श्रवणम्

3.19.5
यत्त्वा॒ होता᳚रम॒नज᳚न्मि॒येधे᳚ निषा॒दय᳚न्तो य॒जथा᳚य दे॒वाः ।
स त्वं नो᳚ अग्ने॑वि॒तेह बो॒ध्यधि॒ श्रवां᳚सि धेहि नस्त॒नूषु᳚ ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
यत् । त्वा॒ । होता᳚रम् । अ॒नज᳚न् । मि॒येधे᳚ । नि॒॑सा॒दय᳚न्तः । य॒जथा᳚य । दे॒वाः ।
सः । त्वम् । नः॒ । अ॒ग्ने॒ । अ॒वि॒ता । इ॒ह । बो॒धि॒ । अधि᳚ । श्रवां᳚सि । धे॒हि॒ । नः॒ । त॒नूषु᳚ ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

हे अग्ने यजथाय यजनार्थं निषादयन्तो निवसन्तो देवा दीप्यमाना ऋत्विजो मियेधे मेधे यज्ञे योगारं देवानामाह्वातारं त्वा त्वां यद्यस्मादनजन् । घृताहुतिभिरौक्षन् । यद्वा निषादयन्तो होतारं होमनिष्पावकं त्वां बर्हिष्युपवेशयन्त ऋत्विजो घृतैरसिञ्चन् तस्मात्स तथाविधस्त्वमिहास्मिन्कर्मणिनो‍स्माकमविता पालयिता भवामीति बोधि । बुध्यस्व । किञ्च नस्तनुष्वस्माकं तनुजेष्वपत्येषु श्रवांस्यन्नान्यधि धेहि । अधिकं निधेहि ॥ अनजन् । अञ्जू व्यक्तिगतिम्रक्षणेषु । अस्मालङ् रुधादित्वात् श्नम् । छान्दसत्वादल्लोपाभावः । अनिदितामित्युपधालोपः । निषादयन्तः । षदलृ विशरणगत्यवसादनेषु । चुरादिः । सदेरप्रतेरिति षत्वम् । यद्वा । हेतुमति णिच् । शतुर्लसार्वधातुकस्वरेणानुदात्तत्वे कृते णिच् स्वरः । बोधि । बुध अवगहने । लोटि बहुलं छन्दसीति शपो लुक् । सेर्ह्यपिच्चेति सिपो हिरादेशः । वा छन्दसीति विकल्पेन पित्त्वाद्गुणः । हुझुल्भ्यो हेर्धिरिति हेर्धिरादेशः । धकारलोपष्छान्दसः । निघातः । धेहि । दधातेर्लोटि ऋपं ॥ ५ ॥