मूलमात्रम् · The Advaitabharati files do not have this passage yet; the Sanskrit is from Advaita Sharada, and there is no translation.
अवतरणिकाஅவதரணிகா · Śaṅkara leading into the mantra; the mantra follows.
संस्कृतम्
தமிழ்
दर्शनवृत्तौ स्वप्ने वासनाराशेर्दृश्यत्वादतद्धर्मतेति विशुद्धता अवगता आत्मनः ; तत्र यथाकामं परिवर्तत इति कामवशात्परिवर्तनमुक्तम् ; द्रष्टुर्दृश्यसम्बन्धश्च अस्य स्वाभाविक इत्यशुद्धता शङ्क्यते ; अतस्तद्विशुद्ध्यर्थमाह —த3ர்ஶநவ்ருத்தௌ ஸ்வப்நே வாஸநாராஶேர்த்3ருஶ்யத்வாத3தத்3த4ர்மதேதி விஶுத்3த4தா அவக3தா ஆத்மந꞉ ; தத்ர யதா2காமம் பரிவர்தத இதி காமவஶாத்பரிவர்தநமுக்தம் ; த்3ரஷ்டுர்த்3ருஶ்யஸம்ப3ந்த4ஶ்ச அஸ்ய ஸ்வாபா4விக இத்யஶுத்3த4தா ஶங்க்யதே ; அதஸ்தத்3விஶுத்3த்4யர்த2மாஹ —
இப்பகுதிக்கு மொழிபெயர்ப்பு இன்னும் இல்லை.
मन्त्रः १९மந்த்ர꞉ 19 / २०20
अथ यदा सुषुप्तो भवति यदा न कस्यचन वेद हिता नाम नाड्यो द्वासप्ततिः सहस्राणि हृदयात्पुरीततमभिप्रतिष्ठन्ते ताभिः प्रत्यवसृप्य पुरीतति शेते स यथा कुमारो वा महाराजो वा महाब्राह्मणो वातिघ्नीमानन्दस्य गत्वा शयीतैवमेवैष एतच्छेते ॥ १९ ॥அத2 யதா3 ஸுஷுப்தோ ப4வதி யதா3 ந கஸ்யசந வேத3 ஹிதா நாம நாட்3யோ த்3வாஸப்ததி꞉ ஸஹஸ்ராணி ஹ்ருத3யாத்புரீததமபி4ப்ரதிஷ்ட2ந்தே தாபி4꞉ ப்ரத்யவஸ்ருப்ய புரீததி ஶேதே ஸ யதா2 குமாரோ வா மஹாராஜோ வா மஹாப்3ராஹ்மணோ வாதிக்4நீமாநந்த3ஸ்ய க3த்வா ஶயீதைவமேவைஷ ஏதச்சே2தே ॥ 19 ॥
தமிழ்இம்மந்திரத்தின் தமிழ்ப் பொருள் மூலத்தில் இல்லை.
संस्कृतम्
தமிழ்
अथ यदा सुषुप्तो भवति — यदा स्वप्न्यया चरति, तदाप्ययं विशुद्ध एव ; अथ पुनः यदा हित्वा दर्शनवृत्तिं स्वप्नं यदा यस्मिन्काले सुषुप्तः सुष्ठु सुप्तः सम्प्रसादं स्वाभाव्यं गतः भवति — सलिलमिवान्यसम्बन्धकालुष्यं हित्वा स्वाभाव्येन प्रसीदति । कदा सुषुप्तो भवति ? यदा यस्मिन्काले, न कस्यचन न किञ्चनेत्यर्थः, वेद विजानाति ; कस्यचन वा शब्दादेः सम्बन्धिवस्त्वन्तरं किञ्चन न वेद — इत्यध्याहार्यम् ; पूर्वं तु न्याय्यम् , सुप्ते तु विशेषविज्ञानाभावस्य विवक्षितत्वात् । एवं