श्रवणम्

7.100.3
त्रिर्दे॒वः पृ᳚थि॒वीमे॒ष ए॒तां वि च᳚क्रमे श॒तर्च᳚सं महि॒त्वा ।
प्र विष्णु᳚रस्तु त॒वस॒स्तवी᳚यान्त्वे॒षं ह्य᳚स्य॒ स्थवि᳚रस्य॒ नाम᳚ ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
त्रिः । दे॒वः । पृ॒थि॒वीम् । ए॒षः । ए॒ताम् । वि । च॒क्र॒मे॒ । श॒त॑अ᳚र्चसम् । म॒हि॒॑त्वा ।
प्र । विष्णुः᳚ । अ॒स्तु॒ । त॒वसः᳚ । तवी᳚यान् । त्वे॒षम् । हि । अ॒स्य॒ । स्थवि᳚रस्य । नाम᳚ ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

एषदेवोदानादिगुणयुक्तोविष्णुः शतर्चसं शतसंख्यान्यर्चीषि यस्यास्तादृशीं एतां पृथिवीं उपलक्षणमेतत् पृथिव्यादीन् त्रीन् लोकान् महित्वा महत्त्वेन त्रिर्विचक्रमे त्रिभिः पदैर्विक्रान्तवान् तवसः तवस्विनोवृद्धादपि तवीयान् तवस्वितरोविष्णुः प्रास्तु अस्माकं प्रभवतु स्वामीभवतु अस्यस्थविरस्य वृद्धस्य विष्णोर्नाम नामकं रूपं विष्णुरित्येतन्नामैववा त्वेषं हि यस्माद्दीप्तं तस्मात् कारणात् सविष्णुः प्रभवत्वित्यर्थः ॥ ३ ॥ पूर्वोक्तएवपशौ विचक्रमइति वपायाअनुवाक्या सूत्रितञ्च-विचक्रमेपृथिवीमेषएतां त्रिर्देवःपृथिवीमेषएतामिति ।