यः क॒कुभो᳚ निधार॒यः पृ᳚थि॒व्यामधि᳚ दर्श॒तः ।
स माता᳚ पू॒र्व्यं प॒दं तद्वरु᳚णस्य॒ सप्त्यं॒ स हि गो॒पा इ॒वेर्यो॒ नभ᳚न्तामन्य॒के स᳚मे ॥
स माता᳚ पू॒र्व्यं प॒दं तद्वरु᳚णस्य॒ सप्त्यं॒ स हि गो॒पा इ॒वेर्यो॒ नभ᳚न्तामन्य॒के स᳚मे ॥
पदपाठः (Word-by-word)
यः । क॒कुभः᳚ । नि॒॑धा॒र॒यः । पृ॒थि॒व्याम् । अधि᳚ । द॒र्श॒तः ।
सः । माता᳚ । पू॒र्व्यम् । प॒दम् । तत् । वरु᳚णस्य । सप्त्य᳚म् । सः । हि । गो॒पाः॑इ᳚व । इर्यः᳚ । नभ᳚न्ताम् । अ॒न्य॒के । स॒मे॒ ॥
सः । माता᳚ । पू॒र्व्यम् । प॒दम् । तत् । वरु᳚णस्य । सप्त्य᳚म् । सः । हि । गो॒पाः॑इ᳚व । इर्यः᳚ । नभ᳚न्ताम् । अ॒न्य॒के । स॒मे॒ ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
योवरुणः पृथिव्यामधि पृथिव्याउपरि दर्शतो दर्शनीयः सन् ककुभो दिशो निधारयः निधारयति सवरुणोमाता निर्माता पूर्व्यं प्रत्नं पदं स्वर्गाख्यं स्थानं सप्त्यं अस्माभिश्चसर्पणीयं तद्वरुणस्यस्वकृतम् । अपिच सहि सएव इर्यईश्वरः सन् गोपाइव गोपालइव पशूनामस्माकं रक्षिता । सिद्धमन्यत् ॥ ४ ॥