द्वाद᳚श॒ द्यून्यदगो᳚ह्यस्याति॒थ्ये रण᳚न्नृ॒भवः᳚ स॒सन्त᳚ः ।
सु॒क्षेत्रा᳚कृण्व॒न्नन᳚यन्त॒ सिन्धू॒न्धन्वाति᳚ष्ठ॒न्नोष᳚धीर्नि॒म्नमापः᳚ ॥
सु॒क्षेत्रा᳚कृण्व॒न्नन᳚यन्त॒ सिन्धू॒न्धन्वाति᳚ष्ठ॒न्नोष᳚धीर्नि॒म्नमापः᳚ ॥
पदपाठः (Word-by-word)
द्वाद᳚श । द्यून् । यत् । अगो᳚ह्यस्य । आ॒ति॒थ्ये । रण᳚न् । ऋ॒भवः᳚ । स॒सन्तः᳚ ।
सु॒॑क्षेत्रा᳚ । अ॒कृ॒ण्व॒न् । अन᳚यन्त । सिन्धू᳚न् । धन्व᳚ । आ । अ॒ति॒ष्ठ॒न् । ओष᳚धीः । नि॒म्नम् । आपः᳚ ॥
सु॒॑क्षेत्रा᳚ । अ॒कृ॒ण्व॒न् । अन᳚यन्त । सिन्धू᳚न् । धन्व᳚ । आ । अ॒ति॒ष्ठ॒न् । ओष᳚धीः । नि॒म्नम् । आपः᳚ ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
तत्र रश्मय एव ऋभव इत्युक्तत्वात्तद्रूपेण स्तूयन्ते । यद्यदा द्वादशद्यून्दिवसान् । आर्द्रादिद्वादशवृष्टिनक्षत्राणीत्यर्थः । अगोह्यस्यागोप्यस्यादित्यस्य गृह आतिथ्ये । अकस्माक्दागतोऽतिथिः । तदुचितं सत्काररूपं कर्मातिथ्यम् । तदर्थं ससंतः स्वपन्तः सुखेन निवसन्त ऋभवो रणन् रमन्ते । अगोह्यस्य यदसस्तना गृहे । ऋग्वे. १-१६१-११ । इत्युक्तम् । तदानीं सुक्षेत्राकृण्वन् । अकृष्तानि शून्यानि क्षेत्राणि वृष्ट्या सस्यादिसमृद्धान्यकुर्वन् । स्निधून्नदीरनयन्त । प्रैरयन् । तस्मिन् काल ओषधीरोषधयो धन्व निरुदकस्थानमाश्रित्यातिष्ठन् । निम्नं नीचस्थानमाप्नोऽतिष्ठन् । उद्वत्स्वस्मा अकृणोतना तृणं निवत्स्वप इत्युक्तं ॥ ७ ॥