तावद्विशेषविज्ञानाभावे सुषुप्तो भवतीत्युक्तम् ; केन पुनः क्रमेण सुषुप्तो भवतीत्युच्यते — हिता नाम हिता इत्येवंनाम्न्यो नाड्यः सिराः देहस्यान्नरसविपरिणामभूताः, ताश्च, द्वासप्ततिः सहस्राणि — द्वे सहस्रे अधिके सप्ततिश्च सहस्राणि — ता द्वासप्ततिः सहस्राणि, हृदयात् — हृदयं नाम मांसपिण्डः — तस्मान्मांसपिण्डात्पुण्डरीकाकारात् , पुरीततं हृदयपरिवेष्टनमाचक्षते — तदुपलक्षितं शरीरमिह पुरीतच्छब्देनाभिप्रेतम् — पुरीततमभिप्रतिष्ठन्त इति — शरीरं कृत्स्नं व्याप्नुवत्यः अश्वत्थपर्णराजय इव बहिर्मुख्यः प्रवृत्ता इत्यर्थः । तत्र बुद्धेरन्तःकरणस्य हृदयं स्थानम् ; तत्रस्थबुद्धितन्त्राणि च इतराणि बाह्यानि करणानि ; तेन बुद्धिः कर्मवशात् श्रोत्रादीनि ताभिर्नाडीभिः मत्स्यजालवत् कर्णशष्कुल्यादिस्थानेभ्यः प्रसारयति ; प्रसार्य च अधितिष्ठति जागरितकाले ; तां विज्ञानमयोऽभिव्यक्तस्वात्मचैतन्यावभासतया व्याप्नोति ; सङ्कोचनकाले च तस्याः अनुसङ्कुचति ; सोऽस्य विज्ञानमयस्य स्वापः ; जाग्रद्विकासानुभवो भोगः ; बुद्ध्युपाधिस्वभावानुविधायी हि सः, चन्द्रादिप्रतिबिम्ब इव जलाद्यनुविधायी । तस्मात् तस्या बुद्धेः जाग्रद्विषयायाः ताभिः नाडीभिः प्रत्यवसर्पणमनु प्रत्यवसृप्य पुरीतति शरीरे शेते तिष्ठति — तप्तमिव लोहपिण्डम् अविशेषेण संव्याप्य अग्निवत् शरीरं संव्याप्य वर्तत इत्यर्थः । स्वाभाविक एव स्वात्मनि वर्तमानोऽपि कर्मानुगतबुद्ध्यनुवृत्तित्वात् पुरीतति शेत इत्युच्यते । न हि सुषुप्तिकाले शरीरसम्बन्धोऽस्ति । ‘तीर्णो हि तदा सर्वाञ्छोकान्हृदयस्य’ (बृ. उ. ४ । ३ । २२) इति हि वक्ष्यति । सर्वसंसारदुःखवियुक्तेयमवस्थेत्यत्र दृष्टान्तः — स यथा कुमारो वा अत्यन्तबालो वा, महाराजो वा अत्यन्तवश्यप्रकृतिः यथोक्तकृत् , महाब्राह्मणो वा अत्यन्तपरिपक्वविद्याविनयसम्पन्नः, अतिघ्नीम् — अतिशयेन दुःखं हन्तीत्यतिघ्नी आनन्दस्य अवस्था सुखावस्था ताम् प्राप्य गत्वा, शयीत अवतिष्ठेत । एषां च कुमारादीनां स्वभावस्थानां सुखं निरतिशयं प्रसिद्धं लोके ; विक्रियमाणानां हि तेषां दुःखं न स्वभावतः ; तेन तेषां स्वाभाविक्यवस्था