ऋ॒तं चि᳚कित्व ऋ॒तमिच्चि᳚किद्ध्यृ॒तस्य॒ धारा॒ अनु᳚ तृन्धि पू॒र्वीः ।
नाहं या॒तुं सह᳚सा॒ न द्व॒येन᳚ ऋ॒तं स᳚पाम्यरु॒षस्य॒ वृष्ण᳚ः ॥
नाहं या॒तुं सह᳚सा॒ न द्व॒येन᳚ ऋ॒तं स᳚पाम्यरु॒षस्य॒ वृष्ण᳚ः ॥
पदपाठः (Word-by-word)
ऋ॒तम् । चि॒कि॒त्वः॒ । ऋ॒तम् । इत् । चि॒कि॒द्धि॒ । ऋ॒तस्य᳚ । धाराः᳚ । अनु᳚ । तृ॒न्धि॒ । पू॒र्वीः ।
न । अ॒हम् । या॒तुम् । सह᳚सा । न । द्व॒येन᳚ । ऋ॒तम् । स॒पा॒मि॒ । अ॒रु॒षस्य᳚ । वृष्णः᳚ ॥
न । अ॒हम् । या॒तुम् । सह᳚सा । न । द्व॒येन᳚ । ऋ॒तम् । स॒पा॒मि॒ । अ॒रु॒षस्य᳚ । वृष्णः᳚ ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
ऋतं स्तोत्रं हेचिकित्वः जानन् अग्ने त्वं ऋतं मयाक्रियमाणमिदंस्तोत्रंचिकिद्धि जानीहि कितज्ञाने जुहोत्यादिः लोटिरूपं इदितिपूरणः ऋतमितिपदस्य परस्मिन्नामंत्रितेविद्यमानेपिछांदसत्वात्परांगवद्भावाभावः किंच पूर्वीः बह्वीः ऋतस्योदकस्यधाराः तस्यपोषणार्थं उत्पादयितुं अनुतृन्धि मेघाननुविध्य पातय सहसाबलेनयुक्तोहं यातुं कर्मणांनाशकरीं हिंसां नसपामि नस्पृशामि नकरोमीतियावत् द्वयेनच सत्यानृताभ्यांयत्किंचिदवैदिकंकृत्यं नसपामि षपसमवायेइतिधातुः किंतु अरुषस्यारोचमानस्यवृष्णः कामानांवर्षितुः तव ऋतंस्तोत्रमेवसपामि ॥ २ ॥