यत्रा॒ नर॒ः सं च॒ वि च॒ द्रव᳚न्ति॒ तत्रा॒स्मभ्य॒मिष᳚व॒ः शर्म᳚ यंसन् ॥
पदपाठः (Word-by-word)
यत्र᳚ । नरः᳚ । सम् । च॒ । वि । च॒ । द्रव᳚न्ति । तत्र᳚ । अ॒स्मभ्य᳚म् । इष᳚वः । शर्म᳚ । यं॒स॒न् ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
अस्यामृचीषवः स्तूयन्ते सुपर्णं शोभनं वाजं वस्ते इयमिषुर्धारयति अस्याइषोः मृगोमृगावयवः शृंगं दन्तोभवति इषवः काश्चिद्दन्तमुखा- भवन्ति हि अथवा अस्या दन्तः मृगः शत्रून् मृगयमाणोभवति किं च गोभिः गोविकारैः स्नायुभिः सन्नद्धा सम्यक् बद्धा अथवा गौरिति ज्यानाम तया संबद्धा अत्रवचनव्यत्ययः तथाचनिगमः-वृक्षेवृक्षेनियतामीमयद्गौरिति । अस्यायमर्थः वृक्षेवृक्षे धनुषि धनुषि गौर्ज्यानिय- ता मीमयत् शब्दं करोतीति तथा च यास्कः-वृक्षे वृक्षे धनुषि धनुषि वृक्षोव्रश्चनात् वृत्वा क्षां तिष्ठतीतिवा क्षाक्षियतेर्निवासकर्मणो- नियतामीमयद्गौः शब्दंकरोति मीमयतिः शब्दकर्मेति । प्रसूता प्रेरिता सती पतति यत्र युद्धे नरः संच सहच विच पृथक् च द्रवन्तिचरन्ति तत्रास्मभ्यं इषवः शराः शर्म सुखं यंसन् प्रयच्छन्तु तथा च यास्कः-सुपर्णं वस्त इति वाजानभिप्रेत्य मृगमयोस्यादन्तोमृगयतेर्वागोभिः सन्नद्धापतति प्रसूतेति व्याख्यातं यत्र नराः संद्रवन्तिच तत्रास्मभ्यमिषवः शर्मशरणं प्रयच्छन्त्विति ॥ ११ ॥