दृष्टान्तत्वेनोपादीयते, प्रसिद्धत्वात् ; न तेषां स्वाप एवाभिप्रेतः, स्वापस्य दार्ष्टान्तिकत्वेन विवक्षितत्वात् विशेषाभावाच्च ; विशेषे हि सति दृष्टान्तदार्ष्टान्तिकभेदः स्यात् ; तस्मान्न तेषां स्वापो दृष्टान्तः — एवमेव, यथा अयं दृष्टान्तः, एष विज्ञानमय एतत् शयनं शेते इति — एतच्छन्दः क्रियाविशेषणार्थः — एवमयं स्वाभाविके स्व आत्मनि सर्वसंसारधर्मातीतो वर्तते स्वापकाल इति ॥அத2 யதா3 ஸுஷுப்தோ ப4வதி — யதா3 ஸ்வப்ந்யயா சரதி, ததா3ப்யயம் விஶுத்3த4 ஏவ ; அத2 புந꞉ யதா3 ஹித்வா த3ர்ஶநவ்ருத்திம் ஸ்வப்நம் யதா3 யஸ்மிந்காலே ஸுஷுப்த꞉ ஸுஷ்டு2 ஸுப்த꞉ ஸம்ப்ரஸாத3ம் ஸ்வாபா4வ்யம் க3த꞉ ப4வதி — ஸலிலமிவாந்யஸம்ப3ந்த4காலுஷ்யம் ஹித்வா ஸ்வாபா4வ்யேந ப்ரஸீத3தி । கதா3 ஸுஷுப்தோ ப4வதி ? யதா3 யஸ்மிந்காலே, ந கஸ்யசந ந கிஞ்சநேத்யர்த2꞉, வேத3 விஜாநாதி ; கஸ்யசந வா ஶப்3தா3தே3꞉ ஸம்ப3ந்தி4வஸ்த்வந்தரம் கிஞ்சந ந வேத3 — இத்யத்4யாஹார்யம் ; பூர்வம் து ந்யாய்யம் , ஸுப்தே து விஶேஷவிஜ்ஞாநாபா4வஸ்ய விவக்ஷிதத்வாத் । ஏவம் தாவத்3விஶேஷவிஜ்ஞாநாபா4வே ஸுஷுப்தோ ப4வதீத்யுக்தம் ; கேந புந꞉ க்ரமேண ஸுஷுப்தோ ப4வதீத்யுச்யதே — ஹிதா நாம ஹிதா இத்யேவம்நாம்ந்யோ நாட்3ய꞉ ஸிரா꞉ தே3ஹஸ்யாந்நரஸவிபரிணாமபூ4தா꞉, தாஶ்ச, த்3வாஸப்ததி꞉ ஸஹஸ்ராணி — த்3வே ஸஹஸ்ரே அதி4கே ஸப்ததிஶ்ச ஸஹஸ்ராணி — தா த்3வாஸப்ததி꞉ ஸஹஸ்ராணி, ஹ்ருத3யாத் — ஹ்ருத3யம் நாம மாம்ஸபிண்ட3꞉ — தஸ்மாந்மாம்ஸபிண்டா3த்புண்ட3ரீகாகாராத் , புரீததம் ஹ்ருத3யபரிவேஷ்டநமாசக்ஷதே — தது3பலக்ஷிதம் ஶரீரமிஹ புரீதச்ச2ப்3தே3நாபி4ப்ரேதம் — புரீததமபி4ப்ரதிஷ்ட2ந்த இதி — ஶரீரம் க்ருத்ஸ்நம் வ்யாப்நுவத்ய꞉ அஶ்வத்த2பர்ணராஜய இவ ப3ஹிர்முக்2ய꞉ ப்ரவ்ருத்தா இத்யர்த2꞉ । தத்ர பு3த்3தே4ரந்த꞉கரணஸ்ய ஹ்ருத3யம் ஸ்தா2நம் ; தத்ரஸ்த2பு3த்3தி4தந்த்ராணி ச இதராணி பா3ஹ்யாநி கரணாநி ; தேந பு3த்3தி4꞉ கர்மவஶாத் ஶ்ரோத்ராதீ3நி தாபி4ர்நாடீ3பி4꞉ மத்ஸ்யஜாலவத் கர்ணஶஷ்குல்யாதி3ஸ்தா2நேப்4ய꞉ ப்ரஸாரயதி ; ப்ரஸார்ய ச அதி4திஷ்ட2தி ஜாக3ரிதகாலே ; தாம் விஜ்ஞாநமயோ(அ)பி4வ்யக்தஸ்வாத்மசைதந்யாவபா4ஸதயா வ்யாப்நோதி ; ஸங்கோசநகாலே ச தஸ்யா꞉ அநுஸங்குசதி ; ஸோ(அ)ஸ்ய