ரக்ருதிவிகாரயோர்பே⁴தே³ந வ்யபதே³ஶாத்‘ஸேயம் தே³வதைக்ஷத ஹந்தாஹமிமாஸ்திஸ்ரோ தே³வதா அநேந ஜீவேநாத்மநாநுப்ரவிஶ்ய நாமரூபே வ்யாகரவாணி’ (சா². உ. 6 । 3 । 2)இதி,‘தாவாநஸ்ய மஹிமா ததோ ஜ்யாயாꣳஶ்ச பூருஷ꞉ । பாதோ³(அ)ஸ்ய ஸர்வா பூ⁴தாநி த்ரிபாத³ஸ்யாம்ருதம் தி³வி’ (சா². உ. 3 । 12 । 6)இதி சைவம்ஜாதீயகாத் ।

तथा हृदयायतनत्ववचनात्; सत्सम्पत्तिवचनाच्च — यदि च कृत्स्नं ब्रह्म कार्यभावेनोपयुक्तं स्यात्,‘सता सोम्य तदा सम्पन्नो भवति’ (छा. उ. ६ । ८ । १)इति सुषुप्तिगतं विशेषणमनुपपन्नं स्यात् , विकृतेन ब्रह्मणा नित्यसम्पन्नत्वादविकृतस्य च ब्रह्मणोऽभावात् । तथेन्द्रियगोचरत्वप्रतिषेधात् ब्रह्मणो, विकारस्य चेन्द्रियगोचरत्वोपपत्तेः । तस्मादस्त्यविकृतं ब्रह्म । न च निरवयवत्वशब्दकोपोऽस्ति, श्रूयमाणत्वादेव निरवयवत्वस्याप्यभ्युपगम्यमानत्वात् । शब्दमूलं च ब्रह्म शब्दप्रमाणकम् । नेन्द्रियादिप्रमाणकम् । तद्यथाशब्दमभ्युपगन्तव्यम् । शब्दश्चोभयमपि ब्रह्मणः प्रतिपादयति — अकृत्स्नप्रसक्तिं निरवयवत्वं च ।ததா² ஹ்ருத³யாயதநத்வவசநாத்; ஸத்ஸம்பத்திவசநாச்ச — யதி³ ச க்ருத்ஸ்நம் ப்³ரஹ்ம கார்யபா⁴வேநோபயுக்தம் ஸ்யாத்,‘ஸதா ஸோம்ய ததா³ ஸம்பந்நோ ப⁴வதி’ (சா². உ. 6 । 8 । 1)இதி ஸுஷுப்திக³தம் விஶேஷணமநுபபந்நம் ஸ்யாத் , விக்ருதேந ப்³ரஹ்மணா நித்யஸம்பந்நத்வாத³விக்ருதஸ்ய ச ப்³ரஹ்மணோ(அ)பா⁴வாத் । ததே²ந்த்³ரியகோ³சரத்வப்ரதிஷேதா⁴த் ப்³ரஹ்மணோ, விகாரஸ்ய சேந்த்³ரியகோ³சரத்வோபபத்தே꞉ । தஸ்மாத³ஸ்த்யவிக்ருதம் ப்³ரஹ்ம । ந ச நிரவயவத்வஶப்³த³கோபோ(அ)ஸ்தி, ஶ்ரூயமாணத்வாதே³வ நிரவயவத்வஸ்யாப்யப்⁴யுபக³ம்யமாநத்வாத் । ஶப்³த³மூலம் ச ப்³ரஹ்ம ஶப்³த³ப்ரமாணகம் । நேந்த்³ரியாதி³ப்ரமாணகம் । தத்³யதா²ஶப்³த³மப்⁴யுபக³ந்தவ்யம் । ஶப்³த³ஶ்சோப⁴யமபி ப்³ரஹ்மண꞉ ப்ரதிபாத³யதி — அக்ருத்ஸ்நப்ரஸக்திம் நிரவயவத்வம் ச ।

