कृ॒ष्णं त॒ एम॒ रुश᳚तः पु॒रो भाश्च᳚रि॒ष्ण्व१॒᳚र्चिर्वपु᳚षा॒मिदेक᳚म् ।
यदप्र᳚वीता॒ दध᳚ते ह॒ गर्भं᳚ स॒द्यश्चि᳚ज्जा॒तो भव॒सीदु᳚ दू॒तः ॥
यदप्र᳚वीता॒ दध᳚ते ह॒ गर्भं᳚ स॒द्यश्चि᳚ज्जा॒तो भव॒सीदु᳚ दू॒तः ॥
पदपाठः (Word-by-word)
कृ॒ष्णम् । ते॒ । एम᳚ । रुश᳚तः । पु॒रः । भाः । च॒रि॒ष्णु । अ॒र्चिः । वपु᳚षाम् । इत् । एक᳚म् ।
यत् । अप्र᳚॑वीता । दध᳚ते । ह॒ । गर्भ᳚म् । स॒द्यः । चि॒त् । जा॒तः । भव᳚सि । इत् । ऊं॒ इति᳚ । दू॒तः ॥
यत् । अप्र᳚॑वीता । दध᳚ते । ह॒ । गर्भ᳚म् । स॒द्यः । चि॒त् । जा॒तः । भव᳚सि । इत् । ऊं॒ इति᳚ । दू॒तः ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
हे अग्ने रुशतो रोचमानस्य ते तव सम्बध्यत्रैम । एमञ् शब्देन गमन मार्ग उच्यते । एम वर्त्म कृष्णं कृष्णवर्णं भवति । भास्तव संबन्धीनि दीप्तिः पुरः पुरस्ताद्भवति । चरिष्णु सञ्चरणशीलमर्चिस्त्वदीयं तेजो वपुषां वपुष्मतां रूपवताम् । तेजस्विनामित्यर्थः । एकमिन्मुख्येमेव भवति । यद्यं त्वामप्रवीता अनुपगता यजमाना गर्भं त्वज्जननहेतुमरणिं दधते ह । धारयन्ति खलु । स त्वं सद्यश्चित्सद्य एव जात उत्पन्नः सन् दूतो भवसीदु । यजमानस्य दूतो भवस्येव ॥ ९ ॥