श्रवणम्

5.21.4
दे॒वं वो᳚ देवय॒ज्यया॒ग्निमी᳚ळीत॒ मर्त्य᳚ः ।
समि᳚द्धः शुक्र दीदिह्यृ॒तस्य॒ योनि॒मास᳚दः स॒सस्य॒ योनि॒मास᳚दः ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
दे॒वम् । वः॒ । दे॒व॒॑य॒ज्यया᳚ । अ॒ग्निम् । ई॒ळी॒त॒ । मर्त्यः᳚ ।
सम्॑इ᳚द्धः । शु॒क्र॒ । दी॒दि॒हि॒ । ऋ॒तस्य᳚ । योनि᳚म् । आ । अ॒स॒दः॒ । स॒सस्य᳚ । योनि᳚म् । आ । अ॒स॒दः॒ ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

मर्त्योमनुष्यः देवंद्योतमानमग्निं अग्रण्यं वः त्वांदेवयज्यया देवयज्यायै देवयागार्थं ईळीत स्तोतुमर्हति हेशुक्र शोचिष्मन् समिद्धः हविर्भिः प्रबृद्धःसन् दीदिहि दीप्यस्व ऋतस्य सत्यभूतस्य ससस्यऋषेः ममयोनिःकारणं स्वर्गसाधनं यज्ञस्थानं आसदः देवतारूपेण आसीद आदरातिशयद्योतनार्थंपुनर्वचनम् ॥ ४ ॥

प्रविश्वसामन्नितिचतुरृचमष्टमंसूक्तं आत्रेयोविश्वसामाऋषिः चतुर्थीपंक्तिः शिष्टाअनुष्टुभः अग्निर्देवता तथाचानुक्रान्तं-प्रविश्व- सामन्विश्वसामेति । उक्तोविनियोगः प्रातरनुवाकाश्विनशस्त्रयोः ।