ऋ॒ताव᳚री दि॒वो अ॒र्कैर᳚बो॒ध्या रे॒वती॒ रोद᳚सी चि॒त्रम᳚स्थात् ।
आ॒य॒तीम᳚ग्न उ॒षसं᳚ विभा॒तीं वा॒ममे᳚षि॒ द्रवि᳚णं॒ भिक्ष᳚माणः ॥
आ॒य॒तीम᳚ग्न उ॒षसं᳚ विभा॒तीं वा॒ममे᳚षि॒ द्रवि᳚णं॒ भिक्ष᳚माणः ॥
पदपाठः (Word-by-word)
ऋ॒त॑व᳚री । दि॒वः । अ॒र्कैः । अ॒बो॒धि॒ । आ । रे॒वती᳚ । रोद᳚सी॒ इति᳚ । चि॒त्रम् । अ॒स्था॒त् ।
आ॒॑य॒तीम् । अ॒ग्ने॒ । उ॒षस᳚म् । वि॒॑भा॒तीम् । वा॒मम् । ए॒षि॒ । द्रवि᳚णम् । भिक्ष᳚माणः ॥
आ॒॑य॒तीम् । अ॒ग्ने॒ । उ॒षस᳚म् । वि॒॑भा॒तीम् । वा॒मम् । ए॒षि॒ । द्रवि᳚णम् । भिक्ष᳚माणः ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
ऋतावरी सत्यवती ये यमुषा दिवो द्युलोकादर्क्सिस्तेजोभिरबोधि सर्वैर्ज्ञायते । ततो रेवती धनवती येयं रोदसी द्यावापृथिवौ चित्रं नानाविधरूपयुक्तं यथा भवति तथास्थात् सर्वतो व्याप्य तिष्थति हे अग्ने आयतीं त्वदभिमुखमागच्छन्तीं विभातीं भासमानामुशसमुषोदेवीं भिक्षमाणो हवींषि याचमानस्त्वं वामं वननीयं द्रविणमग्निहोत्रादिलक्षणं धनमेषि । प्राप्नोषि । अबोधि । बुध अवगमने । कर्मणि लुङि चिण् भावकर्मणोरिति चिण् । चिणो लुक् । रेवती । रयिशब्दान्मतुप् । छन्दसीर इति वत्वम् । रयेर्मतौ बहुलमिति सम्प्रसारणपरपूर्वत्वे । गुणः । उगितश्चेति ङीप् । रेशब्दाच्चोपसंख्यानमिति मतुप उदात्तत्वं ॥ ६ ॥