सप्तमं मण्डलम् - सूक्तम् 102

3 ऋचः

ऋषिः: वसिष्ठः कुमारो वाग्नेयः देवता: पर्जन्यः छन्दः: गायत्री

सूक्तम् 7.102 - सम्पूर्णम्

1 / 3
ऋक्: 7.102.1
0:00 0:00
▶ सर्वाणि ऋक्कानि (3)
7.102.1
प॒र्जन्या᳚य॒ प्र गा᳚यत दि॒वस्पु॒त्राय᳚ मी॒ळ्हुषे᳚ ।
स नो॒ यव᳚समिच्छतु ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
प॒र्जन्या᳚य । प्र । गा॒य॒त॒ । दि॒वः । पु॒त्राय᳚ । मी॒ळ्हुषे᳚ ।
सः । नः॒ । यव᳚सम् । इ॒च्छ॒तु॒ ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

हे स्तोतारः पर्जन्याय देवाय प्रगायत प्रकर्षेण स्तोत्रमुच्चारयत कीदृशाय दिवोन्तरिक्षस्य पुत्राय तत्र हि पर्जन्यः प्रादुर्भवति मीह्ळुषे सेक्रे सतादृशः पर्जन्यो नोस्मभ्यं यवसं ओषध्यादिलक्षणमन्नं दातुमिच्छतु ॥ १ ॥

7.102.2
यो गर्भ॒मोष᳚धीनां॒ गवां᳚ कृ॒णोत्यर्व᳚ताम् ।
प॒र्जन्य᳚ः पुरु॒षीणा᳚म् ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
यः । गर्भ᳚म् । ओष᳚धीनाम् । गवा᳚म् । कृ॒णोति᳚ । अर्व᳚ताम् ।
प॒र्जन्यः᳚ । पु॒रु॒षीणा᳚म् ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

यः पर्जन्यः ओषधीनां व्रीह्यादीनां गवां अर्वतां अर्वतीनां वडवानां पुरुषीणां नारीणां च यः पर्जन्यः गर्भं प्रसूतिहेतुं बीजं उदकरूपं कृणोतिकरोति तस्मै पर्जन्यायेत्युत्तरत्र संबन्धः ॥ २ ॥

7.102.3
तस्मा॒ इदा॒स्ये᳚ ह॒विर्जु॒होता॒ मधु᳚मत्तमम् ।
इळां᳚ नः सं॒यतं᳚ करत् ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
तस्मै᳚ । इत् । आ॒स्ये᳚ । ह॒विः । जु॒होत᳚ । मधु᳚मत्॑तमम् ।
इळा᳚म् । नः॒ । स॒म्॑यत᳚म् । क॒र॒त् ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

तस्माइत् तस्माएव पर्जन्याय आस्ये देवानामास्यभूते अग्नौ मधुमत्तमं रसवत्तमं हविर्जुहोत जुहुत हे ऋत्विजः । सच पर्जन्यो नोस्मभ्यं इळामन्नं संयतं सम्यक् नियतं यथाभवति तथा करत् करोतु ददात्विति यावत् ॥ ३ ॥

संवत्सरमिति दशर्चं पञ्चदशं सूक्तं वसिष्ठस्यार्षं त्रैष्टुभम् आद्यात्वनुष्टुप् मंडूकादेवता तथा चानुक्रान्तम्-संवत्सरं दश पर्जन्यस्तुति- संत्दृष्टान्मण्डूकांस्तुष्टावाद्यानुष्टुबिति वृष्टिकामेनैतत्सूक्तं जप्यम् ।