उ॒ता या᳚तं संग॒वे प्रा॒तरह्नो᳚ म॒ध्यंदि᳚न॒ उदि᳚ता॒ सूर्य᳚स्य ।
दिवा॒ नक्त॒मव᳚सा॒ शंत᳚मेन॒ नेदानीं᳚ पी॒तिर॒श्विना त᳚तान ॥
दिवा॒ नक्त॒मव᳚सा॒ शंत᳚मेन॒ नेदानीं᳚ पी॒तिर॒श्विना त᳚तान ॥
पदपाठः (Word-by-word)
उ॒त । आ । या॒त॒म् । स॒म्॑ग॒वे । प्रा॒तः । अह्नः᳚ । म॒ध्यन्दि᳚ने । उत्॑इ᳚ता । सूर्य᳚स्य ।
दिवा᳚ । नक्त᳚म् । अव᳚सा । शम्॑त᳚मेन । न । इ॒दानी᳚म् । पी॒तिः । अ॒श्विना᳚ । आ । त॒ता॒न॒ ॥
दिवा᳚ । नक्त᳚म् । अव᳚सा । शम्॑त᳚मेन । न । इ॒दानी᳚म् । पी॒तिः । अ॒श्विना᳚ । आ । त॒ता॒न॒ ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
अह्रोद्वेधा त्रेधा पंचदशधेतिसमानाविभागाःसन्ति इहपंचधाविभागआत्तः उतापिचायातमागच्छतं कदा संगवे संगवकाले संगच्छते गावोदोहनभूमिंयस्मिन्कालेससंगवः रात्र्यपरकालेहिगावोवनेहिमतृणानिभक्षयित्वा पुनर्दोहाय संगवे प्रतिनिवर्तन्ते तथा प्रातः प्रातःका- लेपि तथामध्यंदिने अह्नोमध्यकाले सूर्यस्यउदिताउदितौ अभ्युदये अत्यन्तप्रवृद्धसमये अपराह्णइत्यर्थः एतत्सायाह्नस्यापिउपलक्षणं नकेवलमुक्तेष्वेवकालेषु किंतर्हि दिवा नक्तं सर्वदा शंतमेनसुखतमेनअवसारक्षणेन हविषावानिमित्तेनायातं किमर्थं आगम्यते पूर्वमेवान्यैर्देवैः स्वीकृतत्वात् नेत्याह इदानीमपि पीतिरितरदेवानांपानं नाततान नतनोति अश्विना अश्विनौ विहायेतिशेषः ॥ ३ ॥