हयो॒ न वि॒द्वा{4} अ᳚युजि स्व॒यं धु॒रि तां व᳚हामि प्र॒तर᳚णीमव॒स्युव᳚म् ।
नास्या᳚ वश्मि वि॒मुचं॒ नावृतं॒ पुन᳚र्वि॒द्वान्प॒थः पु᳚रए॒त ऋ॒जु ने᳚षति ॥
नास्या᳚ वश्मि वि॒मुचं॒ नावृतं॒ पुन᳚र्वि॒द्वान्प॒थः पु᳚रए॒त ऋ॒जु ने᳚षति ॥
पदपाठः (Word-by-word)
हयः᳚ । न । वि॒द्वान् । अ॒यु॒जि॒ । स्व॒यम् । धु॒रि । ताम् । व॒हा॒मि॒ । प्र॒तर᳚णीम् । अ॒व॒स्युव᳚म् ।
न । अ॒स्याः॒ । व॒श्मि॒ । वि॒॑मुच᳚म् । न । आ॒॑वृत᳚म् । पुनः᳚ । वि॒द्वान् । प॒थः । पु॒रः॒॑ए॒ता । ऋ॒जु । ने॒ष॒ति॒ ॥
न । अ॒स्याः॒ । व॒श्मि॒ । वि॒॑मुच᳚म् । न । आ॒॑वृत᳚म् । पुनः᳚ । वि॒द्वान् । प॒थः । पु॒रः॒॑ए॒ता । ऋ॒जु । ने॒ष॒ति॒ ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
हयोन अश्वइव विद्वान् सर्वज्ञः प्रतिक्षत्रः स्वयंअनन्यप्रेरितः सन् धुरि यज्ञात्मिकायां अयुजि युक्तोभवत् तांधुरं प्रतरणीं प्रकर्षेणतारयित्रीं अवस्युवं रक्षयित्रीं वहामि धारयाम्यहमध्वर्युर्होतावा अस्याधुरोविमुचंविमोचनंपरित्यागं नवश्मि नकामये नावृतं पुनः पुनःआवरणं धारणमपि नचवश्मि ममकोभारइति तदेवोच्यते विद्वान् मार्गाभिज्ञोन्तर्यामीदेवः पुरएता पुरतोगन्तासन् पथोयज्ञमार्गान् ऋजुअकुटिलं नेषति प्रापयति ॥ १ ॥