अनुवाकः 11 TS 1.4.11

(A11)

(त्रिꣳ॒॒शत्त्रयो॒-द्विच॑त्वारिꣳशत्)

अनुवाकः 11 - Complete Audio

TS 1.4.11 - स्वरानुगामी

0:00 0:00
PS1.1 त्रिꣳ॒॒शत्त्रय॑श्च ग॒णिनो॑ रु॒जन्तो॒ दिवꣳ॑
PS1.2 रु॒द्राः पृ॑थि॒वीं च॑ सचन्ते
PS1.3 ए॒का॒द॒शासो॑ अफ्सु॒षदः॑ सु॒तꣳ सोमं॑
PS1.4 जुषन्ताꣳ॒॒ सव॑नाय॒ विश्वे᳚
PS1.5 उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो -ऽस्याग्रय॒णो॑ऽसि॒ स्वा᳚ग्रयणो॒ जिन्व॑
PS1.6 य॒ज्ञ्ं जिन्व॑ य॒ज्ञ्प॑तिम॒भि सव॑ना
PS1.7 पाहि॒ विष्णु॒स्त्वां पा॑तु॒ विशं॒
PS1.8 त्वं पा॑हीन्द्रि॒येणै॒ष ते॒ योनि॒र्
PS1.9 विश्वे᳚भ्यस्त्वा दे॒वेभ्यः॑

Report Timing Issue

Report timing issue for this location?

पञ्चशत् 1 #
TS 1.4.11.1 TS 1.4.11.1
त्रिꣳ॒॒शत्त्रय॑श्च ग॒णिनो॑ रु॒जन्तो॒ दिवꣳ॑ रु॒द्राः पृ॑थि॒वीं च॑ सचन्ते । ए॒का॒द॒शासो॑ अफ्सु॒षदः॑ सु॒तꣳ सोमं॑ जुषन्ताꣳ॒॒ सव॑नाय॒ विश्वे᳚ ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो -ऽस्याग्रय॒णो॑ऽसि॒ स्वा᳚ग्रयणो॒ जिन्व॑ य॒ज्ञ्ं जिन्व॑ य॒ज्ञ्प॑तिम॒भि सव॑ना पाहि॒ विष्णु॒स्त्वां पा॑तु॒ विशं॒ त्वं पा॑हीन्द्रि॒येणै॒ष ते॒ योनि॒र् विश्वे᳚भ्यस्त्वा दे॒वेभ्यः॑ ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
त्रिꣳ॒॒शत् । त्रयः॑ । च॒ । ग॒णिनः॑ । रु॒जन्तः॑ । दिव᳚म् । रु॒द्राः । पृ॒थि॒वीम् । च॒ । स॒च॒न्ते॒ ॥ ए॒का॒द॒शासः॑ । अ॒फ्सु॒षद॒ इत्य॑फ्सु-सदः॑ । सु॒तम् । सोम᳚म् । जु॒ष॒न्ता॒म् । सव॑नाय । विश्वे᳚ ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म - गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सि॒ । आ॒ग्र॒य॒णः । अ॒सि॒ । स्वा᳚ग्रयण॒ इति॒ सु - आ॒ग्र॒य॒णः॒ । जिन्व॑ । य॒ज्ञ्म् । जिन्व॑ । य॒ज्ञ्प॑ति॒मिति॑ य॒ज्ञ् - प॒ति॒म् । अ॒भीति॑ । सव॑ना । पा॒हि॒ । विष्णुः॑ । त्वाम् । पा॒तु॒ । विश᳚म् । त्वम् । पा॒हि॒ । इ॒न्द्रि॒येण॑ । ए॒षः । ते॒ । योनिः॑ । विश्वे᳚भ्यः । त्वा॒ । दे॒वेभ्यः॑ ॥
पदसंख्या: 42
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

Sāyaṇa comments on this anuvāka together with others; the commentary is on TS 1.4.10. (अथ प्रथमकाण्डे चतुर्थप्रपाठके दशमैकादशानुवाकौ)।

▶ भट्टभास्करभाष्यम् (Bhatta Bhaskara Commentary)
1 आग्रयणमेव भ्रातृव्यवतो गृह्णाति - त्रिंशदिति चतुष्पदया त्रिष्टुभा ॥ 'रुग्णवत्यर्चा भ्रातृव्यवतः' इति ब्राह्मणम् । त्रिंशत्त्रयश्च गणिनः गणवन्तः एकादशात्मकैस्त्रिभिर्गणैश्च तद्वन्तः रुजन्तस्सामर्थ्याद्भ्रातृव्यान् । रुजो भङ्गे तौदादिकः । रुद्राः रोदयितारः शत्रूणां नारीणाम् । 'रोदेर्णिलुक्च' इति रक्प्रत्ययः । एवांविधा एकादशास एकादशाना पूरणाः । पूरणप्रत्ययान्तात् 'आज्जसेरसुक्' । एतदुक्तं भवति - ये त्रिंशद्देवा दशवर्गत्रयात्मकाः ये च त्रयो गणिनः तत्तद्दशात्मकगणवन्त एकादशास्स्वयमिति इत्थं त्रयस्त्रिशत्सम्पद्यन्ते । क्व पुनस्ते वर्तन्ते? इत्याह - ये दिवं सचन्ते सेवन्ते, ये च पृथिवीं, ये चाप्सुषदः अन्तरिक्षेणावतीर्णाः; पूरणप्रत्ययान्ता वा ये त्रयो गणिनः, त्रयश्च गणा वर्तन्त इति; ते च विश्वे देवाः इमं सुतं सोमं आग्रयणाख्यं जुषन्तां सेवन्तां सवनाय सवनार्थं तृतीयसवनार्थं; तत्र हि तस्य सावित्रपात्नीवतहारियोजनेषु विनियोगः । यद्वा - तृतीयसवने जुषन्तामिति सप्तम्यर्थे चतुर्थी । 'रुग्णवत्यर्चा भ्रातृव्यवतो गृह्णीयात्' इति ब्राह्मणम् ॥

इत्यनुद्रुत्य उपयामगृहीतोसीति यजुरादिकया गृह्णाति ॥

2 अधिवदते - आग्रयणोसीत्यादि ॥
3 एष ते योनिरित्यादिना सादयति ॥
इति चतुर्थे एकादशः ॥