चतुर्थं मण्डलम् - सूक्तम् 35

इहोप यातेति नवर्चं तृतीयं सूक्तं वामदेवस्यार्षं त्रैष्टुभमार्भवम् । इहोप नवेत्यनुक्रमणिका ॥ तृतीयसवने मैत्रावरुणस्येदमुन्नीय मानसूक्तम् । सूत्रितं च । आ त्वा वहन्त्वसावि देवमिहोप यातेत्यनुसवनम् । आ. ५-५- । इति ॥

हे शवसो नपातो बलस्य पुत्रास्तस्य न पातयितारो वा हे सौधन्वनाः सुधन्वनः पुत्रा हे ऋभवो यूयमिहोप यात । अस्मिन् तृतीये सवन उपगच्छत । माप भूत । अपगता न भवत । अस्मिन् सवने रत्नधेयं रमणीयधनस्य दातारमिन्द्रमनु अनुसृत्य वो यष्मान्मदासो मदकराः सोमा गमन्तु । गच्छन्तु अन्विति क्रियया वा सम्बध्यते । इन्द्रं युष्मांश्चान्वागच्छन्त्वित्यर्थः । हि पूरणः ॥ १ ॥

ऋभूणां युष्माकमिह तृतीयसवने रत्नधेयं रत्नदानमागन् । आगच्छतु मह्यम् । यद्वा । युष्माकमेव सोमाख्यं रत्नमागन् । यस्मात्सोमस्य सुषुतस्य पीतिः पानमभूत् । प्रजापतिना लब्धमित्यर्थः । तदपि कुत इति चेत् । उच्यते । यद्यस्मात्सुकृत्यया शोभनहस्तव्यापारेण स्वपस्यया शोभनरथनिर्माणादिकर्मेच्छया चैकं सन्तं चमसं चतुर्धा विचक्र । कृतवन्तः ॥ २ ॥

हे ऋभवो यूयं चमसं चतुर्धा व्यकृणोत । व्यकुरुत । कृत्वा च हे सखे हे सखिभूताग्ने वि शिक्षानुगृहाण सोऽग्निर्युष्मानवादीत् खलु । किमिति । हे वाजा ऋभवः सुहस्ताः कुशलहस्ता यूयममृतस्यामरणधर्मकस्य स्वर्गस्य पन्थां पन्थानमैत । गच्छत किं तदमृतमिति । देवानामिन्द्रादीनां गनं सङ्घातमैत ॥ ३ ॥

किम्मयः स्वित् किमात्मक एष चमस आस । स्वित् प्रश्ने । यं चमसमेकं सन्तं काव्येन कवीनां मेधाविनां सम्बन्धिना कर्मणा कौशलेन चतुरो विचक्र । कृतवन्तः । अथाधुना सवनम् । सूयत इति सवनः सोमः । तं मदाय हर्षाय सुनुध्वं हे ऋत्विजः । हे ऋभवो यूयं च सोमस्य सोमसम्बन्धिनं मधुनो मधुरं रसं पात । पिबत ॥ ४ ॥

हे वाजरत्ना रमणीयसोमान्ना हे ऋभवो यूयं शच्या कर्मणा पितरा मातापितरौ युवाना युवानावकर्त । अकुरुत । तथा शच्या चमसं देवपानं देवपानार्हमक्रत । चतुर्धाकुरुतेत्यर्थः । शच्या हरी अतष्त । तक्षणेन सम्पादितवन्तः । कीदृशौ हरी । धनुतरौ शीघ्रं गन्तृतराविन्द्रवाहाविन्द्रवोढारौ ॥ ५ ॥

हे ऋभवो वाजसोऽन्नवन्तो वो युश्मभ्यं यो यजमानोऽह्नामभिपित्वेऽभिपतने । तृतीयसवन इत्यर्थः । तस्मिन् तीव्रं रसवत्तरं सवनम् । सूयत इति सवनः सोमः । तं मदाय सुनोति तस्मै सर्ववीरं बहुपुत्रोपेतं रयिं धनं हे वृशणः फलवर्षितारो मन्दसाना मोदमानाः सन्त आ तक्षत । सम्पादयतेत्यर्थः ॥ ६ ॥

हे हर्यश्व हरितवर्णाश्वोपेतेन्द्र प्रातः प्रातः सवने सुतमभिषुतं सोममपिबः । पिबस्व । माध्यन्दिनं सवनं केवलं ते । परं तवैव नान्येषाम् । सवनद्वयस्य पृथगभिधानात्तृतीयसवनं परिशिष्यते । तृतीयसवने रत्नधेभी रमणीयदानैऋभुभिः सं पिबस्व । हे इन्द्र यानृभून् सुकृत्या शोभनकर्मणा सखीन् च कृषे । अकरोः ॥ ७ ॥

हे ऋभवो ये यूयं सुकृत्या शोभनकर्मणा देवासो देवा अभवत । अभूत । श्येना इवेत् शंसनीयगतयो गृध्रविशेषा इव दिवि द्युलोकेऽधि निषेद अधिनिषण्णाः हे शवसो नपातो बलवन्तस्ते यूयं रत्नं धनं धात । प्रयच्छत । हे सौधन्वना अमृतासोऽमृता देवा अभवत ॥ ८ ॥

हे सुहस्ताः शोभनहस्ता ऋभवो रत्नधेयं रमणीयसोमदानवद्यत्तृतीयं सवनमकृणुध्वम् । प्रसाधितवन्तः । स्वपस्या शोभनकर्मेच्छया तदेतत्सवनं सवनगतं सोमद्रव्यं परिषिक्तं परिषेचनवद्वो युष्माकं सम्बन्धिभिर्मदेभिर्माद्यद्भिरिन्द्रियेभिरिन्द्रियैः सं पिबध्वम् । यद्यपि वदनमेव पानसाधनं तथापि चक्षुः श्रोत्रादीनामपि दर्शनश्रवणादिना तृप्तिसद्भावात्पातृत्वमुपचर्यते ॥ ९ ॥