விஜ்ஞாநமயஸ்ய ஸ்வாப꞉ ; ஜாக்3ரத்3விகாஸாநுப4வோ போ4க3꞉ ; பு3த்3த்4யுபாதி4ஸ்வபா4வாநுவிதா4யீ ஹி ஸ꞉, சந்த்3ராதி3ப்ரதிபி3ம்ப3 இவ ஜலாத்3யநுவிதா4யீ । தஸ்மாத் தஸ்யா பு3த்3தே4꞉ ஜாக்3ரத்3விஷயாயா꞉ தாபி4꞉ நாடீ3பி4꞉ ப்ரத்யவஸர்பணமநு ப்ரத்யவஸ்ருப்ய புரீததி ஶரீரே ஶேதே திஷ்ட2தி — தப்தமிவ லோஹபிண்ட3ம் அவிஶேஷேண ஸம்வ்யாப்ய அக்3நிவத் ஶரீரம் ஸம்வ்யாப்ய வர்தத இத்யர்த2꞉ । ஸ்வாபா4விக ஏவ ஸ்வாத்மநி வர்தமாநோ(அ)பி கர்மாநுக3தபு3த்3த்4யநுவ்ருத்தித்வாத் புரீததி ஶேத இத்யுச்யதே । ந ஹி ஸுஷுப்திகாலே ஶரீரஸம்ப3ந்தோ4(அ)ஸ்தி । ‘தீர்ணோ ஹி ததா3 ஸர்வாஞ்சோ2காந்ஹ்ருத3யஸ்ய’ (ப்3ரு. உ. 4 । 3 । 22) இதி ஹி வக்ஷ்யதி । ஸர்வஸம்ஸாரது3꞉க2வியுக்தேயமவஸ்தே2த்யத்ர த்3ருஷ்டாந்த꞉ — ஸ யதா2 குமாரோ வா அத்யந்தபா3லோ வா, மஹாராஜோ வா அத்யந்தவஶ்யப்ரக்ருதி꞉ யதோ2க்தக்ருத் , மஹாப்3ராஹ்மணோ வா அத்யந்தபரிபக்வவித்3யாவிநயஸம்பந்ந꞉, அதிக்4நீம் — அதிஶயேந து3꞉க2ம் ஹந்தீத்யதிக்4நீ ஆநந்த3ஸ்ய அவஸ்தா2 ஸுகா2வஸ்தா2 தாம் ப்ராப்ய க3த்வா, ஶயீத அவதிஷ்டே2த । ஏஷாம் ச குமாராதீ3நாம் ஸ்வபா4வஸ்தா2நாம் ஸுக2ம் நிரதிஶயம் ப்ரஸித்3த4ம் லோகே ; விக்ரியமாணாநாம் ஹி தேஷாம் து3꞉க2ம் ந ஸ்வபா4வத꞉ ; தேந தேஷாம் ஸ்வாபா4விக்யவஸ்தா2 த்3ருஷ்டாந்தத்வேநோபாதீ3யதே, ப்ரஸித்3த4த்வாத் ; ந தேஷாம் ஸ்வாப ஏவாபி4ப்ரேத꞉, ஸ்வாபஸ்ய தா3ர்ஷ்டாந்திகத்வேந விவக்ஷிதத்வாத் விஶேஷாபா4வாச்ச ; விஶேஷே ஹி ஸதி த்3ருஷ்டாந்ததா3ர்ஷ்டாந்திகபே4த3꞉ ஸ்யாத் ; தஸ்மாந்ந தேஷாம் ஸ்வாபோ த்3ருஷ்டாந்த꞉ — ஏவமேவ, யதா2 அயம் த்3ருஷ்டாந்த꞉, ஏஷ விஜ்ஞாநமய ஏதத் ஶயநம் ஶேதே இதி — ஏதச்ச2ந்த3꞉ க்ரியாவிஶேஷணார்த2꞉ — ஏவமயம் ஸ்வாபா4விகே ஸ்வ ஆத்மநி ஸர்வஸம்ஸாரத4ர்மாதீதோ வர்ததே ஸ்வாபகால இதி ॥
क्वैष तदाभूदित्यस्य प्रश्नस्य प्रतिवचनमुक्तम् ; अनेन च प्रश्ननिर्णयेन विज्ञानमयस्य स्वभावतो विशुद्धिः असंसारित्वं च उक्तम् ; कुत एतदागादित्यस्य प्रश्नस्यापाकरणार्थः आरम्भः । ननु यस्मिन्ग्रामे नगरे वा यो भवति, सोऽन्यत्र गच्छन् तत एव ग्रामान्नगराद्वा गच्छति, नान्यतः ; तथा सति क्वैष तदाभूदित्येतावानेवास्तु प्रश्नः ; यत्राभूत् तत