यत्सीं॒ वरि᳚ष्ठे बृह॒ती वि᳚मि॒न्वन्रु॒वद्धो॒क्षा प᳚प्रथा॒नेभि॒रेवै᳚ः ॥
पदपाठः (Word-by-word)
यत् । सी॒म् । वरि᳚ष्ठे॒ इति᳚ । बृ॒ह॒ती इति᳚ । वि॒॑मि॒न्वन् । रु॒वत् । ह॒ । उ॒क्षा । प॒प्र॒था॒नेभिः᳚ । एवैः᳚ ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
मही द्यावापृथिवी इति सप्तर्चमेकादशं सूक्तं वामदेवस्यार्षं द्यावापृथिव्यम् । पूर्वत्र त्रिगायत्र्यन्तं त्वित्युक्तत्वात्पञ्चम्याद्यास्तिस्रो गायत्र्यः शिष्टास्त्रिष्टुभः । मही सप्त द्यावापृथिवीयमित्यनुक्रमणिका । व्यूधे दशरात्रे पञ्चमेऽहनि वैश्वदेवशस्त्र आदितश्चतुर्रुचं द्याव्यापृथिव्यनिविद्धानीयम् । तथा च सुत्रितम् । मही द्यावापृथिवी इति चतस्र ऋभिर्विभ्वा । आ. ८-८ । इति ॥
इह यज्ञे मही महत्यौ ज्येष्थे प्रशस्ये द्यावापृथिवी द्यावापृहिव्यौ रुचा दीप्त्या युक्ते शुचयद्भिर्दीपयद्भिरर्कैर्मन्त्रैः सोमादिहविर्भिर्वायुक्ते भवताम् । यत् यस्मात् सीं सर्वतो वरिष्ठे उरुतरे बृहती महत्यौ द्यावापृथिव्यौ विमिन्वन् परिछिन्दन् स्थापयन् उक्षा सेक्ता पर्जन्यः पप्रथानेभिः प्रथमानैरेवैर्गमनशीलैर्मरुद्भिर्मेघैर्वा सह रुवत् । रौति । शब्दं करोति । हेति पूरणः । तस्माद्रुचा भवतामिति सम्बन्धः ॥ १ ॥