लौकिकानामपि मणिमन्त्रौषधिप्रभृतीनां देशकालनिमित्तवैचित्र्यवशाच्छक्तयो विरुद्धानेककार्यविषया दृश्यन्ते । ता अपि तावन्नोपदेशमन्तरेण केवलेन तर्केणावगन्तुं शक्यन्ते — अस्य वस्तुन एतावत्य एतत्सहाया एतद्विषया एतत्प्रयोजनाश्च शक्तय इति । किमुताचिन्त्यस्वभावस्य ब्रह्मणो रूपं विना शब्देन न निरूप्येत । तथा चाहुः पौराणिकाः — ‘अचिन्त्याः खलु ये भावा न तांस्तर्केण योजयेत् । प्रकृतिभ्यः परं यच्च तदचिन्त्यस्य लक्षणम्’ इति । तस्माच्छब्दमूल एवातीन्द्रियार्थयाथात्म्याधिगमः ।லௌகிகாநாமபி மணிமந்த்ரௌஷதி⁴ப்ரப்⁴ருதீநாம் தே³ஶகாலநிமித்தவைசித்ர்யவஶாச்ச²க்தயோ விருத்³தா⁴நேககார்யவிஷயா த்³ருஶ்யந்தே । தா அபி தாவந்நோபதே³ஶமந்தரேண கேவலேந தர்கேணாவக³ந்தும் ஶக்யந்தே — அஸ்ய வஸ்துந ஏதாவத்ய ஏதத்ஸஹாயா ஏதத்³விஷயா ஏதத்ப்ரயோஜநாஶ்ச ஶக்தய இதி । கிமுதாசிந்த்யஸ்வபா⁴வஸ்ய ப்³ரஹ்மணோ ரூபம் விநா ஶப்³தே³ந ந நிரூப்யேத । ததா² சாஹு꞉ பௌராணிகா꞉ — ‘அசிந்த்யா꞉ க²லு யே பா⁴வா ந தாம்ஸ்தர்கேண யோஜயேத் । ப்ரக்ருதிப்⁴ய꞉ பரம் யச்ச தத³சிந்த்யஸ்ய லக்ஷணம்’ இதி । தஸ்மாச்ச²ப்³த³மூல ஏவாதீந்த்³ரியார்த²யாதா²த்ம்யாதி⁴க³ம꞉ ।

ननु शब्देनापि न शक्यते विरुद्धोऽर्थः प्रत्याययितुम् — निरवयवं च ब्रह्म परिणमते न च कृत्स्नमिति । यदि निरवयवं ब्रह्म स्यात् , नैव परिणमेत, कृत्स्नमेव वा परिणमेत । अथ केनचिद्रूपेण परिणमेत केनचिच्चावतिष्ठेतेति, रूपभेदकल्पनात्सावयवमेव प्रसज्येत । क्रियाविषये हि ‘अतिरात्रे षोडशिनं गृह्णाति’ ‘नातिरात्रे षोडशिनं गृह्णाति’ इत्येवंजातीयकायां विरोधप्रतीतावपि विकल्पाश्रयणं विरोधपरिहारकारणं भवति, पुरुषतन्त्रत्वाच्चानुष्ठानस्य । इह तु विकल्पाश्रयणेनापि न विरोधपरिहारः सम्भवति, अपुरुषतन्त्रत्वाद्वस्तुनः । तस्माद्दुर्घटमेतदिति ।நநு ஶப்³தே³நாபி ந ஶக்யதே விருத்³தோ⁴(அ)ர்த²꞉ ப்ரத்யாயயிதும் — நிரவயவம் ச ப்³ரஹ்ம பரிணமதே ந ச க்ருத்ஸ்நமிதி । யதி³ நிரவயவம் ப்³ரஹ்ம ஸ்யாத் , நைவ பரிணமேத, க்ருத்ஸ்நமேவ வா பரிணமேத । அத² கேநசித்³ரூபேண பரிணமேத கேநசிச்சாவதிஷ்டே²தேதி, ரூபபே⁴த³கல்பநாத்ஸாவயவமேவ ப்ரஸஜ்யேத । க்ரியாவிஷயே ஹி ‘அதிராத்ரே ஷோட³ஶிநம் க்³ருஹ்ணாதி’ ‘நாதிராத்ரே ஷோட³ஶிநம் க்³ருஹ்ணாதி’ இத்யேவம்ஜாதீயகாயாம் விரோத⁴ப்ரதீதாவபி விகல்பாஶ்ரயணம் விரோத⁴பரிஹாரகாரணம் ப⁴வதி, புருஷதந்த்ரத்வாச்சாநுஷ்டா²நஸ்ய । இஹ து விகல்பாஶ்ரயணேநாபி ந விரோத⁴பரிஹார꞉ ஸம்ப⁴வதி, அபுருஷதந்த்ரத்வாத்³வஸ்துந꞉ । தஸ்மாத்³து³ர்க⁴டமேததி³தி ।

