उ॒क्षन्ते॒ अश्वा{4}॒ अत्या{4}᳚ इवा॒जिषु᳚ न॒दस्य॒ कर्णै᳚स्तुरयन्त आ॒शुभि᳚ः ।
हिर᳚ण्यशिप्रा मरुतो॒ दवि᳚ध्वतः पृ॒क्षं या᳚थ॒ पृष᳚तीभिः समन्यवः ॥
हिर᳚ण्यशिप्रा मरुतो॒ दवि᳚ध्वतः पृ॒क्षं या᳚थ॒ पृष᳚तीभिः समन्यवः ॥
पदपाठः (Word-by-word)
उ॒क्षन्ते᳚ । अश्वा᳚न् । अत्या᳚न्॑इव । आ॒जिषु᳚ । न॒दस्य᳚ । कर्णैः᳚ । तु॒र॒य॒न्ते॒ । आ॒शु॑भिः᳚ ।
हिर᳚ण्य॑शिप्राः । म॒रु॒तः॒ । दवि᳚ध्वतः । पृ॒क्षम् । या॒थ॒ । पृष᳚तीभिः । स॒॑म॒न्य॒वः॒ ॥
हिर᳚ण्य॑शिप्राः । म॒रु॒तः॒ । दवि᳚ध्वतः । पृ॒क्षम् । या॒थ॒ । पृष᳚तीभिः । स॒॑म॒न्य॒वः॒ ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
मरुतः अश्वान् व्याप्तान् लोकान् उक्षंतेसिञ्चन्ति अशूव्याप्तौ औणादिकः क्वन्प्रत्ययः आजिषुसङ्- ग्रामेषु अत्यानिव सततगामिनस्तुरगान् यथाखेदापनोदाय उदकैःसिञ्चंति तद्वत् अपिच तेमरुतः आशुभिः शीघ्रगमनैरश्वैः नदस्व शब्दवतोमेघस्यकर्णैः कृतैर्मध्यप्रदेशैः तुरयन्ते वर्षणार्थंवृष्ट्युत्पाद- नाय त्वरितंगच्छन्ति तुरत्वरणे शेषःप्रत्यक्षकृतः हेहिरण्यशिप्राः शिप्रं शिरस्त्राणं सुवर्णमयशिरस्त्रा- णाः समन्यवः समान्मनस्काः समानक्रोधावा हेमरुतः दविध्वतः महीरुहादिकंकंपयन्तोयूयं धूञ् कं- पनेइत्यस्माद्दाधर्त्यादावेतद्रूपंनिपात्यते पृपतीभिः युष्मद्रथेयोजिताभिः शेतबिंद्वङ्किताभिः मृगीभिः वडवाभिर्वा पृक्षं अन्ननामैतत् हविर्लक्षणान्नवन्तंयजमानंअर्शाआदित्वादच् याथगच्छथ ॥ ३ ॥