नेश॒त्तमो॒ दुधि᳚तं॒ रोच᳚त॒ द्यौरुद्दे॒व्या उ॒षसो᳚ भा॒नुर᳚र्त ।
आ सूर्यो᳚ बृह॒तस्ति᳚ष्ठ॒दज्रा{4}᳚ ऋ॒जु मर्ते᳚षु वृजि॒ना च॒ पश्य᳚न् ॥
आ सूर्यो᳚ बृह॒तस्ति᳚ष्ठ॒दज्रा{4}᳚ ऋ॒जु मर्ते᳚षु वृजि॒ना च॒ पश्य᳚न् ॥
पदपाठः (Word-by-word)
नेश᳚त् । तमः᳚ । दुधि᳚तम् । रोच᳚त । द्यौः । उत् । दे॒व्याः । उ॒षसः᳚ । भा॒नुः । अ॒र्त॒ ।
आ । सूर्यः᳚ । बृ॒ह॒तः । ति॒ष्ठ॒त् । अज्रा᳚न् । ऋ॒जु । मर्ते᳚षु । वृ॒जि॒ना । च॒ । पश्य᳚न् ॥
आ । सूर्यः᳚ । बृ॒ह॒तः । ति॒ष्ठ॒त् । अज्रा᳚न् । ऋ॒जु । मर्ते᳚षु । वृ॒जि॒ना । च॒ । पश्य᳚न् ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
तमो रात्रिकृतं ध्वान्तं दुधितम् । दुधिः प्रेरणकर्मा । प्रातरग्निविहरणकाल उषसा प्रेरितं सत् नेशत् । अनश्यत । ततो द्यौरन्तरिक्शं रोचत । अदीप्यत । ततो देव्या देवनशीलाया उषसो भानुः प्रभोदर्त । उद्गच्छति । अथ सूर्यो बृहतो महतोऽज्रानजरान्पर्वतान् गमनशीलान्रश्मीन्वा तिष्ठत् । अश्यतिश्ठत् । किं कुर्वन् मर्तेषु मनुष्येषु विद्यमानमृजु सत्कर्म वृजिनानृजून्यसत्कर्माणि च पश्यन् । अध्यतिष्ठदिति शेशः । निशत् । णश अदर्शने । लङि णशिमन्योरलिट्येत्वं वक्तव्यमित्येत्वम् । शपः पित्त्वादनुदात्तत्वे धातुस्वरः । रोचत । रुच दीप्तौ । लङि रूपम् । वाक्यभेदादनिघातः ॥ १७ ॥