व्य᳚स्तभ्ना॒द्रोद᳚सी मि॒त्रो अद्भु᳚तो॑न्त॒र्वाव᳚दकृणो॒ज्ज्योति᳚षा॒ तमः᳚ ।
वि चर्म᳚णीव धि॒षणे᳚ अवर्तयद्वैश्वान॒रो विश्व᳚मधत्त॒ वृष्ण्य᳚म् ॥
वि चर्म᳚णीव धि॒षणे᳚ अवर्तयद्वैश्वान॒रो विश्व᳚मधत्त॒ वृष्ण्य᳚म् ॥
पदपाठः (Word-by-word)
वि । अ॒स्त॒भ्ना॒त् । रोद᳚सी॒ इति᳚ । मि॒त्रः । अद्भु᳚तः । अ॒न्तः॒॑वाव᳚त् । अ॒कृ॒णो॒त् । ज्योति᳚षा । तमः᳚ ।
वि । चर्म᳚णी इ॒वेति॒ चर्म᳚णी॑इव । धि॒षणे॒ इति᳚ । अ॒व॒र्त॒य॒त् । वै॒श्वा॒न॒रः । विश्व᳚म् । अ॒ध॒त्त॒ । वृष्ण्य᳚म् ॥
वि । चर्म᳚णी इ॒वेति॒ चर्म᳚णी॑इव । धि॒षणे॒ इति᳚ । अ॒व॒र्त॒य॒त् । वै॒श्वा॒न॒रः । विश्व᳚म् । अ॒ध॒त्त॒ । वृष्ण्य᳚म् ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
मित्रोमित्रभूतः सर्वेषांअद्भुतोमहानाश्चर्यभूतोवा वैश्वानरोग्निः रोदसी द्यावापृथिव्यौ व्यस्तभ्रात् विशेषेणस्तम्भितवान् यथा अधोनपततः तथा स्वकीयदेशेस्थापितवानित्यर्थः तथा ज्योतिषा तेजसा तमः अंधकारंच अंतर्वावत् अन्तर्हितं तिरोहितमकृणोदकरोत् वावदिति वातेर्गतिकर्मणोयङ्लुगन्तस्यरूपं अपिच धिषणे धारयित्र्यौ द्यावापृथिव्यौ चर्मणीइव यथा पशोर्विशसिताद्वेचर्मणीशोषणार्थं- प्रसारयतितथाव्यावर्तयत् विवृते विस्तृते अकरोत् किंबहुना वैश्वानरोयमग्निः विश्वं सर्वं वृष्णयंवीर्यमधत्त धत्ते धारयति ॥ ३ ॥