द्वितीयं मण्डलम् - सूक्तम् 8

हेअन्तरात्मन् नुक्षिप्रंअग्नेर्योगानश्वान् उपस्तुहि कीदृशस्याग्नेः वशस्तमस्यप्रवृद्धयशसः त्वमर्थोलु- प्यते मीह्ळुषः सेक्तुः फलस्य ईदृशस्ययोगान् स्तुहि होतरितिवासंबोध्यं स्तुतौदृष्टान्तः—वाजयन्नि- वअन्नमिच्छन् पुरुषइव सयथाअश्वान् गमनायस्तौतितद्वत् यद्वोक्तलक्षणस्याग्रेर्गमनसाधनान् रथान् स्तुहि ॥ १ ॥

सुनीथःशोभाननयनः अनुर्यः अजरणीयः अनभिचव्यः वारुप्रतीकः शोभनोपक्रमोयोस्तिसोग्निः ददा- शुषेहविर्दत्तवते यजमानायतदर्थं अरिंतस्यश्त्रुं जरयन् नाशयन् आहुतः समन्तात् आराधितोभवति ॥ २ ॥

योग्निः श्रियाज्वालयायुक्तः सन् दमेषु गृहेषुआ आगत्य दोषारात्रिषु उषसि अहःसुच प्रशस्यते स्तूयते यस्याग्नेर्व्रतंकर्मनमीयते नहिंस्यते नक्षीयतेवा उःपूरणः ॥ ३ ॥

योग्निश्चित्रः चायनीयः नानावर्णोवाअर्चिषाज्वालयारश्मिसमूहेन आविभाति सर्वतोभासते तत्रदृष्टान्तः—स्वर्नभानुना किरणेनसूर्यइव सयथविभातितद्वत् किंकुर्वन् किंकुर्वन् अजरैर्नित्यैः ज्वा- लासमूहैः अभिसर्वताः अञ्चानः व्यञ्चयन् प्रकाशयन् ॥ ४ ॥

अत्रिंशत्रूणामन्नानां वासभ्क्तं स्वराज्यं स्वयमेव राजमानंस्वाराज्यमनु अभिलक्ष्यवाग्निं उक्था- निशस्त्राणिववृधुः वर्धयन्ति सचाग्निर्विश्वाः सर्वाःश्रियःशोभाः अधिदधे अधिकं धारयति ॥ ५ ॥

अरिष्यन्तः केनाप्यहिंस्यमानावयं अग्नेरिन्द्रस्यसोमस्यदेवानामन्येषामपिऊतिभीरक्षाभिः सचे- महि सङ्गच्छेमहि युक्ताभवेम तथारक्षायुक्तावयंपृतन्यतः पृतनामात्मनइच्छन्तः शत्रूनभिष्याम अभिभवेम पृतनाशब्दात्क्यचि कव्यध्वरपृतनस्यर्चिलोपइत्यवर्णलोपः ॥ ६ ॥

वेदार्थस्यप्रकाशे नतमोहार्दंनिवारयन् । पुमर्थांश्चतुरोदेयाद्विद्यातीर्थमहेश्वरः ॥ १ ॥

इतिश्रीमद्राजाधिराजपरमेश्वरवैदिकमार्गप्रवर्तकश्रीवीरबुक्कभूपालसाम्राज्यधुरन्धरेणसायणा- चार्येणविरचितेमाधवीयेवेदार्थप्रकाशेऋक् संहिताभाष्येद्वितीयाष्टकेपञ्चमोध्यायः ॥ ५ ॥