चतुर्थं मण्डलम् - सूक्तम् 37

उप नो वाजा इत्यष्टर्चं पञ्चमं सूक्तं वामदेवस्यार्षमार्भवं त्रैष्टुभम् । पञ्चम्याद्याश्चतस्त्रोऽनुष्तुभः । तथा चानुक्रान्तम् । उप नोऽष्टौ चतुरनुष्तुबन्तमिति । व्यूढे दशरात्रे षष्ठेऽहनि वैश्वदेवशस्त्र आद्याश्चतस्त्रः शस्याः । उप नो वाजा इति त्रयोदशार्भवं चतस्रश्च । आ. ८-८ । इति हि सूत्रितं ॥

हे वाजा हे ऋभुक्षा ऋभवो हे देवा नोऽध्वरं यागमुप यत । उपगच्छत । देवयानैर्देवैर्गन्तव्यैः पथिभिर्मार्गैः । यथा येन प्रकारेण मनुषो मनोः सम्बन्धिनीष्वासु विक्षु प्रजासु यजमानेषु मध्ये हे रण्वा रमणीया ऋभवोऽह्नां सुदिनेषु सुदिनत्वनिमित्तेषु यज्ञमस्मदीयं दधिध्वे । धारयथ । यथा येन प्रकारेण यज्ञमागत्य सुदिनत्वं कुरुथ तथा यज्ञमायतेति ॥ १ ॥

अद्यास्मिन्यागदेने त एते यज्ञा यागसाधनाः सोमा वो हृदे हृदयाय मनसे तत्प्रीयते सन्तु । भवन्तु । अद्यास्मिन्दिने जुष्तासः पर्याप्ताः सोमा घृतनिर्णिजो मिश्रणद्रव्येण दीप्तरूपा गुः । गच्छन्तु युष्मद्धृदयम् । सुतासोऽभिषुताः सोमाश्चमसेषु पूर्णा वो युष्मदर्थं प्र हरयन्त । प्रह्रियन्ते । यद्वा । हर्यतेः कान्तिकर्मण इदं रूपम् । प्रकर्षेण वो युश्मान् कामयन्ते । क्रत्वे क्रतवे कर्मणे कक्षयोत्साहाय पीता हर्षयन्त । हर्षयन्तु ॥ २ ॥

त्र्युदायं त्र्युदयं सवनत्रयगमनोपेतं देवहितं सोमाख्यमन्नं देवेभ्यो हितं देवैर्वा विहितम् । तृतीयसवनस्थमित्यर्थः । तद्यथा वो युष्मान्ददे । धारयति । हे वाज हे ऋभुक्षण ऋभवो यथा सोत्मः स्तोत्रं वो ददे । धारयति । उपरासु । उप देवयजनसमीपे रमन्त इत्युपराः । तासु विक्षु प्रजासु बृहद्दिवेषु प्रभुतदीप्तिषु देवेषु मध्ये मनुष्वत् मनुरिव युष्मे युष्मदर्थं सचा सहानेकग्रहेषु प्रस्थितं जुह्वे । जुहोमि सोमं ॥ ३ ॥

हे वाजिन ऋभवः पीवो अश्वाः । पीवानोऽश्वा येशां ते तादृशाः तथा शुचद्रथा दीप्तरथा अयःशिप्राः । शिप्रे हनू नासिके वा । अयोवत्सारभूतशिप्राः सुनिष्काः शोभनधनाश्च भूत । भवत । हे इन्द्रस्य सूनो सूनवः पुत्रवद्रक्षणीया हे शवसो नपातो बलस्य पुत्रा बलिनो वो युश्मभ्यं मदायानु चेति । अन्वज्ञायि । देवेष्वग्रियमग्रे भवं तृतीयसवनं ॥ ४ ॥

हे ऋभुक्षण ऋभव ऋभुमुरुभासमानं रयिं धनरूपम् । तद्धेतुभूतत्वात् ताच्छब्द्यम् । वाजे सङ्ग्रामे वाजिन्तममत्यन्तबलवन्तं युजं परस्परयोगोपेतमिन्द्रस्वन्तमिन्द्रवन्तमिन्द्रियवन्तं सदासतमं सर्वदा दातृतममश्विनमश्ववन्तं भवतां गणं हवामहे । आह्वयामि ॥ ५ ॥

हे ऋभवो यूयमिन्द्रश्च यं मर्त्यमवथ । रक्षथ । सेत्स एवास्तु । भवतु । नान्यः श्रेष्ठो भवत्वित्यर्थः । स एव धीभिः कर्मभिः सनिता सम्भक्ता भवतु । मेधसाता मेधसातौ यज्ञे स एवार्वतारनवताश्वेन युक्तो भवतु ॥ ६ ॥

हे वाजा हे ऋभुक्षण ऋभवो नोऽस्माकं पथो वार्गान् यष्टवे यष्टुं यज्ञमार्गान्वि चितन । विचेतयत । पाज्ञापयतेत्यर्थः । अस्मभ्यं हे सूरयो मेधाविनो यूयं स्तुताः सन्तो विश्वा आशाः सर्वा दिशस्तरीषणि तरीतुं सामर्थ्यम् । वितरतेति शेषः ॥ ७ ॥

अनया स्तुतिमुपसंहृत्याभिमतमाशास्ते । हे वाजा हे ऋभुक्षण ऋभवो हे इन्द्र हे नासत्याश्विनौ ते यूयं नोऽस्मभ्यं चर्षणिभ्यो मनुष्येभ्यः स्तोतृभ्यस्तं पुरु प्रभूतं रयिं धनमश्वं च पुरु प्रभूतं मघत्तये धनदानाय समा शस्त । सम्यगाशासनं कुरुत ॥ ८ ॥