ते आ॒चर᳚न्ती॒ सम᳚नेव॒ योषा᳚ मा॒तेव᳚ पु॒त्रं बि᳚भृतामु॒पस्थे᳚ ।
अप॒ शत्रू᳚न्विध्यतां संविदा॒ने आर्त्नी᳚ इ॒मे वि᳚ष्फु॒रन्ती᳚ अ॒मित्रा᳚न् ॥
अप॒ शत्रू᳚न्विध्यतां संविदा॒ने आर्त्नी᳚ इ॒मे वि᳚ष्फु॒रन्ती᳚ अ॒मित्रा᳚न् ॥
पदपाठः (Word-by-word)
ते इति᳚ । आ॒चर᳚न्ती॒ इत्या॒॑चर᳚न्ती । सम᳚ना॑इव । योषा᳚ । मा॒ता॑इ᳚व । पु॒त्रम् । बि॒भृ॒ता॒म् । उ॒प॑स्थे᳚ ।
अप᳚ । शत्रू᳚न् । वि॒ध्य॒ता॒म् । सं॒वि॒दा॒ने इति᳚ स॒म्॑वि॒दा॒ने । आ॒र्त्नी इति᳚ । इ॒मे इति᳚ । वि॒स्फु॒रन्ती॒ इति᳚ वि॒॑स्फु॒रन्ती᳚ । अ॒मित्रा᳚न् ॥
अप᳚ । शत्रू᳚न् । वि॒ध्य॒ता॒म् । सं॒वि॒दा॒ने इति᳚ स॒म्॑वि॒दा॒ने । आ॒र्त्नी इति᳚ । इ॒मे इति᳚ । वि॒स्फु॒रन्ती॒ इति᳚ वि॒॑स्फु॒रन्ती᳚ । अ॒मित्रा᳚न् ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
अत्र धनुःकोट्योः स्तुतिः ते धनुः कोट्यौ समनेव समनस्केव योषा पतिसमीपं न त्यजति त्रद्वदाचरन्ती अभितश्चरंत्यौ उपस्थे उपस्थाने मातेव पुत्रं यथा माता पुत्रं धारयति तद्वत् बिभृतां राजानं धारयेताम् । किं च इमे धनुःकोट्यौ संविदाने संजानाने विसंवादरहिते आर्त्नी गच्छन्त्यौ ऋगताविति धातोः चर्यगिभ्यां निरिति बाहुलकात् निप्रत्ययोधातोरार्तभावश्च ततः कृदिकारादक्तिनइतिङीष् द्विवचनस्य पूर्वसवर्णः अस्य राज्ञः अमित्रान् विष्फुरन्ती विहिंसंत्यौ शत्रूंश्च अपविध्यताम् । तथाच यास्कः-तेआचारन्ती समनसाविवयोषे मातेवपुत्रं बिभृतामुपस्थउपस्थाने पविध्यतां शत्रून् संविदाने आर्त्न्याविमे विघ्नवत्यावमित्रानिति ॥ ४ ॥