श्रवणम्

2.35.13
स ईं॒ वृषा᳚जनय॒त्तासु॒ गर्भं॒ स ईं॒ शिशु᳚र्धयति॒ तं रि᳚हन्ति ।
सो अ॒पां नपा॒दन᳚भिम्लातवर्णो॒॑न्यस्ये᳚वे॒ह त॒न्वा᳚ विवेष ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
सः । ई॒म् । वृषा᳚ । अ॒ज॒न॒य॒त् । तासु᳚ । गर्भ᳚म् । सः । ई॒म् । शिशुः᳚ । ध॒य॒ति॒ । तम् । रि॒ह॒न्ति॒ ।
सः । अ॒पाम् । नपा᳚त् । अन᳚भिम्लात॑वर्णः । अ॒न्यस्य᳚॑इव । इ॒ह । त॒न्वा᳚ । वि॒वे॒ष॒ ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

सईंसोयमपांनपात् संज्ञकोदेवः वृषासेक्ताभूत्वातासुमेघस्थास्वप्सुगर्भमजनयत् स्वात्मानमेव गर्भरूपेणवर्षणार्थंकृतवानित्यर्थः गर्भोभूत्वाचसईंसोयंमाध्यमिकोवैद्युतोग्निः तासांशिशुः पुत्रः सन् धयतिमेघस्थास्ताःपिबति अबिन्धनोह्यसौतंपुत्रस्थानीयमद्भिः आपश्चरिहन्ति लिहआस्वा दने कपिलकादित्वाल्लत्वविकल्पः सोयमपांनपात् वृष्ट्यासहभूमौनिपतितः अनभिम्लातवर्णः अभितोम्लातोम्लानः क्षीणोवर्णोयस्यतद्विपरीतोत्यर्थंदीप्यमानःसन् इहास्मिन्लोकेअन्यस्येव इव शब्दोवधारणे अन्यस्यपार्थिवस्यैवाग्नेस्तन्वाशरीरेणकाष्ठेन्धनत्वलक्षणेनविवेष व्याप्तोबभूव विषॢ व्याप्तौ ॥ १३ ॥