तस्मा᳚ ए॒तं भ᳚रत तद्व॒शो द॒दिर्हो॒त्रात्सोमं᳚ द्रविणोद॒ः पिब᳚ ऋ॒तुभि᳚ः ॥
पदपाठः (Word-by-word)
तस्मै᳚ । ए॒तम् । भ॒र॒त॒ । त॒त्॑व॒शः । द॒दिः । हो॒त्रात् । सोम᳚म् । द्र॒वि॒णः॒॑दः॒ । पिब᳚ । ऋ॒तु॑भिः᳚ ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
यस्यनिःश्वसितंवेदाभ्योखिलंजगत् । निर्ममेतमहंवन्देविद्यातीर्थमहेश्वरम् ॥ १ ॥
अथद्वितीयाष्टकस्याष्टमोध्यायआरभ्यते द्वितीयमण्डलस्यचतुर्थेनुवाकेमन्दस्वेतिषळृचंपञ्चमंसूक्तं गार्त्समदं मन्दस्वेत्यनुक्रान्तं पूर्वत्रऋतव्यंतुजागतंत्वितितुशब्दप्रयोगादिदमपिजागतमृतव्यं तत्रा द्याश्चतस्रऋचोद्रविणोदोदेवताकाः पञ्चम्याश्विनी पष्ठ्याग्नेयी दशरात्रेषष्ठेहनिऋतुयाजेषुप्रैषानृक् शिरस्कान् कृत्वातैः प्रैषैः प्रेषितव्यंयष्टव्यंच तत्रसप्तमादीनांप्रैषाणामुपरिष्टात् मन्दस्वेत्याद्याःषळृ चः क्रमेणप्रक्षेपणीयाः सूत्रंतुपूर्वमेवोदाहृतम् ।
हेद्रविणोदः द्रविणसोधनस्यदातः एतन्नामकदेव अन्धसः देवानामन्नरूपस्य सोमस्य सोमेन होत्रात् होतृकर्तृकाद्यागात् अनुजोषं प्रीतिमनुमन्दस्व हर्षंप्राप्नुहि हेअध्वर्यवः सद्रविणोदाः—पूर्णां संपूर्णां आसिचं आसिच्यमानाहुतिं वष्टि कामयते अतस्तस्मैद्रविणोदसेग्नये एतंसोमंभरत प्रापयत तद्वशस्तत्कामोद्रविणोदाःददिर्दाता युष्माकमभीष्टफलस्यदाताभवतीतिशेषः किंच हेद्र विणोदः होत्रात् होतुर्यागात् ऋतुभिः इषमासाभिमानिभिः ऋतुदेवैः सहसोमंपिब ॥ १ ॥