सप्तमं मण्डलम् - सूक्तम् 89

5 ऋचः

ऋषिः: वसिष्ठः देवता: वरुणः छन्दः: गायत्री

सूक्तम् 7.89 - सम्पूर्णम्

1 / 5
ऋक्: 7.89.1
0:00 0:00
▶ सर्वाणि ऋक्कानि (5)
7.89.1
मो षु व᳚रुण मृ॒न्मयं᳚ गृ॒हं रा᳚जन्न॒हं ग᳚मम् ।
मृ॒ळा सु᳚क्षत्र मृ॒ळय᳚ ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
मो इति᳚ । सु । व॒रु॒ण॒ । मृ॒त्॑मय᳚म् । गृ॒हम् । रा॒ज॒न् । अ॒हम् । ग॒म॒म् ।
मृ॒ळ । सु॒॑क्ष॒त्र॒ । मृ॒ळय᳚ ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

हे राजन्नीश्वर वरुण त्वदीयं मृन्मयं मृदादिनिर्मितं गृहं मो माउ मैव अहं गमं गतोस्मि अपितु सुशोभनं सुवर्णमयमेव त्वदीयं गृहं प्राप्न- वानि सत्वं मां मृळ सुखय हे सुक्षत्र शोभनधन वरुण मृळय उपदयाञ्च कुरु ॥ १ ॥

7.89.2
यदेमि᳚ प्रस्फु॒रन्नि᳚व॒ दृति॒र्न ध्मा॒तो अ᳚द्रिवः ।
मृ॒ळा सु᳚क्षत्र मृ॒ळय᳚ ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
यत् । एमि᳚ । प्र॒स्फु॒रन्॑इ᳚व । दृतिः᳚ । न । ध्मा॒तः । अ॒द्रि॒॑वः॒ ।
मृ॒ळ । सु॒॑क्ष॒त्र॒ । मृ॒ळय᳚ ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

हे अद्रिवः आयुधवन्वरुण यद्यदा प्रस्फुरन्निव शैत्येन प्रविचलन्निव त्वद्भयाद्वेपमानः दृतिर्न दृतिरिव ध्मातो वायुना पूर्णः सन् त्वया बद्धोहं एमि गच्छामि तदानीं मृळ सुखय हे सुक्षत्र सुधन मृळय दयां कुरु ॥ २ ॥

7.89.3
क्रत्व᳚ः समह दी॒नता᳚ प्रती॒पं ज᳚गमा शुचे ।
मृ॒ळा सु᳚क्षत्र मृ॒ळय᳚ ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
क्रत्वः᳚ । स॒म॒ह॒ । दी॒नता᳚ । प्र॒ति॒॑ई॒पम् । ज॒ग॒म॒ । शु॒चे॒ ।
मृ॒ळ । सु॒॑क्ष॒त्र॒ । मृ॒ळय᳚ ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

हे समह सधन शुचे स्वभावतोनिर्मल वरुण दीनतया अशक्तत्वेन क्रत्वः कर्मणः कर्तव्यत्वेन विहितस्य श्रौतस्मार्तादिलक्षणस्य प्रतीपं प्रतिकूलं अननुष्ठानं जगम प्राप्तवानस्मि अतएव त्वया बद्धः तादृशं मां मृळ सुखय अन्यद्गतम् ॥ ३ ॥

7.89.4
अ॒पां मध्ये᳚ तस्थि॒वांसं॒ तृष्णा᳚विदज्जरि॒तार᳚म् ।
मृ॒ळा सु᳚क्षत्र मृ॒ळय᳚ ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
अ॒पाम् । मध्ये᳚ । त॒स्थि॒॑वांस᳚म् । तृष्णा᳚ । अ॒वि॒द॒त् । ज॒रि॒तार᳚म् ।
मृ॒ळ । सु॒॑क्ष॒त्र॒ । मृ॒ळय᳚ ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

अपां समुद्राणामुदकानां मध्ये तस्थिवांसं स्थितवन्तमपि जरितारं तव स्तोतारं मां तृष्णा पिपासा अविदत् आप्तवती लवणोत्कटस्य समुद्रजलस्य पानानर्हत्वात् अतस्तादृशं मां मृळ सुखय अन्यद्गतम् ॥ ४ ॥

देवसुवं हविःषु वारुणस्य हविषाः यत्किञ्चेदमितियाज्या सूत्रितञ्च-यत्किञ्चेदंवरुणदैव्येजनौपतेस्तोमान्पशुपाइवाकरमिति द्वे इति । षष्ठोनुवाके पञ्चदश सूक्तनि तत्र प्रवीरयेति सप्तर्चं प्रथमं सूक्तं वसिष्ठस्यार्षं त्रैष्टुभं वायव्यम् यासुपञ्चम्याद्यासु द्विवचनमस्ति ताऎन्द्रवायव्यः तथाचानुक्रान्तम्-प्रवीरयासप्त वायव्यं त्द्यैन्ड्मश्च या द्विवदुक्ताइति । तृतीयेछन्दोम प्रउगशस्त्रे प्रवीरयेतिवायव्यस्तृचः सूत्रितञ्च प्रवीरयाशुचयोदद्रिरेवा तेसत्येनमनसादीध्यानाइति ।

7.89.5
यत्किं चे॒दं व᳚रुण॒ दैव्ये॒ जने᳚॑भिद्रो॒हं म᳚नु॒ष्या॒३॒᳚श्चरा᳚मसि ।
अचि᳚त्ती॒ यत्तव॒ धर्मा᳚ युयोपि॒म मा न॒स्तस्मा॒देन᳚सो देव रीरिषः ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
यत् । किम् । च॒ । इ॒दम् । व॒रु॒ण॒ । दैव्ये᳚ । जने᳚ । अ॒भि॒॑द्रो॒हम् । म॒नु॒ष्याः᳚ । चरा᳚मसि ।
अचि᳚त्ती । यत् । तव᳚ । धर्म᳚ । यु॒यो॒पि॒म । मा । नः॒ । तस्मा᳚त् । एन᳚सः । दे॒व॒ । रि॒रि॒षः॒ ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

Sayana bhashya empty