नैष दोषः, अविद्याकल्पितरूपभेदाभ्युपगमात् । न ह्यविद्याकल्पितेन रूपभेदेन सावयवं वस्तु सम्पद्यते । न हि तिमिरोपहतनयनेनानेक इव चन्द्रमा दृश्यमानोऽनेक एव भवति । अविद्याकल्पितेन च नामरूपलक्षणेन रूपभेदेन व्याकृताव्याकृतात्मकेन तत्त्वान्यत्वाभ्यामनिर्वचनीयेन ब्रह्म परिणामादिसर्वव्यवहारास्पदत्वं प्रतिपद्यते । पारमार्थिकेन च रूपेण सर्वव्यवहारातीतमपरिणतमवतिष्ठते, वाचारम्भणमात्रत्वाच्चाविद्याकल्पितस्य नामरूपभेदस्य — इति न निरवयवत्वं ब्रह्मणः कुप्यति ।நைஷ தோ³ஷ꞉, அவித்³யாகல்பிதரூபபே⁴தா³ப்⁴யுபக³மாத் । ந ஹ்யவித்³யாகல்பிதேந ரூபபே⁴தே³ந ஸாவயவம் வஸ்து ஸம்பத்³யதே । ந ஹி திமிரோபஹதநயநேநாநேக இவ சந்த்³ரமா த்³ருஶ்யமாநோ(அ)நேக ஏவ ப⁴வதி । அவித்³யாகல்பிதேந ச நாமரூபலக்ஷணேந ரூபபே⁴தே³ந வ்யாக்ருதாவ்யாக்ருதாத்மகேந தத்த்வாந்யத்வாப்⁴யாமநிர்வசநீயேந ப்³ரஹ்ம பரிணாமாதி³ஸர்வவ்யவஹாராஸ்பத³த்வம் ப்ரதிபத்³யதே । பாரமார்தி²கேந ச ரூபேண ஸர்வவ்யவஹாராதீதமபரிணதமவதிஷ்ட²தே, வாசாரம்ப⁴ணமாத்ரத்வாச்சாவித்³யாகல்பிதஸ்ய நாமரூபபே⁴த³ஸ்ய — இதி ந நிரவயவத்வம் ப்³ரஹ்மண꞉ குப்யதி ।

न चेयं परिणामश्रुतिः परिणामप्रतिपादनार्था, तत्प्रतिपत्तौ फलानवगमात् । सर्वव्यवहारहीनब्रह्मात्मभावप्रतिपादनार्था त्वेषा, तत्प्रतिपत्तौ फलावगमात्; ‘स एष नेति नेत्यात्मा’ इत्युपक्रम्याह‘अभयं वै जनक प्राप्तोऽसि’ (बृ. उ. ४ । २ । ४)इति; तस्मादस्मत्पक्षे न कश्चिदपि दोषप्रसङ्गोऽस्ति ॥ २७ ॥ந சேயம் பரிணாமஶ்ருதி꞉ பரிணாமப்ரதிபாத³நார்தா², தத்ப்ரதிபத்தௌ ப²லாநவக³மாத் । ஸர்வவ்யவஹாரஹீநப்³ரஹ்மாத்மபா⁴வப்ரதிபாத³நார்தா² த்வேஷா, தத்ப்ரதிபத்தௌ ப²லாவக³மாத்; ‘ஸ ஏஷ நேதி நேத்யாத்மா’ இத்யுபக்ரம்யாஹ‘அப⁴யம் வை ஜநக ப்ராப்தோ(அ)ஸி’ (ப்³ரு. உ. 4 । 2 । 4)இதி; தஸ்மாத³ஸ்மத்பக்ஷே ந கஶ்சித³பி தோ³ஷப்ரஸங்கோ³(அ)ஸ்தி ॥ 27 ॥

