वि॒शां क॒विं वि॒श्पतिं॒ मानु᳚षी॒रिष॒ः सं सी᳚मकृण्व॒न्त्स्वधि᳚तिं॒ न तेज᳚से ।
स उ॒द्वतो᳚ नि॒वतो᳚ याति॒ वेवि᳚ष॒त्स गर्भ᳚मे॒षु भुव᳚नेषु दीधरत् ॥
स उ॒द्वतो᳚ नि॒वतो᳚ याति॒ वेवि᳚ष॒त्स गर्भ᳚मे॒षु भुव᳚नेषु दीधरत् ॥
पदपाठः (Word-by-word)
वि॒शाम् । क॒विम् । वि॒श्पति᳚म् । मानु᳚षीः । इषः᳚ । सम् । सी॒म् । अ॒कृ॒ण्व॒न् । स्व॑धि᳚तिम् । न । तेज᳚से ।
सः । उ॒त्॑वतः᳚ । नि॒॑वतः᳚ । या॒ति॒ । वेवि᳚षत् । सः । गर्भ᳚म् । ए॒षु । भुव᳚नेषु । दी॒ध॒र॒त् ॥
सः । उ॒त्॑वतः᳚ । नि॒॑वतः᳚ । या॒ति॒ । वेवि᳚षत् । सः । गर्भ᳚म् । ए॒षु । भुव᳚नेषु । दी॒ध॒र॒त् ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
इषः पश्वादिलक्षणंधनमिच्छन्त्यः मानुषीः मनुष्यप्रजाः विशांप्रजानां विश्पतिंप्रभुंकविंमेधा विनं सर्वितंयमग्निं स्वधितिन असिमिव तेजसे तैक्ष्ण्यार्थं समकृण्वन् समस्कुर्वन् सोग्निः उद्वतः उच्छ्रायवतः निवतोनीचैर्भाववतश्चप्रदेशान् वेविषत् व्याप्नुवन् यातिगच्छति सएषुभुवनेषु गर्भंगर्भत्वेनात्मानंदीधरत् अधारयत् ॥ १० ॥