यः सु᳚न्व॒ते पच᳚ते दु॒ध्र आ चि॒द्वाजं॒ दर्द᳚र्षि॒ स किला᳚सि स॒त्यः ।
व॒यं त᳚ इन्द्र वि॒श्वह᳚ प्रि॒यासः᳚ सु॒वीरा᳚सो वि॒दथ॒मा व᳚देम ॥
व॒यं त᳚ इन्द्र वि॒श्वह᳚ प्रि॒यासः᳚ सु॒वीरा᳚सो वि॒दथ॒मा व᳚देम ॥
पदपाठः (Word-by-word)
यः । सु॒न्व॒ते । पच᳚ते । दु॒ध्रः । आ । चि॒त् । वाज᳚म् । दर्द᳚र्षि । सः । किल᳚ । अ॒सि॒ । स॒त्यः ।
व॒यम् । ते॒ । इ॒न्द्र॒ । वि॒श्वह᳚ । प्रि॒यासः᳚ । सु॒॑वीरा᳚सः । वि॒दथ᳚म् । आ । व॒दे॒म॒ ॥
व॒यम् । ते॒ । इ॒न्द्र॒ । वि॒श्वह᳚ । प्रि॒यासः᳚ । सु॒॑वीरा᳚सः । वि॒दथ᳚म् । आ । व॒दे॒म॒ ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
इदानीमृषिः साक्षात्कृतमिन्द्रंप्रतिप्रब्रूते हेइन्द्र योदुध्रः दुर्धरःसन् सुन्वतेसोमाभिषवं कुर्वतेपुरो- डाशादिहवींषिपचतेयजमानायवाजमन्नंबलंवाआदर्दर्षि भृशंप्रापयसि सतादृशस्त्वंसत्यः चित् यथा- र्थभूतएवासि नपुनर्नास्तीतिबुद्धियोग्योसि किलेतिप्रसिद्धौ तेतवप्रियासः सुवीरासः कल्याणपुत्र- पौत्राः सन्तोवयंविश्वह सर्वेष्वहस्सुविदथंस्तोत्रंआवदेम ब्रूयाम ॥ १५ ॥
ऋतुर्जनित्रीतित्रयोदशर्चंद्वितीयंसूक्तंगार्त्समदं ऋतुःसप्तोनांत्यात्रिष्टुबित्यनुक्रमणिका अस्मभ्यं- तद्वसोइति त्रयोदशीत्रिष्टुप् शिष्टास्त्रिष्टुबन्तपरिभाषयाजगत्यः इन्द्रोदेवता उक्थेतृतीयसवनेच्छावा- कशस्त्रेअस्यसूक्तस्यविनियोगः सूत्रितञ्च—ऋतुर्जनित्रीनूमर्तोभवामित्रइति दशरात्रेषष्ठेहन्यपितृतीय- सवनेच्छावाकशस्त्रेएतत्सूक्तम् ऋतुर्जनित्रीतिनित्यान्यैकाहिकानीतिसूत्रितम् ।