एव आगमनं प्रसिद्धं स्यात् नान्यत इति कुत एतदागादिति प्रश्नो निरर्थक एव — किं श्रुतिरुपालभ्यते भवता ? न ; किं तर्हि द्वितीयस्य प्रश्नस्य अर्थान्तरं श्रोतुमिच्छामि, अत आनर्थक्यं चोदयामि । एवं तर्हि कुत इत्यपादानार्थता न गृह्यते ; अपादानार्थत्वे हि पुनरुक्तता, नान्यार्थत्वे ; अस्तु तर्हि निमित्तार्थः प्रश्नः — कुत एतदागात् — किन्निमित्तमिहागमनमिति । न निमित्तार्थतापि, प्रतिवचनवैरूप्यात् ; आत्मनश्च सर्वस्य जगतः अग्निविस्फुलिङ्गादिवदुत्पत्तिः प्रतिवचने श्रूयते ; न हि विस्फुलिङ्गानां विद्रवणे अग्निर्निमित्तम् , अपादानमेव तु सः ; तथा परमात्मा विज्ञानमयस्य आत्मनोऽपादानत्वेन श्रूयते — ‘अस्मादात्मनः’ इत्येतस्मिन्वाक्ये ; तस्मात् प्रतिवचनवैलोम्यात् कुत इति प्रश्नस्य निमित्तार्थता न शक्यते वर्णयितुम् । नन्वपादानपक्षेऽपि पुनरुक्ततादोषः स्थित एव ॥க்வைஷ ததா3பூ4தி3த்யஸ்ய ப்ரஶ்நஸ்ய ப்ரதிவசநமுக்தம் ; அநேந ச ப்ரஶ்நநிர்ணயேந விஜ்ஞாநமயஸ்ய ஸ்வபா4வதோ விஶுத்3தி4꞉ அஸம்ஸாரித்வம் ச உக்தம் ; குத ஏததா3கா3தி3த்யஸ்ய ப்ரஶ்நஸ்யாபாகரணார்த2꞉ ஆரம்ப4꞉ । நநு யஸ்மிந்க்3ராமே நக3ரே வா யோ ப4வதி, ஸோ(அ)ந்யத்ர க3ச்ச2ந் தத ஏவ க்3ராமாந்நக3ராத்3வா க3ச்ச2தி, நாந்யத꞉ ; ததா2 ஸதி க்வைஷ ததா3பூ4தி3த்யேதாவாநேவாஸ்து ப்ரஶ்ந꞉ ; யத்ராபூ4த் தத ஏவ ஆக3மநம் ப்ரஸித்3த4ம் ஸ்யாத் நாந்யத இதி குத ஏததா3கா3தி3தி ப்ரஶ்நோ நிரர்த2க ஏவ — கிம் ஶ்ருதிருபாலப்4யதே ப4வதா ? ந ; கிம் தர்ஹி த்3விதீயஸ்ய ப்ரஶ்நஸ்ய அர்தா2ந்தரம் ஶ்ரோதுமிச்சா2மி, அத ஆநர்த2க்யம் சோத3யாமி । ஏவம் தர்ஹி குத இத்யபாதா3நார்த2தா ந க்3ருஹ்யதே ; அபாதா3நார்த2த்வே ஹி புநருக்ததா, நாந்யார்த2த்வே ; அஸ்து தர்ஹி நிமித்தார்த2꞉ ப்ரஶ்ந꞉ — குத ஏததா3கா3த் — கிந்நிமித்தமிஹாக3மநமிதி । ந நிமித்தார்த2தாபி, ப்ரதிவசநவைரூப்யாத் ; ஆத்மநஶ்ச ஸர்வஸ்ய ஜக3த꞉ அக்3நிவிஸ்பு2லிங்கா3தி3வது3த்பத்தி꞉ ப்ரதிவசநே ஶ்ரூயதே ; ந ஹி விஸ்பு2லிங்கா3நாம் வித்3ரவணே அக்3நிர்நிமித்தம் , அபாதா3நமேவ து ஸ꞉ ; ததா2 பரமாத்மா விஜ்ஞாநமயஸ்ய ஆத்மநோ(அ)பாதா3நத்வேந ஶ்ரூயதே — ‘அஸ்மாதா3த்மந꞉’ இத்யேதஸ்மிந்வாக்யே ; தஸ்மாத் ப்ரதிவசநவைலோம்யாத் குத இதி ப்ரஶ்நஸ்ய நிமித்தார்த2தா ந ஶக்யதே வர்ணயிதும் । நந்வபாதா3நபக்ஷே(அ)பி புநருக்ததாதோ3ஷ꞉ ஸ்தி2த ஏவ ॥
