सप्तमं मण्डलम् - सूक्तम् 29

5 ऋचः

ऋषिः: वसिष्ठः देवता: इंद्रः छन्दः: त्रिष्टुप्

सूक्तम् 7.29 - सम्पूर्णम्

1 / 5
ऋक्: 7.29.1
0:00 0:00
▶ सर्वाणि ऋक्कानि (5)
7.29.1
अ॒यं सोम᳚ इन्द्र॒ तुभ्यं᳚ सुन्व॒ आ तु प्र या᳚हि हरिव॒स्तदो᳚काः ।
पिबा॒ त्व१॒᳚स्य सुषु᳚तस्य॒ चारो॒र्ददो᳚ म॒घानि᳚ मघवन्निया॒नः ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
अ॒यम् । सोमः᳚ । इ॒न्द्र॒ । तुभ्य᳚म् । सु॒न्वे॒ । आ । तु । प्र । या॒हि॒ । ह॒रि॒॑वः॒ । तत्॑ओ᳚काः ।
पिब᳚ । तु । अ॒स्य । सु॑सु᳚तस्य । चारोः᳚ । ददः᳚ । म॒घानि᳚ । म॒घ॒॑व॒न् । इ॒या॒नः ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

हे इन्द्र तुभ्यं त्वदर्थमयमेषसोमः सुन्वे अभिषुतोभवत् हे हरिवन्निन्द्र तदोकाः तत् सेवनीयोयस्यासौ तदोकाः तु क्षिप्रां आ प्रयाहि सुषुतस्य सम्यगभिषुतस्य चारोः शोभनस्यास्य द्वितीयार्थेषष्ठी सम्यगभिषुतं शोभनमित्यर्थः तु क्षिप्रं पिब च । अपि च हे मघवन् इयानः उपगम्यमानोयाच्यमानोवा त्वं मघानि धनानि ददः अस्मभ्यं देहि ॥ १ ॥

7.29.2
ब्रह्म᳚न्वीर॒ ब्रह्म᳚कृतिं जुषा॒णो᳚॑र्वाची॒नो हरि᳚भिर्याहि॒ तूय᳚म् ।
अ॒स्मिन्नू॒ षु सव᳚ने मादय॒स्वोप॒ ब्रह्मा᳚णि शृणव इ॒मा नः᳚ ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
ब्रह्म᳚न् । वी॒र॒ । ब्रह्म᳚॑कृतिम् । जु॒षा॒णः । अ॒र्वा॒ची॒नः । हरि᳚॑भिः । या॒हि॒ । तूय᳚म् ।
अ॒स्मिन् । ऊं॒ इति᳚ । सु । सव᳚ने । मा॒द॒य॒स्व॒ । उप᳚ । ब्रह्मा᳚णि । शृ॒ण॒वः॒ । इ॒मा । नः॒ ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

हे ब्रह्मन् परिवृढ वीरेन्द्र ब्रह्मकृतिं क्रियमाणं स्तोत्रं जुषाणः सेवमानः अर्वाचीनोस्मदभिमुखः सन् हरिभिरश्वैस्तूयं क्षिप्रं याहि अस्मिन्नु अस्मिन्नेव सवने यज्ञे सु सुष्ठु मादयस्व च । नोस्मदीयानि इमा इमानि ब्रह्माणि स्तोत्राणि चोपशृणवः उपशृणु ॥ २ ॥

7.29.3
का ते᳚ अ॒स्त्यरं᳚कृतिः सू॒क्तैः क॒दा नू॒नं ते᳚ मघवन्दाशेम ।
विश्वा᳚ म॒तीरा त᳚तने त्वा॒याधा᳚ म इन्द्र शृणवो॒ हवे॒मा ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
का । ते॒ । अ॒स्ति॒ । अर᳚म्॑कृतिः । सु॒॑उ॒क्तैः । क॒दा । नू॒नम् । ते॒ । म॒घ॒॑व॒न् । दा॒शे॒म॒ ।
विश्वाः᳚ । म॒तीः । आ । त॒त॒ने॒ । त्वा॒॑या । अध᳚ । मे॒ । इ॒न्द्र॒ । शृ॒ण॒वः॒ । हवा᳚ । इ॒मा ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

हे इन्द्र ते तव सूक्तैरस्माभिः क्रियमाणैः स्तोत्रैः अरंकृतिः कास्ति कीदृशीभवति हे मघवन् ते तव कदा नूनं कदा खलु दाशेम प्रीतिमुत्पा- दयेम त्वाया त्वत्कामनयैव विश्वाः मतीः सर्वाः स्तुतीराततने करोमि । अध अतः कारणात् हे इन्द्र मे मदीयानि इमा इमानि हवा हवानि स्तोत्राणि शृणु ॥ ३ ॥

7.29.4
उ॒तो घा॒ ते पु᳚रु॒ष्या॒३॒᳚ इदा᳚स॒न्येषां॒ पूर्वे᳚षा॒मशृ᳚णो॒रृषी᳚णाम् ।
अधा॒हं त्वा᳚ मघवञ्जोहवीमि॒ त्वं न᳚ इन्द्रासि॒ प्रम᳚तिः पि॒तेव᳚ ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
उ॒तो इति᳚ । घ॒ । ते । पु॒रु॒ष्याः᳚ । इत् । आ॒स॒न् । येषा᳚म् । पूर्वे᳚षाम् । अशृ᳚णोः । ऋषी᳚णाम् ।
अध᳚ । अ॒हम् । त्वा॒ । म॒घ॒॑व॒न् । जो॒ह॒वी॒मि॒ । त्वम् । नः॒ । इ॒न्द्र॒ । अ॒सि॒ । प्र॑म᳚तिः । पि॒ता॑इ᳚व ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

उतो अपि च घेति पूरणः हे मघवन् येषां पूर्वे ऋषयः पुरुष्याइत् पुरुषेभ्योहिताएवासन् अध अथोहं त्वा त्वां जोहवीमि भृशं स्तौमि अपि च हे इन्द्र त्वं नोस्माकं पितेव जनकइव प्रमतिः बन्धरसि ॥ ४ ॥

7.29.5
वो॒चेमेदिन्द्रं᳚ म॒घवा᳚नमेनं म॒हो रा॒यो राध᳚सो॒ यद्दद᳚न्नः ।
यो अर्च᳚तो॒ ब्रह्म᳚कृति॒मवि᳚ष्ठो यू॒यं पा᳚त स्व॒स्तिभि॒ः सदा᳚ नः ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
वो॒चेम᳚ । इत् । इन्द्र᳚म् । म॒घ॑वा᳚नम् । ए॒न॒म् । म॒हः । रा॒यः । राध᳚सः । यत् । दद᳚त् । नः॒ ।
यः । अर्च᳚तः । ब्रह्म᳚॑कृतिम् । अवि᳚ष्ठः । यू॒यम् । पा॒त॒ । स्व॒स्ति॑भिः᳚ । सदा᳚ । नः॒ ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

इयंव्याख्यातचरा ॥ ५ ॥

आनोदेवेति पंचर्चं त्रयोदशं सूक्तं वसिष्ठस्यार्षं त्रैष्टुभमैन्द्रम् । आनोदेवेत्यनुक्रान्तम् । प्रथमेछन्दोमे प्रउगशस्त्रे आनइत्ययमैन्द्रस्तृचः सूत्र्यतेहि-आनोदेवशवसायाहिशुष्मिन् प्रवोयज्ञेषुदेवयन्तोअर्चन्निति ।