ब्रह्मसूत्रभाष्यम् २.१.५

अवतरणिकाஅவதரணிகா · Śaṅkara leading into the sūtra; the sūtra follows.

संस्कृतम्

தமிழ்

ननु चेतनत्वमपि क्वचिदचेतनत्वाभिमतानां भूतेन्द्रियाणां श्रूयते — यथा ‘मृदब्रवीत्’‘आपोऽब्रुवन्’ (श. ब्रा. ६ । १ । ३ । २ । ४)इति‘तत्तेज ऐक्षत’ (छा. उ. ६ । २ । ३),‘ता आप ऐक्षन्त’ (छा. उ. ६ । २ । ४)इति चैवमाद्या भूतविषया चेतनत्वश्रुतिः । इन्द्रियविषयापि —‘ते हेमे प्राणा अहंश्रेयसे विवदमाना ब्रह्म जग्मुः’ (बृ. उ. ६ । १ । ७)इति,‘ते ह वाचमूचुस्त्वं न उद्गायेति’ (बृ. उ. १ । ३ । २)इत्येवमाद्येन्द्रियविषयेति । अत उत्तरं पठति —நநு சேதநத்வமபி க்வசித³சேதநத்வாபி⁴மதாநாம் பூ⁴தேந்த்³ரியாணாம் ஶ்ரூயதே — யதா² ‘ம்ருத³ப்³ரவீத்’‘ஆபோ(அ)ப்³ருவந்’ (ஶ. ப்³ரா. 6 । 1 । 3 । 2 । 4)இதி‘தத்தேஜ ஐக்ஷத’ (சா². உ. 6 । 2 । 3),‘தா ஆப ஐக்ஷந்த’ (சா². உ. 6 । 2 । 4)இதி சைவமாத்³யா பூ⁴தவிஷயா சேதநத்வஶ்ருதி꞉ । இந்த்³ரியவிஷயாபி —‘தே ஹேமே ப்ராணா அஹம்ஶ்ரேயஸே விவத³மாநா ப்³ரஹ்ம ஜக்³மு꞉’ (ப்³ரு. உ. 6 । 1 । 7)இதி,‘தே ஹ வாசமூசுஸ்த்வம் ந உத்³கா³யேதி’ (ப்³ரு. உ. 1 । 3 । 2)இத்யேவமாத்³யேந்த்³ரியவிஷயேதி । அத உத்தரம் பட²தி —

அசேதனத் தன்மையுள்ளதென்று நினைக்கிற பூதங்களுக்கும் இந்திரியங்களுக்கும், சேதனத்தன்மையும் சிலவிடங்களில் சொல்லப்பட்டிருக்கிறதே? - 'மண் சொல்லிற்று’ - 'ஜலம் சொல்லிற்கு' (சதபதபிராஹ்ம 6-1- 3, 2-4) என்றும், 'அந்த தேஜஸ் ஆலோசித்தது’ ‘அந்த ஜலம் ஆலோசித்தது'. (சாந்தோ 6-2-3,4) என்பது முதலியது பூதவிஷயமாகச் சேதனத்தன்மையைச் சொல்லும் சுருதி இந்திரிய விஷயமாயும் ‘அந்த இந்தப் பிராணன்கள் (இந்திரியங்கள்) நான்தான் பெரியவ னென்று விவாதம் செய்துகொண்டு பிரஹ்மத்தினிடம் சென்றன’ (பிருஹத் 6-1-7) என்று 'அவை எங்களுக்காக நீ உத்கானம் செய் என்று வாக்கினிடம் சொல்லின’ (பிருஹத் 1-2-3) என்பது முதலியதும் இந்திரிய விஷயங்களே என்று.
அதற்குப் பதில் சொல்கிறார் :

सूत्रम् ५ஸூத்ரம் 5 / ३७37

नविलक्षणत्वाधिकरणम्நவிலக்ஷணத்வாதி⁴கரணம்

अभिमानिव्यपदेशस्तु विशेषानुगतिभ्याम् ॥ ५ ॥அபி⁴மாநிவ்யபதே³ஶஸ்து விஶேஷாநுக³திப்⁴யாம் ॥ 5 ॥

தமிழ்இம்மந்திரத்தின் தமிழ்ப் பொருள் மூலத்தில் இல்லை.

संस्कृतम्

தமிழ்

तुशब्द आशङ्कामपनुदति । न खलु ‘मृदब्रवीत्’ इत्येवंजातीयकया श्रुत्या भूतेन्द्रियाणां चेतनत्वमाशङ्कनीयम् , यतोऽभिमानिव्यपदेश एषः; मृदाद्यभिमानिन्यो वागाद्यभिमानिन्यश्च चेतना देवता वदनसंवदनादिषु चेतनोचितेषु व्यवहारेषु व्यपदिश्यन्ते, न भूतेन्द्रियमात्रम् । कस्मात् ? विशेषानुगतिभ्याम् —துஶப்³த³ ஆஶங்காமபநுத³தி । ந க²லு ‘ம்ருத³ப்³ரவீத்’ இத்யேவம்ஜாதீயகயா ஶ்ருத்யா பூ⁴தேந்த்³ரியாணாம் சேதநத்வமாஶங்கநீயம் , யதோ(அ)பி⁴மாநிவ்யபதே³ஶ ஏஷ꞉; ம்ருதா³த்³யபி⁴மாநிந்யோ வாகா³த்³யபி⁴மாநிந்யஶ்ச சேதநா தே³வதா வத³நஸம்வத³நாதி³ஷு சேதநோசிதேஷு வ்யவஹாரேஷு வ்யபதி³ஶ்யந்தே, ந பூ⁴தேந்த்³ரியமாத்ரம் । கஸ்மாத் ? விஶேஷாநுக³திப்⁴யாம் —