‘ஆனால்” என்ற சப்தத்தினால் ஆக்ஷேபத்தைமறுக் கிறார். எங்கள் பக்ஷத்தில் எவ்வித தோஷமும் கிடையாதே. பூராவும் ஆகும் என்பது இல்லை. ஏன்? “சுருதியிலிருந்து” பிரஹ்மத்திலிருந்து ஜகத்தின் உத்பத்தி எப்படி சொல்லப் பட்டிருக்கிறதோ, அப்படியே விகாரத்திற்கு வேறாகவும் பிரஹ்மத்தின் இருப்பு சொல்லப்பட்டிருக்கிறது, பிரகிரு திக்கும் விகாரத்திற்கும் (காரணத்திற்கும், கார்யத்திற்கும்) வேற்றுமை குறிப்பிட்டிருக்கிறபடியால். அந்த இந்த தேவதை (பிரஹ்மம்) ஆலோசித்தது. இந்த மூன்று தேவதைகளையும் (தேஜஸ், அப்பு, அன்னம் என்பவை களையும்) இந்த ஜீவாத்மா ரூபமாக புகுந்து நாம ரூபங் களை செய்வேன்" (சாந்.6-3-2) என்றும் "இதினுடைய மஹிமை அவ்வளவு. அதையும்விட பெரிது புருஷன்; எல்லா பூதங்களும் இவருடைய கால் பாகம்; இவருடைய நாசமற்ற முக்கால் பாகம் த்யுலோகத்தில் இருக்கிறது” (சாந்.3-12-6) என்றும், இதுபோலவுள்ளதிலிருந்தும்.

அப்படியே ஹ்ருதயத்தை இருப்பிடமாக சொல்லியிருப்பதாலும், ஸத்வஸ்துவுடன் ஒன்று சேர்வதாக சொல்லியிருப்பதாலும். பிரஹ்மம் பூராவும் கார்யமாய் உபயோகப்பட்டுவிடுமேயானால் "ஹே ஸோம்ய, அப்பொழுது ஸத்துடன் ஒன்று சேர்ந்தவனாக ஆகிறான்” (சாந்.6-8-1) என்று ஸு ஷுப்தி விஷயமாய் குறிப்பிட்டிருப்பது பொருந்தாது விகாரமடைந்த பிரஹ்மத்துடன் எப்பொழுதும் ஒன்றுபட்டு இருப்ப தினாலும். விகாரமடையாத பிரஹ்மம் இல்லாததினாலும், அப்படியே பிரஹ்மத்திற்கு, இந்திரியங்களுக்கு விஷயமாயிருக்கும் தன்மை மறுக்கப்பட்டிருப்பதாலும், விகாரத்திற்கு இந்திரியங்களுக்கு விஷயமாயிருக்கும் தன்மை பொருந்துவதினாலும், ஆகையால் விகாரத்தை யடையாத பிரஹ்மம் உண்டு.

அவயவமற்றதென்ற சப்தத்திற்கு விரோதமு மில்லை, (வேதத்தினால்) சொல்லப்படுவதினாலேயே அவயவமற்ற தன்மையும் ஒப்புக்கொள்ளப்படுவதினால் சப்தத்தையே மூலமாயுள்ளது பிரஹ்மம், சப்தத்தையே பிரமாணமாயுடையது, இந்திரியங்கள் முதலானதை பிரமாணமாகவுடையதல்ல; ஆகையால் சப்தம் எப்படியிருக்கிறதோ அப்படியே அறியப்பட வேண்டியது. சப்தமோ பிரஹ்மத்திற்கு பூராவும் ஆகாத் தன்மை அவயவமற்ற தன்மை, இரண்டையுமே எடுத்துச் சொல்கிறது.

உலகத்திலுள்ள மணி, மந்திரம், ஔ ஷதம் முதலியவைகளுக்குக்கூட தேசம் காலம் நிமித்தம் இவைகளின் வைசித்திரியம் காரணமாக விருத்தமான அநேக கார்ய விஷயமாயுள்ள சக்திகள் காணப்படுகின் றன. அவைகள் கூட, இந்த வஸ்துவிற்கு இவ்வளவு, இந்த உதவியுள்ளது, இதை விஷயமாயுள்ளது, இந்தப் பிரயோ ஜனமுள்ளது இதன் சக்திகள் என்று உபதேசமன்னியில் வெறும் தர்க்கத்தினால் அறிய முடிவதில்லை. ஆலோசிக்க முடியாத ஸ்வபாவமுள்ள பிரஹ்மத்தின் ஸ்வரூபம் சப்தமில்லாமல் நிரூபிக்கமுடியாது என்பதைச் சொல்லவும் வேண்டுமா? அப்படியே பௌராணிகர்களும் சொல்கி றார்கள். 'எந்த விஷயங்கள் ஆலோசிக்க முடியாத வைகளோ அவைகளோ தர்க்கத்துடன் சேர்க்கக்கூடாது. பிரகிருதி களுக்கு அப்பால் எது இருக்கிறதோ, அது நினைக்க முடியாதத்திற்கு லக்ஷணம்” என்று. ஆகையால் இந்திரியங்களை மீறியுள்ள விஷயங்களின் வாஸ்தவத் தன்மையை அறிவது சப்தத்தையே மூலமாயுள்ளது.

