त्वाम᳚ग्ने प्रथ॒मं दे᳚व॒यन्तो᳚ दे॒वं मर्ता᳚ अमृत म॒न्द्रजि᳚ह्वम् ।
द्वे॒षो॒युत॒मा वि᳚वासन्ति धी॒भिर्दमू᳚नसं गृ॒हप᳚ति॒ममू᳚रम् ॥
द्वे॒षो॒युत॒मा वि᳚वासन्ति धी॒भिर्दमू᳚नसं गृ॒हप᳚ति॒ममू᳚रम् ॥
पदपाठः (Word-by-word)
त्वाम् । अ॒ग्ने॒ । प्र॒थ॒मम् । दे॒व॒॑यन्तः᳚ । दे॒वम् । भर्ता᳚ । अ॒मृ॒त॒ । म॒न्द्र॑जि᳚ह्वम् ।
द्वे॒षः॒॑युत᳚म् । आ । वि॒वा॒स॒न्ति॒ । धी॒भिः । दमू᳚नसम् । गृ॒ह॑प᳚तिम् । अमू᳚रम् ॥
द्वे॒षः॒॑युत᳚म् । आ । वि॒वा॒स॒न्ति॒ । धी॒भिः । दमू᳚नसम् । गृ॒ह॑प᳚तिम् । अमू᳚रम् ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
हे अमृत अमरणशीलाग्ने देवयन्तो देवानिच्छन्तो मर्ता मनुष्या यजमानास्त्वां धीभिः स्तुतिभिः कर्मभिर्वा अ विवासन्ति । समन्तात्परिचरन्ति । कीदृशं त्वाम् । प्रथमं देवानामाद्यं देवं द्योतमानं मन्द्रजिह्वम् । देवानां मादयित्री जिह्वा यस्य तम् । द्वेषोयुतं द्वेषसां पापानां पृथक्कर्तारं दमूनसं रक्षसां दमनकरण मनसोपेतम् । दमूनः शब्दस्य कथमयमर्थ इति दमूना दममना वा दानमना वा दान्तमना वापि वा दम इति गृहनाम तन्मनाः स्यादिति यास्केनोक्तत्वादिति । दमु उपशमने । दमेरूनसिरित्यौणादिक ऊनसि प्रत्ययः । गृहपतिं गृहाणां पालयितारममूरममूढम् । प्रगल्भमित्यर्थः । ॥ ५ ॥