नैष दोषः, प्रश्नाभ्यामात्मनि क्रियाकारकफलात्मतापोहस्य विवक्षितत्वात् । इह हि विद्याविद्याविषयावुपन्यस्तौ — ‘आत्मेत्येवोपासीत’ (बृ. उ. १ । ४ । ७) ‘आत्मानमेवावेत्’ (बृ. उ. १ । ४ । १०) ‘आत्मानमेव लोकमुपासीत’ (बृ. उ. १ । ४ । १५) इति विद्याविषयः, तथा अविद्याविषयश्च पाङ्क्तं कर्म तत्फलं चान्नत्रयं नामरूपकर्मात्मकमिति । तत्र अविद्याविषये वक्तव्यं सर्वमुक्तम् । विद्याविषयस्तु आत्मा केवल उपन्यस्तः न निर्णीतः । तन्निर्णयाय च ‘ब्रह्म ते ब्रवाणि’ (बृ. उ. २ । १ । १) इति प्रक्रान्तम् , ‘ज्ञपयिष्यामि’ (बृ. उ. २ । १ । १५) इति च । अतः तद्ब्रह्म विद्याविषयभूतं ज्ञापयितव्यं याथात्म्यतः । तस्य च याथात्म्यं क्रियाकारकफलभेदशून्यम् अत्यन्तविशुद्धमद्वैतम् — इत्येतद्विवक्षितम् । अतस्तदनुरूपौ प्रश्नावुत्थाप्येते श्रुत्या — क्वैष तदाभूत्कुत एतदागादिति । तत्र — यत्र भवति तत् अधिकरणम् , यद्भवति तदधिकर्तव्यम् — तयोश्च अधिकरणाधिकर्तव्ययोर्भेदः दृष्टो लोके । तथा — यत आगच्छति तत् अपादानम् — य आगच्छति स कर्ता, तस्मादन्यो दृष्टः । तथा आत्मा क्वाप्यभूदन्यस्मिन्नन्यः, कुतश्चिदागादन्यस्मादन्यः — केनचिद्भिन्नेन साधनान्तरेण — इत्येवं लोकवत्प्राप्ता बुद्धिः ; सा प्रतिवचनेन निवर्तयितव्येति । नायमात्मा अन्यः अन्यत्र अभूत् , अन्यो वा अन्यस्मादागतः, साधनान्तरं वा आत्मन्यस्ति ; किं तर्हि स्वात्मन्येवाभूत् — ‘स्वमात्मानमपीतो भवति’ (छा. उ. ६ । ८ । १) ‘सता सोम्य तदा सम्पन्नो भवति’ (छा. उ. ६ । ८ । १) ‘प्राज्ञेनात्मना सम्परिष्वक्तः’ (बृ. उ. ४ । ३ । २१) ‘पर आत्मनि सम्प्रतिष्ठते’ (प्र. उ. ४ । ९) इत्यादिश्रुतिभ्यः ; अत एव नान्यः अन्यस्मादागच्छति ; तत् श्रुत्यैव प्रदर्श्यते ‘अस्मादात्मनः’ इति, आत्मव्यतिरेकेण वस्त्वन्तराभावात् । नन्वस्ति प्राणाद्यात्मव्यतिरिक्तं वस्त्वन्तरम् — न, प्राणादेस्तत एव निष्पत्तेः ॥