சப்தத்தினாலும்கூட விருத்தமாயிருக்கிற விஷயத் தை போதிக்கமுடியாதே? அவயவமில்லாத பிரஹ்மம் பரிணமிக்கிறது. ஆனால் பூராவுமில்லை என்று. பிரஹ்மம் அவயவமற்றதென்றால் பரிணமிக்கவே செய்யாது, அல்லது பூராவுமே பரிணமிக்கவேண்டும். அல்லது, ஒரு ரூபத்தினால் பரிணமிக்கிறது, ஒரு ரூபத்தினால் அப்படியே இருக்கிறது, என்றால் ரூபத்தில் வேறுபாடு கல்பிப்பதினால் அவயவமுள்ளதாகவே ஏற்படும்.

கர்மாக்கள் விஷயத்தில் "அதிகாரத்தில் ஷோட சியை எடுத்துக்கொள்ளவும்” “அதிராத்ரத்தில் ஷோடசியை எடுத்துக்கொள்ளக்கூடாது" என்பது போலுள்ள விரோதத் தோற்றமிருக்கையிலும் விகல்பத்தை ஆசிரயிப்பது விரோதத்தை பரிஹரிக்கக் காரணமாக ஏற்படுகிறது. அனுஷ்டானம் புருஷனுக்கு அதீனமாயிருப்பதால். இங்கேயோ விகல்பத்தை ஆசிரயித்தாலும் கூட விரோதத் திற்கு பரிஹாரம் ஏற்படாது. வஸ்து புருஷனுக்கு அதீனமில் லாததினால். ஆகையால் இது சரிப்படுத்த முடியாது, என்று

இது தோஷமல்ல, அவித்யையினால் கல்பிக்கப் பட்ட ரூபங்களின் பேதத்தை ஒப்புக் கொள்வதால், அவித்யையினால் கல்பிக்கப்பட்ட ரூப பேதத்தினால் வஸ்து அவயவமுள்ளதாக ஆகாது. திமிரரோகத்தினால் பீடிக்கப்பட்ட கண்ணினால் பல போல பார்க்கப்படும் சந்திரன் பல ஆவதில்லையே? அவித்யையினால் கல்பிதமான, நாமரூப லக்ஷணமான, வியாகிருதம் அவியாகிருத மென்ற தன்மையுடைய, அதுவே அல்லது வேறே என்று நிர்வசனம் செய்யமுடியாததான ரூபபேதத்தினால் பிரஹ்மமானது பரிணாமம் முதலிய எல்லா வியவஹாரத்திற்கும் ஆஸ்பதமாயிருக்கும் தன்மையை அடைகிறது. வாஸ்தவமான ரூபத்துடனோ எல்லா வியவஹா ரத்தையும் தாண்டினதாய் பரிணாம மடையாததாய் இருந்து வருகிறது. அவித்யையினால் கல்பிக்கப்படும் நாமரூப பேதம் வாக்கினால் மாத்திரம் ஆரம்பிக்கப்படுவதினால், பொய்யானதால் பிரஹ்மத்தின் அவயமற்ற தன்மை விரோதப்படுவதில்லை.

மேலும், பரிணாமத்தைச் சொல்லும் இந்த சுருதி பரிணாமத்தை எடுத்துச் சொல்வதை பிரயோஜனமா யுடையதல்ல, அதை அறிவதனால் பலன் எதுவும் காணப்படாதததினால்; ஆனால் எல்லா வியவஹாரமு மற்ற பிரஹ்மத்தையே ஆத்மஸ்வரூபமாக எடுத்துக் காட்டுவதையே பிரயோஜனமுடையது, அதை அறிவ தினால் பலன் காணப்படுவதால், "அந்த இந்த ஆத்மா இது அல்ல, இது அல்ல" என்று ஆரம்பித்து "ஹே ஜனகரே, பயமற்ற நிலையையே அடைந்து விட்டீர்" (பிருஹத். 4-2-4) என்று சொல்கிறது.

ஆகையால் எங்கள் பக்ஷத்தில் எவ்வித தோஷத்திற்கும் இடமில்லை.