यो अ॒प्स्वा शुचि᳚ना॒ दैव्ये᳚न ऋ॒तावाज᳚स्र उर्वि॒या वि॒भाति᳚ ।
व॒या इद॒न्या भुव᳚नान्यस्य॒ प्र जा᳚यन्ते वी॒रुध᳚श्च प्र॒जाभि᳚ः ॥
व॒या इद॒न्या भुव᳚नान्यस्य॒ प्र जा᳚यन्ते वी॒रुध᳚श्च प्र॒जाभि᳚ः ॥
पदपाठः (Word-by-word)
यः । अ॒प्॑सु । आ । शुचि᳚ना । दैव्ये᳚न । ऋ॒त॑वा᳚ । अज᳚स्रः । उ॒र्वि॒या । वि॒॑भाति᳚ ।
व॒याः । इत् । अ॒न्या । भुव᳚नानि । अ॒स्य॒ । प्र । जा॒य॒न्ते॒ । वी॒रुधः᳚ । च॒ । प्र॒॑जाभिः᳚ ॥
व॒याः । इत् । अ॒न्या । भुव᳚नानि । अ॒स्य॒ । प्र । जा॒य॒न्ते॒ । वी॒रुधः᳚ । च॒ । प्र॒॑जाभिः᳚ ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
योपांनपात् ऋतावा ऋतमित्युदकनाम तद्वान् सत्यवान्वा अजस्रोनित्यः एकरूपेणसदावर्त मानः उर्वियाउरुर्विस्तीर्णः अप्सुमेघस्थासुमध्येशुचिनाशोचकेनदैव्येनदेवसंबन्धिनातेजसाआसम न्ताद्विभाति विशेषेणप्रकाशते अस्यापांनपातः अन्याअन्यानिभुवनानि सर्वाणिभूतजातानि च वयाइत् शाखाएववीरुधओषधयः प्रजाभिःस्वकीयाभिः पुष्पफलादिभिः सहअस्मादेव प्रजायन्ते ॥ ८ ॥ पूर्वोक्तसारस्वतसत्रस्यापोनप्त्नीयेचरौअपांनपादाहीत्येषानुवाक्या सूत्रितञ्च—अपान्नप्त्नेचरुम पान्नपादाह्यस्थादुपस्थमिति ।