त आय᳚जन्त त्र॒सद᳚स्युमस्या॒ इन्द्रं॒ न वृ᳚त्र॒तुर᳚मर्धदे॒वम् ॥
पदपाठः (Word-by-word)
ते । आ । अ॒य॒ज॒न्त॒ । त्र॒सद᳚स्युम् । अ॒स्याः॒ । इन्द्र᳚म् । न । वृ॒त्र॒॑तुर᳚म् । अ॒र्ध॒॑दे॒वम् ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
पुरुकुत्सस्य महिषी दौर्गहे बन्धनस्थिते । पत्यावराजकं दृष्त्वा राष्ट्र्रं पुत्रस्य सिष्सया । यदृच्छया समायातान् सप्तर्षीन्पर्यपूजयत् । ते च प्रीताः पुनः प्रोचुर्यजेन्द्रावरुणौ भृशम् । सा चेन्द्रावरुणाविष्ट्वात्रसदस्युमजीजनत् । इतिहासमिमं जानन्नृषिर्ब्रूते ऋचाविह । अथास्माकमत्रास्मिन्नराजके देशेऽस्यां पृथिव्यां वा पितरः पालयितार उत्पादकस्त आसन् । अभवन् । एते सप्तर्षयः प्रसिद्धा दौर्गहे दुर्गहस्य पुत्रे पुरुकुत्से बध्यमाने दृढं पाशैर्यस्मादस्या अस्यै पुरुकुत्सान्यै त्रसदस्युमायजन्त । प्रादुरिन्द्रावरुणयोरनुग्रहात् । कीदृशं तम् । वृत्रतुरं वृत्रस्य शत्रोर्हन्तारमर्धदेवं देवानामर्धे समीपे वर्तमानम् । यद्वा । देवनामर्धभूतमिन्द्रं न इन्द्रमिव स्थितं पुत्रं दत्तवन्तः । यत्सर्वेषामर्धमिन्द्रः प्रति तस्मादिन्द्रो देवतानां भूयिष्थभाक्तम इति तैत्तिरीयकम् । तै. सं. ५-४-८-३ ॥ ८ ॥