अच्छा᳚ क॒विं नृ᳚मणो गा अ॒भिष्टौ॒ स्व᳚र्षाता मघव॒न्नाध᳚मानम् ।
ऊ॒तिभि॒स्तमि᳚षणो द्यु॒म्नहू᳚तौ॒ नि मा॒यावा॒नब्र᳚ह्मा॒ दस्यु᳚रर्त ॥
ऊ॒तिभि॒स्तमि᳚षणो द्यु॒म्नहू᳚तौ॒ नि मा॒यावा॒नब्र᳚ह्मा॒ दस्यु᳚रर्त ॥
पदपाठः (Word-by-word)
अच्छ᳚ । क॒विम् । नृ॒॑म॒नः॒ । गाः॒ । अ॒भिष्टौ᳚ । स्वः᳚॑साता । म॒घ॒॑व॒न् । नाध᳚मानम् ।
ऊ॒ति॑भिः᳚ । तम् । इ॒ष॒णः॒ । द्यु॒म्न॑हू᳚तौ । नि । मा॒या॑वा᳚न् । अब्र᳚ह्मा । दस्युः᳚ । अ॒र्त॒ ॥
ऊ॒ति॑भिः᳚ । तम् । इ॒ष॒णः॒ । द्यु॒म्न॑हू᳚तौ । नि । मा॒या॑वा᳚न् । अब्र᳚ह्मा । दस्युः᳚ । अ॒र्त॒ ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
हे मघवन्धनवन्निन्द्र नृमणः । नृभिर्मनुष्यैर्मन्यत इति नृमनः । त्वं कविं मेधाविनं कुत्समच्छगाः । अभ्यगाः । किञ्च स्वर्षाता । स्वर्धनम् । तस्य सातौ दाने निमित्तेऽभिष्टौ कवेरभिगमे सति नाधमानं युद्धार्थं त्वां याचमानं कुत्समूतिभिः शत्रुकृतोपद्रवपरिहाररूपै रक्षणैरिषनः । प्रेरितवानसि । मायावान् कपटवानब्रह्मा । ऋत्विग्भिः क्रियमाणं सर्वं कर्मजातमनुज्ञारूपेण् जानन् ऋत्विग्विशेशो ब्रह्मशब्देनोच्यते । स न विद्यते यस्य सोऽब्रह्मा । वेदोक्तकर्मस्वास्तिक्यरहित इत्यर्थः । दस्युः कुत्सस्य शत्रुर्द्युम्नहूतौ द्युम्नं धनं हूतिराह्वानं यस्यां युधि तस्यां न्यर्त । विनष्टो बभूव । इन्द्रः कुत्सेनाहुतः सन् तस्य शत्रुं हतवानित्यर्थः ॥ ९ ॥