நைஷ தோ3ஷ꞉, ப்ரஶ்நாப்4யாமாத்மநி க்ரியாகாரகப2லாத்மதாபோஹஸ்ய விவக்ஷிதத்வாத் । இஹ ஹி வித்3யாவித்3யாவிஷயாவுபந்யஸ்தௌ — ‘ஆத்மேத்யேவோபாஸீத’ (ப்3ரு. உ. 1 । 4 । 7) ‘ஆத்மாநமேவாவேத்’ (ப்3ரு. உ. 1 । 4 । 10) ‘ஆத்மாநமேவ லோகமுபாஸீத’ (ப்3ரு. உ. 1 । 4 । 15) இதி வித்3யாவிஷய꞉, ததா2 அவித்3யாவிஷயஶ்ச பாங்க்தம் கர்ம தத்ப2லம் சாந்நத்ரயம் நாமரூபகர்மாத்மகமிதி । தத்ர அவித்3யாவிஷயே வக்தவ்யம் ஸர்வமுக்தம் । வித்3யாவிஷயஸ்து ஆத்மா கேவல உபந்யஸ்த꞉ ந நிர்ணீத꞉ । தந்நிர்ணயாய ச ‘ப்3ரஹ்ம தே ப்3ரவாணி’ (ப்3ரு. உ. 2 । 1 । 1) இதி ப்ரக்ராந்தம் , ‘ஜ்ஞபயிஷ்யாமி’ (ப்3ரு. உ. 2 । 1 । 15) இதி ச । அத꞉ தத்3ப்3ரஹ்ம வித்3யாவிஷயபூ4தம் ஜ்ஞாபயிதவ்யம் யாதா2த்ம்யத꞉ । தஸ்ய ச யாதா2த்ம்யம் க்ரியாகாரகப2லபே4த3ஶூந்யம் அத்யந்தவிஶுத்3த4மத்3வைதம் — இத்யேதத்3விவக்ஷிதம் । அதஸ்தத3நுரூபௌ ப்ரஶ்நாவுத்தா2ப்யேதே ஶ்ருத்யா — க்வைஷ ததா3பூ4த்குத ஏததா3கா3தி3தி । தத்ர — யத்ர ப4வதி தத் அதி4கரணம் , யத்3ப4வதி தத3தி4கர்தவ்யம் — தயோஶ்ச அதி4கரணாதி4கர்தவ்யயோர்பே4த3꞉ த்3ருஷ்டோ லோகே । ததா2 — யத ஆக3ச்ச2தி தத் அபாதா3நம் — ய ஆக3ச்ச2தி ஸ கர்தா, தஸ்மாத3ந்யோ த்3ருஷ்ட꞉ । ததா2 ஆத்மா க்வாப்யபூ4த3ந்யஸ்மிந்நந்ய꞉, குதஶ்சிதா3கா3த3ந்யஸ்மாத3ந்ய꞉ — கேநசித்3பி4ந்நேந ஸாத4நாந்தரேண — இத்யேவம் லோகவத்ப்ராப்தா பு3த்3தி4꞉ ; ஸா ப்ரதிவசநேந நிவர்தயிதவ்யேதி । நாயமாத்மா அந்ய꞉ அந்யத்ர அபூ4த் , அந்யோ வா அந்யஸ்மாதா3க3த꞉, ஸாத4நாந்தரம் வா ஆத்மந்யஸ்தி ; கிம் தர்ஹி ஸ்வாத்மந்யேவாபூ4த் — ‘ஸ்வமாத்மாநமபீதோ ப4வதி’ (சா2. உ. 6 । 8 । 1) ‘ஸதா ஸோம்ய ததா3 ஸம்பந்நோ ப4வதி’ (சா2. உ. 6 । 8 । 1) ‘ப்ராஜ்ஞேநாத்மநா ஸம்பரிஷ்வக்த꞉’ (ப்3ரு. உ. 4 । 3 । 21) ‘பர ஆத்மநி ஸம்ப்ரதிஷ்ட2தே’ (ப்ர. உ. 4 । 9) இத்யாதி3ஶ்ருதிப்4ய꞉ ; அத ஏவ நாந்ய꞉ அந்யஸ்மாதா3க3ச்ச2தி ; தத் ஶ்ருத்யைவ ப்ரத3ர்ஶ்யதே ‘அஸ்மாதா3த்மந꞉’ இதி, ஆத்மவ்யதிரேகேண வஸ்த்வந்தராபா4வாத் । நந்வஸ்தி ப்ராணாத்3யாத்மவ்யதிரிக்தம் வஸ்த்வந்தரம் — ந, ப்ராணாதே3ஸ்தத ஏவ நிஷ்பத்தே꞉ ॥
இப்பகுதிக்கு மொழிபெயர்ப்பு இன்னும் இல்லை.
இப்பகுதிக்கு மொழிபெயர்ப்பு இன்னும் இல்லை.
இப்பகுதிக்கு மொழிபெயர்ப்பு இன்னும் இல்லை.