श्रवणम्

7.76.3 समानपद
तानीदहा᳚नि बहु॒लान्या᳚स॒न्या प्रा॒चीन॒मुदि᳚ता॒ सूर्य᳚स्य ।
यत॒ः परि᳚ जा॒र इ᳚वा॒चर॒न्त्युषो᳚ ददृ॒क्षे न पुन᳚र्य॒तीव᳚ ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
तानि᳚ । इत् । अहा᳚नि । ब॒हु॒लानि᳚ । आ॒स॒न् । या । प्रा॒चीन᳚म् । उत्॑इ᳚ता । सूर्य᳚स्य ।
यतः᳚ । परि᳚ । जा॒रः॑इ᳚व । आ॒॑चर᳚न्ती । उषः᳚ । द॒दृ॒क्षे । न । पुनः᳚ । य॒ती॑इ᳚व ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

हे उषः तानीत् तान्येव तव तेजांसि बहुलान्यहानि आसन् उषः प्रकाशयुक्तस्येव कालस्याहःशब्दव्यवहारात् । तानीत्युक्तं कानीत्याह या यानि सूर्यस्य उदिता उदितौ उदये सति प्राचीनं तस्यप्राग्देशं प्रत्युदयन्ति यद्वा सूर्यस्य प्राचीनेदेशे या यान्युदिता उदितानि तानीत्यर्थः हे उषः यतोयैश्च तेजोभिः परिददृक्षे दृश्यसे त्वं जारइव पत्याविव आचरन्तीसमीपे सञ्चरन्ती साध्वी नारीव सञ्चरन्ती त्वं दृश्यसे यथा लोके दुष्टं भ्रमणशीलमपि पतिमत्यज्यैव साध्वी संचरति तद्वत् तमविमुञ्चतीत्वमित्यर्थः । नपुनर्यतीव यती पतिं परित्यज्य इतस्ततः सञ्चरन्तीव्यभिचारिणीव सूर्यमपरित्यजन्ती त्वं पुनरिवेत्ययं वैलक्षण्यद्योतनार्थः एवं यैस्तेजोभिः युक्ता परिदृश्यसे तान्येवाहान्यास- न्निति संबन्धः ॥ ३ ॥