यद्वाग्वद᳚न्त्यविचेत॒नानि॒ राष्ट्री᳚ दे॒वानां᳚ निष॒साद᳚ म॒न्द्रा ।
चत᳚स्र॒ ऊर्जं᳚ दुदुहे॒ पयां᳚सि॒ क्व᳚ स्विदस्याः पर॒मं ज᳚गाम ॥
चत᳚स्र॒ ऊर्जं᳚ दुदुहे॒ पयां᳚सि॒ क्व᳚ स्विदस्याः पर॒मं ज᳚गाम ॥
पदपाठः (Word-by-word)
यत् । वाक् । वद᳚न्ती । अ॒वि॒॑चे॒त॒नानि᳚ । राष्ट्री᳚ । दे॒वाना᳚म् । नि॒॑स॒साद᳚ । म॒न्द्रा ।
चत᳚स्रः । ऊर्ज᳚म् । दु॒दु॒हे॒ । पयां᳚सि । क्व᳚ । स्वि॒त् । अ॒स्याः॒ । प॒र॒मम् । ज॒गा॒म॒ ॥
चत᳚स्रः । ऊर्ज᳚म् । दु॒दु॒हे॒ । पयां᳚सि । क्व᳚ । स्वि॒त् । अ॒स्याः॒ । प॒र॒मम् । ज॒गा॒म॒ ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
राष्ट्री राजनशीला देवानां मन्द्रा मादयित्री वा यद्यदा वाक् अविचेतनानि विज्ञानरहितान् अप्रज्ञातान् अर्थान् वदन्ती प्रज्ञापयन्ती निषसाद यज्ञेनिषीदति तदा चतस्रोदिशः प्रति ऊर्जमन्नं पयांसि तत्कारणभूतान्युदकानि दुदुहे अस्यामाध्यमिकायावाचः स्वभूतं यत्परमं श्रेष्ठं तत् क्वस्वित् क्वजगाम क्वगच्छतीति तदृश्यतइत्यर्थः । तथाचयास्कः-यद्वाग्वदन्त्यविचेतनान्यविज्ञातानि राष्ट्रीदेवानां निषसाद मन्द्रा मदनाच्चत- स्रोनुदिशऊजे दुदुहे पयांसि क्वस्विदस्याः परमं जगामेति यत्पृथिवीं गच्छतीतिवा मदादित्यरश्मयो हरन्तीतिवेति ॥ १० ॥