विशेषो हि भोक्तॄणां भूतेन्द्रियाणां च चेतनाचेतनप्रविभागलक्षणः प्रागभिहितः । सर्वचेतनतायां चासौ नोपपद्येत । अपि च कौषीतकिनः प्राणसंवादे करणमात्राशङ्काविनिवृत्तयेऽधिष्ठातृचेतनपरिग्रहाय देवताशब्देन विशिंषन्ति — ‘एता ह वै देवता अहंश्रेयसे विवदमानाः’ इति,‘ता वा एताः सर्वा देवताः प्राणे निःश्रेयसं विदित्वा’ (कौ. उ. २ । १२)इति च ।விஶேஷோ ஹி போ⁴க்த்ரூணாம் பூ⁴தேந்த்³ரியாணாம் ச சேதநாசேதநப்ரவிபா⁴க³லக்ஷண꞉ ப்ராக³பி⁴ஹித꞉ । ஸர்வசேதநதாயாம் சாஸௌ நோபபத்³யேத । அபி ச கௌஷீதகிந꞉ ப்ராணஸம்வாதே³ கரணமாத்ராஶங்காவிநிவ்ருத்தயே(அ)தி⁴ஷ்டா²த்ருசேதநபரிக்³ரஹாய தே³வதாஶப்³தே³ந விஶிம்ஷந்தி — ‘ஏதா ஹ வை தே³வதா அஹம்ஶ்ரேயஸே விவத³மாநா꞉’ இதி,‘தா வா ஏதா꞉ ஸர்வா தே³வதா꞉ ப்ராணே நி꞉ஶ்ரேயஸம் விதி³த்வா’ (கௌ. உ. 2 । 12)இதி ச ।

अनुगताश्च सर्वत्राभिमानिन्यश्चेतना देवता मन्त्रार्थवादेतिहासपुराणादिभ्योऽवगम्यन्ते —‘अग्निर्वाग्भूत्वा मुखं प्राविशत्’ (ऐ. आ. २ । ४ । २ । ४)इत्येवमादिका च श्रुतिः करणेष्वनुग्राहिकां देवतामनुगतां दर्शयति । प्राणसंवादवाक्यशेषे च —‘ते ह प्राणाः प्रजापतिं पितरमेत्योचुः’ (छा. उ. ५ । १ । ७)इति श्रेष्ठत्वनिर्धारणाय प्रजापतिगमनम् , तद्वचनाच्चैकैकोत्क्रमणेनान्वयव्यतिरेकाभ्यां प्राणश्रैष्ठ्यप्रतिपत्तिः, तस्मै बलिहरणम् इति चैवंजातीयकोऽस्मदादिष्विव व्यवहारोऽनुगम्यमानोऽभिमानिव्यपदेशं द्रढयति ।அநுக³தாஶ்ச ஸர்வத்ராபி⁴மாநிந்யஶ்சேதநா தே³வதா மந்த்ரார்த²வாதே³திஹாஸபுராணாதி³ப்⁴யோ(அ)வக³ம்யந்தே —‘அக்³நிர்வாக்³பூ⁴த்வா முக²ம் ப்ராவிஶத்’ (ஐ. ஆ. 2 । 4 । 2 । 4)இத்யேவமாதி³கா ச ஶ்ருதி꞉ கரணேஷ்வநுக்³ராஹிகாம் தே³வதாமநுக³தாம் த³ர்ஶயதி । ப்ராணஸம்வாத³வாக்யஶேஷே ச —‘தே ஹ ப்ராணா꞉ ப்ரஜாபதிம் பிதரமேத்யோசு꞉’ (சா². உ. 5 । 1 । 7)இதி ஶ்ரேஷ்ட²த்வநிர்தா⁴ரணாய ப்ரஜாபதிக³மநம் , தத்³வசநாச்சைகைகோத்க்ரமணேநாந்வயவ்யதிரேகாப்⁴யாம் ப்ராணஶ்ரைஷ்ட்²யப்ரதிபத்தி꞉, தஸ்மை ப³லிஹரணம் இதி சைவம்ஜாதீயகோ(அ)ஸ்மதா³தி³ஷ்விவ வ்யவஹாரோ(அ)நுக³ம்யமாநோ(அ)பி⁴மாநிவ்யபதே³ஶம் த்³ரட⁴யதி ।

