वृषा᳚सि दि॒वो वृ᳚ष॒भः पृ᳚थि॒व्या वृषा॒ सिन्धू᳚नां वृष॒भः स्तिया᳚नाम् ।
वृष्णे᳚ त॒ इन्दु᳚र्वृषभ पीपाय स्वा॒दू रसो᳚ मधु॒पेयो॒ वरा᳚य ॥
वृष्णे᳚ त॒ इन्दु᳚र्वृषभ पीपाय स्वा॒दू रसो᳚ मधु॒पेयो॒ वरा᳚य ॥
पदपाठः (Word-by-word)
वृषा᳚ । अ॒सि॒ । दि॒वः । वृ॒ष॒भः । पृ॒थि॒व्याः । वृषा᳚ । सिन्धू᳚नाम् । वृ॒ष॒भः । स्तिया᳚नाम् ।
वृष्णे᳚ । ते॒ । इन्दुः᳚ । वृ॒ष॒भ॒ । पी॒पा॒य॒ । स्वा॒दुः । रसः᳚ । म॒धु॒॑पेयः᳚ । वरा᳚य ॥
वृष्णे᳚ । ते॒ । इन्दुः᳚ । वृ॒ष॒भ॒ । पी॒पा॒य॒ । स्वा॒दुः । रसः᳚ । म॒धु॒॑पेयः᳚ । वरा᳚य ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
हेइन्द्र त्वंदिवोद्युलोकस्यवृषासि हविर्भिःसेक्ताभवति पृथिव्याःभूमेश्चवृषभः कामानांवर्षिता सिंधूनांस्यन्दनशीलानांचनदीनांवृषा वर्षेणपूरयितासि तथास्तियानांसंघीभूतानां स्थावरजंगमात्मनांप्राणिनांवृषभः कामानांवर्षिताभवसि यद्वा स्तियाःसंघीभूताआपःता- सांवर्षितासि वृषभकामाभिवर्षकेन्द्र वरायश्रेष्ठायवृष्णो सेन्त्रे तेतुभ्यं त्वदर्थंस्वादुर्मधुरःरसोरसनीयःप्रशस्योरसवान्वारसात्मकोवा मधुपेयोमधुवत्पातव्यः इन्दुःसोमः पीपायाप्यायतेवर्धते अतस्त्वमागत्यतं सोमंपिबेतिभावः ॥ २१ ॥