श्रवणम्

4.33.5 समानपद
ज्ये॒ष्ठ आ᳚ह चम॒सा द्वा क॒रेति॒ कनी᳚या॒न्त्रीन्कृ᳚णवा॒मेत्या᳚ह ।
क॒नि॒ष्ठ आ᳚ह च॒तुर᳚स्क॒रेति॒ त्वष्ट᳚ ऋभव॒स्तत्प᳚नय॒द्वचो᳚ वः ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
ज्ये॒ष्ठः । आ॒ह॒ । च॒म॒सा । द्वा । क॒र॒ । इति᳚ । कनी᳚यान् । त्रीन् । कृ॒ण॒वा॒म॒ । इति᳚ । आ॒ह॒ ।
क॒नि॒ष्ठः । आ॒ह॒ । च॒तुरः᳚ । क॒र॒ । इति᳚ । त्वष्टा᳚ । ऋ॒भ॒वः॒ । तत् । प॒न॒य॒त् । वचः᳚ । वः॒ ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

एकं चमसं चतुरस्कृणोतन । ऋग्वे. १-१६१-२ । इति यदा देवदूतोऽग्निरृभूनाह देवत्वप्राप्त्युक्थेन तदा तेषु मध्ये देवत्वप्राप्त्युत्क एको ज्येष्ठ ऋभुरिततावाह । किमिति । उच्यते । चमसा द्वा करेति । एकमेव सन्तं क्वौ कृणवामेति । कनीयान् तदनन्तरो विभ्वा त्रीन् कृणवाम करवामेत्याह । तदवरः कनिष्ठो वाजश्चतुरः कर चतुर्था करवामेत्याह । तदेव चतुष्करणरूपं हे ऋभवस्त्वष्टा युष्मद्गुरुः वो वचः युष्मद्वचनं पनयत् । अस्तौत् । अङ्गीचकारेत्यर्थः ॥ ५ ॥