क्रत्वा॒ वरि᳚ष्ठं॒ वर᳚ आ॒मुरि᳚मु॒तोग्रमोजि᳚ष्ठं त॒वसं᳚ तर॒स्विन᳚म् ॥
पदपाठः (Word-by-word)
क्रत्वा᳚ । वरि᳚ष्ठम् । वरे᳚ । आ॒॑मुरि᳚म् । उ॒त । उ॒ग्रम् । ओजि᳚ष्ठम् । त॒वस᳚म् । त॒र॒स्विन᳚म् ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
विश्वाः सर्वाव्याप्तावा पृतनाः । पृङ्व्यायामे । व्याप्रियन्तइति पृतनाः सेनाः सजूः परस्परं संगताः सत्यः अभिभूतरं शत्रूणामत्यर्थं अभिभवितारं नरं सर्वस्यनेतारमिन्द्रं ततक्षुः आयुधादिभिस्तीक्ष्णीकुर्वन्ति आयुधवंतमश्ववंतंच चक्रुरित्यर्थः । यद्वा पृतनाइति संग्रामाः व्याप्रियन्ते अत्रेति पृतनाः संग्रामाः सर्वानेव संग्रामानभिभावुकमिन्द्रं स्तोतारः अन्योन्यं संगताः स्तुतिभिस्तीक्ष्णमकुर्वन् स्तत सति बलवान् भवतीति । यद्वा यष्टारो हविः प्रदानेन वीर्यवन्तं कुर्वन्तीति । किंच स्तोतारः राजसे तुमर्थे असे प्रत्ययः । आत्मनोविराजनार्थं प्रकाशनार्थं सूर्यात्मानमिन्द्रं जजनुः जनयामासुः स्तोत्रेण यज्ञेप्रादुरभावयन्नित्यर्थः । उतापिच क्रत्वा स्वीयवृत्रवधादि कर्मणैव वरिष्ठं उरुतमं आमुरिं शत्रूणामाभिमुख्येन मारयि- तारमिन्द्रं वरेवरणीये धने स्तीतारश्चक्रुः आत्मनां धनलाभार्थं स्तवन्तीत्यर्थः । कीदृशं उग्रं उद्गूर्णबलं अतएव ओजिष्ठं आजस्वितमं तवसं प्रवृद्धं तरस्विनं संग्रामे शत्रुवधार्थं वेगवन्तं इन्द्रं धनार्थं स्तुवन्ति ॥ १० ॥