श्रवणम्

3.54.13 समानपद
वि॒द्युद्र᳚था म॒रुत᳚ ऋष्टि॒मन्तो᳚ दि॒वो मर्या᳚ ऋ॒तजा᳚ता अ॒यासः᳚ ।
सर᳚स्वती शृणवन्य॒ज्ञिया᳚सो॒ धाता᳚ र॒यिं स॒हवी᳚रं तुरासः ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
वि॒द्युत्॑र᳚थाः । म॒रुतः᳚ । ऋ॒ष्टि॒॑मन्तः᳚ । दि॒वः । मर्याः᳚ । ऋ॒त॑जा᳚ताः । अ॒यासः᳚ ।
सर᳚स्वती । शृ॒ण॒व॒न् । य॒ज्ञिया᳚सः । धात᳚ । र॒यिम् । स॒ह॑वी᳚रम् । तु॒रा॒सः॒ ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

मिद्युद्रथा विद्योतमानरथोपेता ऋष्तिमन्तो दीप्तिमन्तः । ऋष्टिरायुधविशेषः । तद्वन्तो वा दिवो द्योतमाना मर्याः शत्रूणां मारयितार ऋतजाता उदकाद्यज्ञाद्वा प्रादुर्भूताः । यद्वा । ऋतमुदकं जातं येभ्यस्ते ऋतजाताः । आयासः सततगमनशीला यज्ञियासो यज्ञार्हा मरुतः सरस्वती । गद्यपद्यरूपेण प्रसरणमस्या अस्तीति सरस्वती । वाग्देवता च । एते सर्वे देवा मदीयमिमं स्तोमं शृणवन् । शृण्वन्तु । तुरासोऽस्माकं फलप्रदाने त्वरणयुक्ता हे मरुतः । सहवीरं पुत्रसहितं रयिं धनं धात । अस्मभ्यं धत्त । धात । दधातेर्लोटि बहुलं छन्दसीति शपोलुक् । तप्तनप्तनथानश्चेति तबादेशः पादादित्वादनिघातः । तपः । पित्त्वादनुदात्तत्वे धातुस्वरः । तुरासः । तुर त्वरणे । इगुपधलक्षणः कः । आमन्त्रितत्वान्निघातः ॥ १३ ॥