रथं॒ ये च॒क्रुः सु॒वृतं᳚ नरे॒ष्ठां ये धे॒नुं वि᳚श्व॒जुवं᳚ वि॒श्वरू᳚पाम् ।
त आ त᳚क्षन्त्वृ॒भवो᳚ र॒यिं न॒ः स्वव᳚स॒ः स्वप᳚सः सु॒हस्ता᳚ः ॥
त आ त᳚क्षन्त्वृ॒भवो᳚ र॒यिं न॒ः स्वव᳚स॒ः स्वप᳚सः सु॒हस्ता᳚ः ॥
पदपाठः (Word-by-word)
रथ᳚म् । ये । च॒क्रुः । सु॒॑वृत᳚म् । न॒रे॒॑स्थाम् । ये । धे॒नुम् । वि॒श्व॒॑जुव᳚म् । वि॒श्व॑रू᳚पाम् ।
ते । आ । त॒क्ष॒न्तु॒ । ऋ॒भवः᳚ । र॒यिम् । नः॒ । सु॒॑अव᳚सः । सु॒॑अप᳚सः । सु॒॑हस्ताः᳚ ॥
ते । आ । त॒क्ष॒न्तु॒ । ऋ॒भवः᳚ । र॒यिम् । नः॒ । सु॒॑अव᳚सः । सु॒॑अप᳚सः । सु॒॑हस्ताः᳚ ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
य ऋभवः सुवृतं सुचक्रं सुष्ठु वर्तमानं वा नरेष्ठां नेतरि चक्रे वर्तमानं रथम् चक्रुः । ये च विश्वजुवं विश्वस्य प्रेरयित्रीं विश्वरूपां बहुरूपामेतन्नामिकां वा धेनुं गां चक्रुः । अकुर्वन् । बृअह्स्पतिर्विश्वरूपामुपाजत । ऋग्वे/ १-१६१-६ । इतिह्युक्तम् । ते महान्त ऋभवो नोऽस्माकं रयिं धनमा तक्षन्तु । सर्वतो निष्पादयन्तु । कीदृशास्त ऋभवः । स्वपसः सुकर्माणः स्ववसः शोभनान्नोपेताः सुरक्षणा वा सुहस्ताः शोभनहस्ताः कुशलहस्ताः ॥ ८ ॥