‘तत्तेज ऐक्षत’ इत्यपि परस्या एव देवताया अधिष्ठात्र्याः स्वविकारेष्वनुगताया इयमीक्षा व्यपदिश्यत इति द्रष्टव्यम् । तस्माद्विलक्षणमेवेदं ब्रह्मणो जगत्; विलक्षणत्वाच्च न ब्रह्मप्रकृतिकम् ॥ ५ ॥‘தத்தேஜ ஐக்ஷத’ இத்யபி பரஸ்யா ஏவ தே³வதாயா அதி⁴ஷ்டா²த்ர்யா꞉ ஸ்வவிகாரேஷ்வநுக³தாயா இயமீக்ஷா வ்யபதி³ஶ்யத இதி த்³ரஷ்டவ்யம் । தஸ்மாத்³விலக்ஷணமேவேத³ம் ப்³ரஹ்மணோ ஜக³த்; விலக்ஷணத்வாச்ச ந ப்³ரஹ்மப்ரக்ருதிகம் ॥ 5 ॥

தான் என்பது ஆசங்கையை விலக்குகிறது 'மண் சொல்லிற்று’ என்பது போலுள்ள சுருதியினால், பூதங்களுக்கும், இந்திரியங்களுக்கும் சேதனத்தன்மை உண்டென்று நினைக்கக்கூடாது. ஏனென்றால், இது அபிமானியைக் குறிப்பிடுவது. மண் முதலானவைகளின் அபிமானிகளும், வாக்கு முதலானவைகளின் அபிமானி களுமான சேதனர்களாயிருக்கும் தேவதைகள் சேதனனுக்கு உசிதமான பேசுவது, விவாதம் செய்வது முதலான வியவஹாரங்களில் குறிப்பிடப்படுகிறார்கள். வெறும் பூதங்களும் இந்திரியங்களுமல்ல. ஏன்? 'வித்தியாஸமிருப் பதினாலும் கூடவேயிருப்பதினாலும்'

போக்தாக்களுக்கும், பூதேந்திரியங்களுக்கும் சேதனம், அசேதனம் என்ற பிரிவை லக்ஷணமாயுடைய வித்யாஸமோ, முன்னமேயே சொல்லப்பட்டிருக்கிறது. எல்லாமே சேதனமாய் இருந்தால் இது (இந்தப்பிரிவு) பொருத்தமாகாது. மேலும், கௌஷீதகிகள், பிராண ஸம்வாதத்தில் வெறும் இந்திரியங்களென்ற சங்கையை நிவிருத்திசெய்து அதிஷ்டாதாவான சேதனனை எடுத்துக்கொள்ளவேண்டுமென்பதற்காக, தேவதை என்ற சப்தத்தினாலேயே குறிப்பிடுகிறார்கள். 'இந்த தேவதைகள் நான் பெரியவனென்று விவாதம் செய்துகொண்டு' என்றும், ‘அந்த இந்த எல்லா தேவதைகளும், பிராணனிடத்தில் மேன்மையை அறிந்து கொண்டு' (கௌஷீதகி2-14) என்றும்.

எல்லா இடங்களிலும் அபிமானிகளாகிய சேதனர்களான தேவதைகள் கூடவே இருக்கிறார் களென்பது மந்த்ரம், அர்த்தவாதம், இதிஹாஸம், புராணம் முதலியவைகளிலிருந்து அறியப்படுகிறது. ‘அக்னி வாக்காக ஆகி வாயில் பிரவேசித்தார்' (ஐதரேய 2-4) என்பது முதலான சுருதி இந்திரியங்களில் அனுக்ரஹிக்கும் தேவதையைக் கூடவே இருப்பதாகக் காட்டுகிறது.

பிராண ஸம்வாதத்தின் வாக்யசே ஷத்திலும், ‘அந்தப் பிராணன்கள் பிதாவான பிரஜாபதியிடம் சென்று சொல்லின' (சாந் 5-1-7) என்று சிரேஷ்டத்தன்மையை தீர்மானிப்பதற்காக பிரஜாபதியிடம் செல்லுதல், அவருடைய சொற்படி ஒவ்வொன்றாய் வெளிக்கிளம்பி. அன்வயத்தாலும் வியதிரேகத்தாலும், பிராணனுடைய மேன்மையை அறிதல், அதற்கு (பிராணனுக்கு) பலிகொடுப்பது, இதுபோன்ற வியவஹாரம் நம்மிடத்தில் போலவே தொடர்ந்து வருவது அபிமானியைக் குறிப்பிடுகிறதென்பதை பலப்படுத்துகிறது.

'அந்த தேஜஸ் ஆலோசித்தது' என்ற விடத்திலும் தன் விகாரங்களில் கூடவே இருந்து வருகிற அதிஷ்டா தாவான மேலான தேவதைக்குத்தான் இந்த ஆலோசனை சொல்லப்படுகிறதென்று அறிய வேண்டும்.

ஆகையால் இந்த ஜகத்து பிரஹ்மத்திலிருந்து விலக்ஷணம்தான். விலக்ஷணமாயிருப்பதால் ஜகத் பிரஹ்மத்தைப் பிரகிருதியாய் உடையதில்லை.